CONSTITUTION OF THE KINGDOM OF THAILAND, B.E. 2550 (2007)


SOMDET PHRA PARAMINTHARAMAHA BHUMIBOL ADULYADEJ SAYAMMINTHARATHIRAT BOROMMANATTHABOPHIT

Enacted on the 24th Day of August B.E. 2550;

Being the 62 Year of the Present Reign.

 

May there be virtue. Today is the eleventh day of the waxing moon in the ninth month of the year of the Pig under the lunar calendar, being Friday, the twenty-forth day of August under the solar calendar, in the 2550th year of the Buddhist Era.

Phrabat Somdet Phra Paramintharamaha Bhumibol Adulyadej Mahitalathibet Ramathibodi Chakkri Narubodin Sayammintharathirat Borommanatthabophit is graciously pleased to proclaim that the President of the National Legislative Assembly addresses royalty that the democratic regime of government with the King as Head of State has been evolved in Thailand for more than seventy five years and, through this period of time, the Constitutions had been promulgated, repealed and amended for the compliance with the situation of the nation and the changing circumstances and that the Constituent Assembly and the Constitution Drafting Commission have been established by the provisions of the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 so as to prepare the new Constitution for the compatibility of the administration of State affairs in the forthcoming period with due regard to opinions of the public at all steps through the extensive public consultation and all invaluable opinions have been introduced incessantly into drafting process and to the consideration of motions thereon.

This prepared draft Constitution contains the significant principles in maintaining mutual interest of the Thai people in securing of independence and security of the nation, upholding all religions, revering the King as the Head of State and mental representation of the nation, upholding the democratic regime of government with the King as Head of State for the administration of State affairs, rendering the crystallized promotion and protection of rights and liberties of the people, strengthening role and participation of the public in the administration of State affairs and in the examination of the exercise of State power, determining the mechanism for efficiently balancing of powers of political institutions both the legislative and the executive in accordance with the parliamentary regime and strengthening the Court and other independent organizations to perform their duties honestly and fairly.

At the completion of drafting process, the Constituent Assembly had published and disseminated the draft Constitution to the public extensively for acknowledgement and then organized the referendum for public approval thereto. The referendum result has shown that the majority of the people having the right to vote resolved approval to the draft Constitution. The President of the National Legislative Assembly then presents the draft Constitution to the King for His Royal signature to promulgate it as the Constitution of the Kingdom of Thailand and the King is graciously pleased in so doing for the compliance with public opinion.

Be it, therefore, commanded by the King that the Constitution of the Kingdom of Thailand be promulgated to replace, as from the date of its promulgation, the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 promulgated on 1st Day of October B.E. 2549.

May the Thai people unite in observing, protecting and upholding the Constitution of the Kingdom of Thailand in order to maintain the democratic regime of government and the sovereign power derived from the Thai people, and to bring about happiness, prosperity and dignity to His Majesty's subjects throughout the Kingdom according to the will of His Majesty in every respects.

 CHAPTER I

General Provisions

Section 1. Thailand is one and indivisible Kingdom.

Section 2. Thailand adopts a democratic regime of government with the King as Head of State.

Section 3. The sovereign power belongs to the Thai people. The King as Head of State shall exercise such power through the National Assembly, the Council of Ministers and the Courts in accordance with the provisions of this Constitution.

The performance of duties of the National Assembly, the Council of Ministers, the Courts, the Constitutional organizations and State agencies shall be in accordance with the rule of laws.

Section 4. The human dignity, right, liberty and equality of the people shall be protected.

Section 5. The Thai people, irrespective of their origins, sexes or religions, shall enjoy equal protection under this Constitution.

Section 6. The Constitution is the supreme law of State. The provisions of any law, rule or regulation, which are contrary to or inconsistent with this Constitution, shall be unenforceable.

Section 7. Whenever no provision under this Constitution is applicable to any case, it shall be decided in accordance with the constitutional convention in the democratic regime of government with the King as Head of State.

 CHAPTER II

The King

Section 8. The King shall be enthroned in a position of revered worship and shall not be violated. No person shall expose the King to any sort of accusation or action.

Section 9. The King is a Buddhist and Upholder of religions.

Section 10. The King holds the position of Head of the Thai Armed Forces.

Section 11. The King has the prerogative to create titles and confer decorations.

Section 12. The King selects and appoints qualified persons to be the President of the Privy Council and not more than eighteen Privy Councilors to constitute the Privy Council.

The Privy Council has the duty to render such advice to the King on all matters pertaining to His functions as He may consult, and has other duties as prescribed in this Constitution.

Section 13. The selection, appointment or removal of Privy Councilors shall be at the King's pleasure.

The President of the National Assembly shall countersign the Royal Command appointing or removing the President of the Privy Council.

The President of the Privy Council shall countersign the Royal Command appointing or removing other Privy Councilors.

Section 14. A Privy Councilor shall not be a member of the House of Representatives, senator, Election Commissioner, Ombudsman, a member of the National Human Rights Commission,Constitutional Court judge, Administrative Court judge, a member of the National Counter Corruption Commission, a member of the State Audit Commission, government official holding permanent position or receiving a salary, official of State enterprise, other State official or member or official of political party, and must not manifest loyalty to any political party.

Section 15. Before taking office, a Privy Councilor shall make a solemn declaration before the King in the following words:

“I, (name of the declarer), do solemnly declare that I will be loyal to His Majesty the King and will faithfully perform my duties in the interests of the State and the people. I will also uphold and observe the Constitution of the Kingdom of Thailand in every respect.”

Section 16. A Privy Councilor vacates office upon death, resignation or removal by Royal Command.

Section 17. The appointment and removal of officials of the Royal Household and of the Royal Chief Aide-de-Camp shall be at the King’s pleasure.

Section 18. Whenever the King is absent from the Kingdom or unable to perform His functions for any reason whatsoever, the King may appoint a person as Regent. In this regard, the President of the National Assembly shall countersign the Royal Command therefore.

Section 19. In the case where the King does not appoint the Regent under Section 18, or the King is unable to appoint the Regent owing to He is not being sui juris or any other reason whatsoever, the Privy Council shall submit the name of a person suitable to hold the office of the Regent to the National Assembly for approval. Upon approval of the National Assembly, the President of the National Assembly shall make an announcement, in the name of the King, to appoint such person as Regent.

During the expiration of the term of the House of Representatives or the dissolution thereof, the Senate shall act as the National Assembly in giving an approval under paragraph one.

Section 20. While there is no Regent under Section 18 or Section 19, the President of the Privy Council shall be Regent pro tempore.

In the case where the Regent appointed under Section 18 or Section 19 is unable to perform his duties, the President of the Privy Council shall act as Regent pro tempore.

While being the Regent under paragraph one or acting as the Regent under paragraph two, the President of the Privy Council shall not perform his duties as President of the Privy Council. In such case, the Privy Council shall select a Privy Councilor to act as President of the Privy Council pro tempore.

Section 21. Before taking office, the Regent appointed under Section 18 or Section 19 shall make a solemn declaration before the National Assembly in the following words:

“I, (name of the declarer), do solemnly declare that I will be loyal to His Majesty the King (name of the King) and will faithfully perform my duties in the interests of the State and the people. I will also uphold and observe the Constitution of the Kingdom of Thailand in every respect.”

During the expiration of the term of the House of Representatives or the dissolution thereof, the Senate shall act as the National Assembly under this Section.

Section 22. Subject to Section 23, the succession to the Throne shall be in accordance with the Palace Law on Succession, B.E. 2467.

The Amendment of the Palace Law on Succession, B.E. 2467 shall be the prerogative of the King. At the initiative of the King, the Privy Council shall draft the Palace Law Amendment and shall present it to the King for His consideration. When the King has already approved the draft Palace Law amendment and put His signature thereto, the President of the Privy Council shall notify the President of the National Assembly for informing the National Assembly. The President of the National Assembly shall countersign the Royal Command. The Palace Law Amendment shall come into force upon its publication in the Government Gazette.

During the expiration of the term of the House of Representatives or the dissolution thereof, the Senate shall act as the National Assembly in acknowledging the matter under paragraph two.

Section 23. In the case where the Throne becomes vacant and the King has already appointed His Heir to the Throne under the Palace Law on Succession, B.E. 2467, the Council of Ministers shall notify the President of the National Assembly. The President of the National Assembly shall then convoke the National Assembly for the acknowledgement thereof and shall invite such Heir to ascend the Throne and proclaim such Heir King.

In the case where the Throne becomes vacant and the King has not appointed His Heir under paragraph one, the Privy Council shall submit the name of the Successor to the Throne under Section 22 to the Council of Ministers for further submission to the National Assembly for approval. For this purpose, the name of a Princess may be submitted. Upon the approval of the National Assembly, the President of the National Assembly shall invite such Successor to ascend the Throne and proclaim such Successor King.

During the expiration of the term of the House of Representatives or the dissolution thereof, the Senate shall act as the National Assembly in acknowledging the matter under paragraph one or in giving an approval under paragraph two.

Section 24. Pending the proclamation of the name of the Heir or the Successor to the Throne under Section 23, the President of the Privy Council shall be Regent pro tempore. In the case where the Throne becomes vacant while the Regent has been appointed under Section 18 or Section 19 or while the President of the Privy Council is acting as the Regent under Section 20 paragraph one, such Regent, as the case may be, shall continue to be the Regent until the proclamation of the name of the Heir or the Successor to ascend the Throne as King.

In the case where the Regent who has been appointed and continues to be the Regent under paragraph one is unable to perform his duties, the President of the Privy Council shall act as Regent pro tempore.

In the case where the President of the Privy Council is the Regent under paragraph one or acts as Regent pro tempore under paragraph two, the provisions of Section 20 paragraph three shall apply.

Section 25. In the case where the Privy Council has to perform its duties under Section 19 or Section 23 paragraph two, or the President of the Privy Council has to perform his duties under Section 20 paragraph one or paragraph two or Section 24 paragraph two, and there is, during that period, no President of the Privy Council or the President of the Privy Council is unable to perform his duties, the remaining Privy Councilors shall elect one among themselves to act as President of the Privy Council or to perform the duties under Section 20 paragraph one or paragraph two or Section 24 paragraph three, as the case may be.

 CHAPTER III

Rights and Liberties of Thai People

 Part 1

General Provisions

Section 26. In exercising powers of all State authorities, regard shall be had to human dignity, rights and liberties in accordance with the provisions of this Constitution.

Section 27. Rights and liberties recognized by this Constitution explicitly, by implication or by decisions of the Constitutional Court shall be protected and directly binding on the National Assembly, the Council of Ministers, the Courts, the Constitutional organizations and all State organs in enacting, applying and interpreting laws.

Section 28. A person can invoke human dignity or exercise his rights and liberties in so far as it is not in violation of rights and liberties of other persons or contrary to this Constitution or good morals

A person whose rights and liberties recognized by this Constitution are violated can invoke the provisions of this Constitution to bring a lawsuit or to defend himself in the Courts.

A person may bring a lawsuit against the State directly so as to act in compliance with the provisions in this Chapter. If there is a law enforcing the exercise of any right and liberty as recognized by this Constitution, the exercising of that right and liberty shall be in accordance with such law.

A person shall have the right to be enhanced, supported and assisted by the State in exercising of right under this Chapter.

Section 29. The restriction of such rights and liberties as recognized by the Constitution shall not be imposed on a person except by virtue of the law specifically enacted for the purpose determined by this Constitution and only to the extent of necessity and provided that it shall not affect the essential substances of such rights and liberties.

The law under paragraph one shall be of general application and shall not be intended to apply to any particular case or person; provided that the provision of the Constitution authorizing its enactment shall also be mentioned therein.

The provisions of paragraph one and paragraph two shall apply mutatis mutandis to rules or regulations issued by virtue of the law.

 Part 2

Equality

Section 30. All persons are equal before the law and shall enjoy equal protection under the law.

Men and women shall enjoy equal rights.

Unjust discrimination against a person on the grounds of the difference in origin, race, language, sex, age, disability, physical or health condition, personal status, economic or social standing, religious belief, education or constitutionally political view, shall not be permitted.

Measures determined by the State in order to eliminate obstacle to or to promote persons’ ability to exercise their rights and liberties as other persons shall not be deemed as unjust discrimination under paragraph three.

Section 31. Members of the armed forces or the police force, Government officials, other officials of the State and officers or employees of State agencies shall enjoy the same rights and liberties under the Constitution as those enjoyed by other persons, unless such enjoyment is restricted by law or rule issued by virtue of the law specifically enacted in regard to politics, efficiency, disciplines or ethics.

 Part 3

Rights and Liberties of an Individual

Section 32. A person shall enjoy the right and liberty in his life and person.

A torture, brutal act or punishment by a cruel or inhumane means shall not be made; provided that punishment under judgments of the Courts or by virtue of the law shall not be deemed the punishment by a cruel or inhumane means under this paragraph.

Arrest and detention of person shall not be made except by order or warrant issued by the Courts or there is a ground as provided by the law.

Search of person or act affecting the right and liberty under paragraph one shall not be made except by virtue of the law.

In the case where there is an act affecting right and liberty under paragraph one, the injured person, public prosecutor or any person acting for the benefit of the injured person shall have the right to bring lawsuit to the Courts so as to stop or nullify such act and to impose appropriate measure to alleviate damage occurred wherefrom.

Section 33. A person shall enjoy the liberty of dwelling.

A person is protected for his peaceful habitation in and for possession of his dwelling.

The entry into a dwelling without consent of its possessor or the search of a dwelling or private place shall not be made except by order or warrant issued by the Courts or there is a ground as provided virtue of the law.

Section 34. A person shall enjoy the liberty of traveling and the liberty of making the choice of his residence within the Kingdom.

The restriction on such liberties under paragraph one shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for maintaining the security of the State, public order, public welfare, town and country planning or welfare of youth.

No person of Thai nationality shall be deported or prohibited from entering the Kingdom.

Section 35. A person’s family rights, dignity, reputation and the right of privacy shall be protected.

The assertion or circulation of a statement or picture in any manner whatsoever to the public, which violates or affects a person’s family rights, dignity, reputation or the right of privacy, shall not be made except for the case which is beneficial to the public.

Personal data of a person shall be protected from the seeking of unlawful benefit as provided by the law.

Section 36. A person shall enjoy the liberty of communication by lawful means.

The censorship, detention or disclosure of communication between persons including any other act of disclosing a statement in the communication between persons shall not be made except by virtue of the law specifically enacted for security of the State or maintaining public order or good morals.

Section 37. A person shall enjoy full liberty to profess a religion, a religious denomination or creed, and observe religious precepts or commandments or exercise a form of worship in accordance with his belief; provided that it is not contrary to his civic duties, public order or good morals.

In exercising the liberty referred to in paragraph one, a person shall be protected from any act of the State, which is derogatory to his rights or detrimental to his due benefits on the grounds of professing a religion, a religious denomination or creed or observing religious precepts or commandments or exercising a form of worship in accordance with his different belief from that of others.

Section 38. Forced labor shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for the purpose of averting imminent public calamity or by virtue of the law which provides for its imposition during the time when the country is in a state of war or armed conflict, or when a state of emergency or martial law is declared.

 Part 4

Rights in Judicial Process

Section 39. No person shall be inflicted with a criminal punishment unless he has committed an act which the law in force at the time of commission provides to be an offence and imposes a punishment therefore, and the punishment to be inflicted on such person shall not be heavier than that provided by the law in force at the time of the commission of the offence.

The suspect or the accused in a criminal case shall be presumed innocent.

Before the passing of a final judgment convicting a person of having committed an offence, such person shall not be treated as a convict.

Section 40. A person shall have the rights in judicial process as follows:

(1) right to access to judicial process easily, comfortably, quickly and indiscriminately;

(2) fundamental rights in judicial process composing of, at least, right to public trial; right to be informed of and to examine into facts and related documents adequately; right to present facts, defenses and evidences in the case; right to object the partial judges; right to be considered by the full bench of judges; and right to be informed of justifications given in the judgment or order;

(3) right to correct, prompt and fair trial;

(4) an injured person, alleged offender, plaintiff, defendant or the accused, interested parties, interested person or witness to the case shall have the right to appropriate treatment in judicial process including the right to be investigated correctly, promptly and fairly and not to testify against himself;

(5) an injured person, alleged offender, the accused and witness to a criminal case shall have the right to necessary and appropriate protection and assistance from State. The gratuity, compensation and expenses to be paid shall be provided by the law;

(6) every child, youth, woman or aging or disabled person shall have the right to appropriate protection in judicial process and shall have the right to appropriate treatment in the case related to sexual offences;

(7) an alleged offender and the accused in criminal case shall have the right to correct, prompt and fair investigation or trial with an adequate opportunity in defending his case, the right to examine or to be informed of evidence, right to defend himself through counsel and the right to bail;

(8) a person shall, in civil action, have the right to appropriate legal assistance from State.

Part 5

Property Right

Section 41. The property right of a person is protected. The extent and the restriction of such right shall be in accordance with the provisions of the law.

The succession is protected. The right of succession of a person shall be in accordance with the provisions of the law.

Section 42. The expropriation of immovable property shall not be made except by virtue of the law specifically enacted for the purpose of public utilities, necessary national defense, exploitation of national resources, town and country planning, promotion and preservation of the quality of the environment, agricultural or industrial development, land reform, conservation of ancient monument and historic sites, or other public interests, and fair compensation shall be paid in due course to the owner thereof as well as to all persons having the rights thereto, who suffer loss by such expropriation, as provided by law.

The amount of compensation under paragraph one shall be fairly assessed with due regard to the normal market price, mode of acquisition, condition and location of the immovable property, loss of the person whose property or right thereto is expropriated, and benefits that the State and the person whose property or right thereto is expropriated may receive from the use of the expropriated property.

The expropriation of immovable property law shall specify the purpose of the expropriation and shall clearly determine the period of time to fulfill that purpose. If the immovable property is not used to fulfill such purpose within such period of time, it shall be returned to the original owner or his heir.

The return of immovable property to the original owner or his heir under paragraph three and the claim of compensation paid shall be in accordance with the provisions of the law.

Part 6

Rights and Liberties in Occupation

Section 43. A person shall enjoy the liberties to engage in an enterprise or an occupation and to undertake a fair and free competition.

The restriction on such liberties under paragraph one shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for maintaining the security and safety of State or economy of the country, protecting the public in regard to public utilities, maintaining public order and good morals, regulating the engagement in an occupation, consumer protection, town and country planning, preserving natural resources or the environment, public welfare, preventing monopoly, or eliminating unfair competition.

Section 44. A person shall enjoy the right to work safety and welfare and to living security irrespective of whether he is employed or unemployed in accordance with the provisions of the law.

Part 7

Freedom of Expression of Individual and the Press

Section 45. A person shall enjoy the liberty to express his opinion, make speech, write, print, publicize, and make expression by other means.

The restriction on liberty under paragraph one shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for the purpose of maintaining the security of State, protecting the rights, liberties, dignity, reputation, family or privacy rights of other person, maintaining public order or good morals or preventing or halting the deterioration of the mind or health of the public.

The closure of a newspaper or other mass media business in deprivation of the liberty under this Section shall not be made.

The prevention of a newspaper or other mass media from printing news or expressing their opinions, wholly or partly, or interference in any manner whatsoever in deprivation of the liberty under this Section shall not be made except by the provisions of the law enacted in accordance with the provisions of paragraph two.

The censorship by a competent official of news or articles before their publication in a newspaper or other mass media shall not be made except during the time when the country is in a state of war; provided that it must be made by virtue of the law enacted under the provisions of paragraph two.

The owner of a newspaper or other mass media business shall be a Thai national.

No grant of money or other properties shall be made by State as subsidies to private newspapers or other mass media.

Section 46. Officials or employees in a private sector undertaking newspaper, radio or television broadcasting businesses or other mass media business shall enjoy their liberties to present news and express their opinions under the constitutional restrictions without mandate of any government agency, State agency, State enterprise or the owner of such businesses; provided that it is not contrary to their professional ethics, and shall enjoy the right to form organization with balancing mechanism among professional organizations so as to protect rights, liberties and fairness.

Government officials, officials or employees of a government agency, State agency or State enterprise engaging in the radio or television broadcasting business or other mass media business enjoy the same liberties as those enjoyed by officials or employees under paragraph one.

Any act done by a person holding political position, State official or the owner of business with a view to obstruct or interfere the presentation of news or an expression of opinions in public issue of the person under paragraph one or paragraph two, irrespective of whether such act has been done directly or indirectly, shall be deemed as willfully misuse of power and take no effect except where such act has been done through the enforcement of law or professional ethics.

Section 47. Transmission frequencies for radio or television broadcasting and telecommunication are national communication resources for public interest.

There shall be an independent regulatory body having the duty to distribute the frequencies under paragraph one and supervise radio or television broadcasting and telecommunication businesses as provided by the law.

In carrying out the act under paragraph two, regard shall be had to utmost public benefit at national and local levels in education, culture, State security, other public interests and fair and free competition, including public participation in providing public mass media.

The supervision of the businesses under paragraph two shall constitute measures for the prevention of merger, acquisition or control among the mass media or by other persons which may deteriorate liberties to information of the public or may hinder the public from variety of information.

Section 48. No person holding a political position shall be the owner of, or hold shares in, newspaper, radio or television broadcasting or telecommunication business, irrespective of whether he so commits in his name, or through his proxy or nominee, or by other direct or indirect means which enable him to administer such business as if he is the owner of, or hold shares in, such business.

 Part 8

Rights and Liberties in Education

Section 49. A person shall enjoy an equal right to receive education for the duration of not less than twelve years which shall be provided by State thoroughly, up to the quality, and without charge.

The indigent, disabled or handicapped, or destitute person shall enjoy an equal right under paragraph one and shall be supported by State to receive equal education with other persons.

The education and training provided by professional or private organization, alternative education of the public, self-directed learning and lifelong learning shall get appropriate protection and promotion from State.

Section 50. A person shall enjoy an academic freedom.

Education and training, learning and teaching, research and disseminating of research according to academic principles shall be protected; provided that it is not contrary to his civic duties or good morals.

Part 9

Rights to Public Health Services and Welfare

Section 51. A person shall enjoy an equal right to receive standard public health service, and the indigent shall have the right to receive free medical treatment from State’s infirmary.

The public health service by the State shall be provided thoroughly and efficiently.

The State shall promptly prevent and eradicate harmful contagious diseases for the public without charge.

Section 52. Children and youth shall enjoy the right to survive and to receive physical, mental and intellectual development potentially in suitable environment with due regard to their participation.

Children, youth, women and family members shall have the right to be protected by State against violence and unfair treatment and shall have the right to medical treatment or rehabilitation upon the occurrence thereof.

An interference and imposition of rights of children, youth and family members shall not be made except by virtue of the law specially enacted for the maintenance of family institution or utmost benefit of such person.

Children and youth with no guardian shall have the right to receive appropriate care and education from the State.

Section 53. A person who is over sixty years of age and has insufficient income for living shall have the right to welfare, public facilities and appropriate aids from State.

Section 54.

The disabled or handicapped shall have the right to get access to, and to utilize of, welfare, public facilities and appropriate aids from State.

A person of unsound mind shall have the right to appropriate aids from State.

Section 55.

A person who is homeless and has insufficient income for living shall have the right to appropriate aids from State.

 Part 10

Rights to Information and Petition

Section 56. A person shall have the right to receive and to get access to public information in possession of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization, unless the disclosure of such information shall affect the security of State, public safety, interests of other persons which shall be protected, or personal data of other persons as provided by law.

Section 57. A person shall have the right to receive information, explanation and justification from a government agency, State agency, State enterprise or local government organization before permission is given for the operation of any project or activity which may affect the quality of the environment, health and sanitary conditions, the quality of life or any other material interest concerning him or a local community and shall have the right to express his opinions on such matters to the concerned agencies for their consideration.

The State shall organize public consultation thoroughly before the making of social, economic, politic and cultural development plan, the expropriation of immovable property, the making of town and country planning, the determination of land use, and the enactment of rule which may affect material interest of the public.

Section 58. A person shall have the right to participate in the decision-making process of State official in the performance of administrative functions which affect or may affect his rights and liberties, as provided by law.

Section 59. A person shall have the right to present a petition and to be informed of the result of its consideration within the appropriate time.

Section 60. A person shall have the right to sue a government agency, State agency, State enterprise, local government organization or other State authority which is a juristic person to be liable for an act or omission done by its government official, official or employee.

Section 61. The right of a person who is a consumer to receive actual information shall be protected and a consumer shall have the right to make a complaint for remedy of damage and to amalgamate with another so as to protect consumers’ rights.

There shall be an autonomous consumer protection organization which is not a State agency consisting of representatives of consumers for giving opinions to a State agency on the enactment and issuance of laws, rules and regulations and on the determination of various measures for consumer protection, and for examining and making a report on any act or omission related to consumer protection. The State shall provide financial support for an operation of such autonomous organization.

Section 62. A person shall have the right to follow up, and to request for examination of, the performance of duties of a person holding political position, State agency and State officials.

A person who provides information related to the performance of duties of a person holding political position, State agency and State officials to the organization examining the misuse of State power or State agency shall be protected.

Part 11

Liberties to Assembly and Association

Section 63. A person shall enjoy the liberty to assemble peacefully and without arms.

The restriction on such liberty under paragraph one shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for the purpose of public assembling and for securing public convenience in the use of public places or for the maintenance of public order during the time when the country is in a state of war, or when a state of emergency or martial law is declared.

Section 64. A person shall enjoy the liberty to unite and form an association, a union, a league, a co-operative, a farmer group, a private organization, a non-governmental organization or any other group.

The government officials and State officials shall enjoy the liberty to association as other individual if it is not affect efficiency of State administration and the continuation in providing public services as provided by law.

The restriction on such liberty under paragraph one and paragraph two shall not be imposed except by virtue of the law specifically enacted for preventing common interests of the public, maintaining public order or good morals or preventing economic monopoly.

Section 65. A person shall enjoy the liberty to unite and form a political party for the purpose of making political will of the people and carrying out political activities in fulfillment of such will through the democratic regime of government with the King as Head of State as provided in this Constitution.

The internal organization, management and regulations of a political party shall be consistent with the fundamental principles of the democratic regime of government with the King as Head of State.

Members of the House of Representatives who are members of a political party, members of the Executive Committee of a political party, or members of a political party, of not less than the number prescribed by the organic law on political parties shall, if of the opinion that their political party’s resolution or regulation on any matter is contrary to the status and performance of duties of a member of the House of Representatives under this Constitution or contrary to or inconsistent with the fundamental principles of the democratic regime of government with the King as Head of State, have the right to refer it to the Constitutional Court for decision thereon.

In the case where the Constitutional Court decides that such resolution or regulation is contrary to or inconsistent with the fundamental principles of the democratic regime of government with the King as Head of State, such resolution or regulation shall lapse.

 Part 12

Community Rights

Section 66. Persons assembling as to be a community, local community or traditional local community shall have the right to conserve or restore their customs, local wisdom, arts or good culture of their community and of the nation and participate in the management, maintenance and exploitation of natural resources, the environment and biological diversity in a balanced and sustainable fashion.

Section 67. The right of a person to participate with State and communities in the preservation and exploitation of natural resources and biological diversity and in the protection, promotion and conservation of the quality of the environment for usual and consistent survival in the environment which is not hazardous to his health and sanitary condition, welfare or quality of life, shall be protected appropriately.

Any project or activity which may seriously affect the quality of the environment, natural resources and biological diversity shall not be permitted, unless its impacts on the quality of the environment and on health of the people in the communities have been studied and evaluated and consultation with the public and interested parties have been organized, and opinions of an independent organization, consisting of representatives from private environmental and health organizations and from higher education institutions providing studies in the field of environment, natural resources or health, have been obtained prior to the operation of such project or activity.

The right of a community to sue a government agency, State agency, State enterprise, local government organization or other State authority which is a juristic person to perform the duties under this Section shall be protected.

Part 13

Right to Protect the Constitution

Section 68. No person shall exercise the rights and liberties prescribed in the Constitution to overthrow the democratic regime of government with the King as Head of State under this Constitution or to acquire the power to rule the country by any means which is not in accordance with the modes provided in this Constitution.

In the case where a person or a political party has committed the act under paragraph one, the person knowing of such act shall have the right to request the Prosecutor General to investigate its facts and submit a motion to the Constitutional Court for ordering cessation of such act without, however, prejudice to the institution of a criminal action against such person.

In the case where the Constitutional Court makes a decision compelling the political party to cease to commit the act under paragraph two, the Constitutional Court may order the dissolution of such political party.

In the case where the Constitutional Court makes the dissolution order under paragraph three, the right to vote of the President and the executive board of directors of the dissolved political party at the time the act under paragraph one has been committed shall be suspended for the period of five years as from the date the Constitutional Court makes such order.

Section 69. A person shall have the right to resist peacefully an act committed for the acquisition of the power to rule the country by a means which is not in accordance with the modes provided in this Constitution.

CHAPTER IV

Duties of the Thai People

Section 70. Every person shall have a duty to uphold the nation, religions, the King and the democratic regime of government with the King as Head of State under this Constitution.

Section 71. Every person shall have a duty to defend the country, to protect benefits of the nation and to obey the law.

Section 72. Every person shall have a duty to exercise his right to vote at an election.

The person who exercises his right to vote at an election or fails to attend an election for voting without notifying the reasonable cause of such failure shall be entitled to or lose the right as provided by law.

The notification of the cause of failure to attend an election and the provision of facilities for attendance thereat shall be in accordance with the provisions of the law.

Section 73. Every person shall have a duty to serve in armed forces, render assistance in providing public calamity prevention and rehabilitation, pay taxes, render assistance to the official service, receive education and training, protect, preserve and pass on the national arts and culture and local wisdom and conserve natural resources and the environment as provided by law.

Section 74. A Government official, official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization and other State official shall have a duty to act in compliance with the law in order to protect public interests, and provide convenience and services to the public according to the good public governance principle.

In performing the duty and other act relating to the public, the person under paragraph one shall be politically impartial.

In the case where the person under paragraph one neglect or fail to perform the duties under paragraph one or paragraph two, the interested person shall have the right to request the person under paragraph one or his superior to explain reason and request them to act in compliance with the provisions of paragraph one or paragraph two.

 CHAPTER V

Directive Principles of Fundamental State Policies

Part 1

General Provisions

Section 75. The provisions of this Chapter are intended to serve as directive principles for legislating and determining policies for the administration of State affairs.

In stating its policies to the National Assembly, the Council of Ministers which will assume the administration of State affairs shall clearly state to the National Assembly the activities and their implementation period intended to be carried out for the administration of State affairs in implementation of the directive principles of fundamental State policies provided in this Chapter and shall prepare and submit to the National Assembly an annual report on the result of the implementation, including problems and obstacles encountered.

Section 76. The Council of Ministers shall prepare a plan for the administration of State affairs stating measures and their details which shall be done for the administration of State affairs in each year and such plan shall be in compliance with the directive principles of fundamental State policies.

For the purpose of State administration, the Council of Ministers shall have the plan to enact laws necessarily to the administration of State affairs.

 Part 2

National Security Policy

Section 77. The State shall protect and uphold the institution of kingship and the independence and integrity of its jurisdictions and shall arrange for the maintenance of necessary and adequate armed forces and ordnances as well as up-to-date technology for the protection and upholding of its independence, sovereignty, security of State, institution of kingship, national interests and the democratic regime of government with the King as Head of State, and for national development.

Part 3

State Administration Policy

Section 78. The State shall act in compliance with the State administration policy as follows:

(1) carrying out the administration of State affairs with a view to establish sustainable development of social, economic and security of the nation and strengthening an implementation of the sufficient economy philosophy with due regard to general benefits of the nation materially;

(2) making powers, duties and responsibilities among the central administration, provincial administration and local administration to be clear and suitable for national development, and supporting a Changwat to set up its development plan and providing financial support for the implementation of such plan for the benefit of the public within that area;

(3) delegating powers to local governments for the purpose of autonomy and self-determination of local affairs, enhancing local governments to participate and act in compliance with the directive principles of fundamental State policies, develop local economics, public utilities and assistances and information infrastructure in the localities thoroughly and equally throughout the country as well as developing into a large sized local government organization a Changwat ready for such purpose with due regard to the will of the people in that Changwat;

(4) developing working system of public sector with due regard to the development of quality, merit and ethics of State officials along the line with the improvement of working processes for the efficiency of State administration, and encouraging State agencies to apply the good public governance principle in the performance of their official duties;

(5) organizing officials work and other works of State with a view to enhance quick, efficiency, transparency and accountability in making or providing public services and with due regard to public consultation;

(6) preparing a legal agency providing legal opinion related to the performance of the State under the laws and examining draft laws for the State to perform its duties autonomously so as to ensure that the administration of State affairs is in accordance with the rule of law;

(7) preparing a political development plan and establishing autonomously political development council to monitor an implementation of the plan;

(8) ensuring the government officials and State officials to have appropriate rights and benefits.

Part 4

Religions, Social, Public Health, Education and Culture Policies

Section 79. The State shall patronize and protect Buddhism as the religion observed by most Thais for a long period of time and other religions, promote good understanding and harmony among followers of all religions as well as encourage the application of religious principles to create virtue and develop the quality of life.

Section 80. The State shall act in compliance with the social, public health, education and culture policies as follows:

(1) protecting and developing child and youth, promoting childhood nourishment and education, promoting the equality between women and men, creating, reinforcing and developing family integrity and the strength of communities, as well as providing aids and welfare to the elderly, the indigent, the disabled or handicapped and the destitute person for their better quality of life and ability to become self-reliance;

(2) promoting, supporting and developing health system with due regard to the health promotion for sustainable health conditions of the public, providing and promoting standard and efficient public health service thoroughly and encouraging private sector and the communities in participating in health promotion and providing public health service, and the person having duty to provide such service whose act meets the requirements of professional and ethical standards shall be protected as provided by law;

(3) developing quality and standard in providing education at all levels and forms to be in line with economic and social changes, preparing the national education plan and the law for national education development, providing development of quality of teachers and educational personnel to meet the current changing in the present day world, and instilling awareness of being Thais, disciplines, common interests and a democratic regime of government with the King as Head of the State to learners;

(4) promoting and supporting the delegation of powers to the local governments, communities, religious organizations and private sector with a view to provide and participate in educational management for the development of educational quality standard equally and to be in line with the fundamental State policy;

(5) encouraging and supporting the making of researches in various disciplines of arts and sciences and disseminating all research results funded by the State;

(6) encouraging and instilling the right awareness of national unity and learning, and instilling and making known of arts, tradition and culture of the nation as well as good value and local wisdom.

 Part 5

Law and Justice Policies

Section 81. The State shall act in compliance with the law and justice policies as follows:

(1) ensuring the compliance with, and the enforcement of, the law to be correct, quick, fair and thorough, enhancing the provision of legal assistances and knowledge to the public, providing efficient public service system and other State affairs in relation to the administration of justice with due regard to the participation of the public and the profession organizations, and providing legal aids service to the public;

(2) protecting rights and liberties of individual from any violation irrespective of whether such violation has been done by a State official or other persons, and providing justice to the public on an equal basis;

(3) preparing the law establishing the autonomous law reform organization for the purpose of reforming and developing laws of the nation and revising the existing laws for the compliance with the Constitution, with due regard to opinions given by persons affected by such laws;

(4) preparing the law establishing the autonomous organization for reforming the judicial process for improving and developing the performance of all agencies concerned with the judicial process;

(5) providing support for the operation of private organizations rendering legal assistance to the public, especially the people who suffers from domestic violence.

Part 6

Foreign Policy

Section 82. The State shall promote friendly relations with other countries and adopt the principle of non-discrimination and shall comply with human rights conventions in which Thailand is a party thereto as well as international obligations concluded with other countries and international organizations.

The State shall promote trade, investment and tourism with other countries and shall render protection and guardian to benefits of Thais living abroad.

Part 7

Economic Policy

Section 83. The State shall encourage and support an implementation of the sufficient economy philosophy.

Section 84. The State shall act in compliance with the economic policy as follows:

(1) encouraging a free and fair economic system through market mechanism, ensuring the development of economics in sustainable fashion by repealing and refraining from the enactment of laws, rules and regulations controlling business which do not correspond with the economic necessity, and refraining from the engagement in an enterprise in competition with the private sector unless it is necessary for the purpose of maintaining the security of State, preserving common interests, or providing public utilities;

(2) encouraging entrepreneurs to use merit, ethics and corporate governance principle in carrying out of their businesses;

(3) preserving monetary and financial disciplines in order to strengthen balance and security of economic and social of the nation, improving tax system to be fair and compatible with the changing of economic and social conditions;

(4) providing saving system for old age living to the public and State officials thoroughly;

(5) regulating business activities for free and fair competition, antimonopoly whether direct or indirect monopoly, and consumer protection;

(6) implementing fair distribution of incomes, and protecting, enhancing and extending the occasion to occupation of the public for economic development as well as promoting and supporting the development of local wisdom and Thai wisdom for the manufacturing of goods and providing of services and for use in occupation;

(7) promoting people of working age to obtain employment, protecting child and woman labor, providing the system of labor relations and tripartite which entitling labors to elect their representatives, providing social security and ensuring labors working at equal value to obtain wages, benefits and welfares upon fair and indiscriminate basis;

(8) protecting and maintaining the interests of farmers in manufacturing and marketing, ensuring maximize profits of the farm products, encouraging an association of farmers in the form of farmer council having with a view to agricultural planning and the protection of their mutual interests;

(9) promoting, encouraging and protecting the autonomous cooperative system and the occupation or profession body as well as the association of the public to carry out economic activities;

(10) providing infrastructures necessarily for the living of people with a view to maintain economic security of State and preventing private sector from monopolizing such infrastructures that may be harmful to the State;

(11) refraining from doing any act which may give rise to the transfer of ownership of the fundamental structure or network of infrastructures necessarily for the living of people or for national security to private sector or to the decrease of shares or capital held or invested by the State lower than fifty per cent;

(12) encouraging and supporting the merchant marine and rail transportation, and carrying out the domestic and international logistics management system;

(13) encouraging and strengthening the private sector organizations, both national and local level;

(14) encouraging agricultural products transformation industry with a view to increase value added thereto.

Part 8

Land Use, Natural Resources and Environment Policies

Section 85. The State shall act in compliance with the land use, natural resources and environment policies as follows:

(1) preparing and applying the rule on the use of land through out the country with due regard to the compliance with environmental condition, nature of land and water and the way of life of local communities, the efficient measures for preservation of natural resources, the sustainable standard for land use and opinion of the people in the area who may be affected by the rule on the use of land;

(2) distributing the right to hold land fairly, enabling farmers to be entitled to the ownership or the right in land for agriculture thoroughly by means of land reform or by other means, and providing water resources for the distribution of water to farmers for use in agriculture adequately and appropriately;

(3) preparing town and country planning, and developing and carrying out the plan effectively and efficiently for the purpose of sustainable preservation of natural resources;

(4) preparing systematic management plan for water and other natural resources for the common interests of the nation, and encouraging the public to participate in the preservation, conservation and exploitation of natural resources and biological diversity appropriately;

(5) conducting the promotion, conservation and protection of the quality of the environment under the sustainable development principle, and controlling and eliminate pollution which may affect health and sanitary, welfare and quality of life of the public by encouraging the public, the local communities and the local governments to have participation in the determination of the measures.

                                                                  Part 9

Science, Intellectual Properties and Energy Policies

Section 86. The State shall act in compliance with the science, intellectual properties and energy policies as follows:

(1) enhancing the development of science, technology and innovation in all aspects by enacting specific law in so doing, preparing budget for studying and making of researches, establishing institution for research and development, encouraging the use of results emerging from researches and development, the efficient transfer of technology and the appropriate development of researchers, and disseminating science and modern technology knowledge to the public and encouraging the public to apply science into their living;

(2) supporting an invention or excogitation for new wisdom, preserving and developing local wisdom and Thai wisdom, and protecting intellectual properties;

(3) promoting and supporting continuously and systematically of the research, the development and the use of natural alternative energy which is beneficial to the environment.

Part 10

Public Participation Policy

Section 87. The State shall act in compliance with the public participation policy as follows:

(1) encouraging public participation in the determination of public policy and the making of economic and social development plan both in the national and local level;

(2) encouraging and supporting public participation to make decision on politics and the making of economic and social development plan and the provision of public services;

(3) encouraging and supporting public participation in the examination of the exercise of State power at all levels in the form of profession or occupation organization or other forms;

(4) strengthening the politics power of the public, and preparing the laws establishing civil politics development fund for facilitating the communities to organise public activities and for supporting networks of the groups of people to express opinion and requirements of the communities in the localities;

(5) supporting and providing education to the public related to the development of politics and public administration under the democratic regime of government with the King as Head of State, and encouraging the public to exercise their rights to vote honestly and uprightly.

In providing public participation under this Section, regard shall be had to approximate proportion between women and men.

CHAPTER VI

The National Assembly

Part 1

General Provisions

Section 88. The National Assembly consists of the House of Representatives and the Senate.

Joint or separate sittings of the National Assembly shall be in accordance with the provisions of this Constitution.

No person shall be a member of the House of Representatives and a senator simultaneously.

Section 89. The President of the House of Representatives is President of the National Assembly. The President of the Senate is Vice-President of the National Assembly.

In the case where there is no President of the House of Representatives, or the President of the House of Representatives is not present or is unable to perform his duties, the President of the Senate shall act as President of the National Assembly in his place.

The President of the National Assembly shall have the powers and duties as provided in this Constitution and shall conduct the proceedings of the National Assembly at joint sittings in accordance with the rules of procedure.

The President of the National Assembly and the person who acts as President of the National Assembly in his place shall be impartial in the performance of duties.

The Vice-President of the National Assembly shall have the powers and duties as provided in this Constitution and as entrusted by the President of the National Assembly.

Section 90. An organic law bill and a bill may be enacted as law only by and with the advice and consent of the National Assembly and when the King’s signature has been given or deemed to be given thereto; it shall come into force upon its publication in the Government Gazette.

Section 91. Members of the House of Representatives or senators of not less than one-tenth of the total number of the existing members of each House shall have the right to lodge with the President of the House of which they are members a complaint asserting that the membership of any member of such House has terminated under Section 106 (3), (4), (5), (6), (7), (8), (10), or (11) or Section 119 (3), (4), (5), (7), or (8), as the case may be, and the President of the House with whom the complaint is lodged shall refer it to the Constitutional Court for decision as to whether the membership of such person has terminated.

When the Constitutional Court has made a decision, it shall notify the President of the House with which the complaint is lodged under paragraph one of such decision.

In the case where the Election Commission is of opinion that the membership of a member of the House of Representatives or a senator has terminated under paragraph one, it shall refer this matter to the President of the House which such person is a member and the President of that House shall then refer it to the Constitutional Court for decision under paragraph one and paragraph two.

Section 92. The vacation of the office of a member of the House of Representatives or a senator after the day on which his membership terminates or the day on which the Constitutional Court decides that the membership of any member terminates does not affect any act done by such member in the capacity as member including the receipt of emolument or other benefits by such member before he vacates office or the President of the House of which such person is a member has been notified of the decision of the Constitutional Court, as the case may be, except that in the case of vacation of the office on the ground of his being elected or selected in violation of the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, emolument and other benefits received from being in office shall be returned.

Part2

The House of Representatives

Section 93. The House of Representatives consists of four hundred and eighty members, four hundred of whom are from the election on a constituency basis and eighty of whom are from the election on a proportional basis.

The election of member of the House of Representatives shall be by direct suffrage and secret ballot, and the ballot to be used in an election shall be varied upon the election basis.

The rules and procedure for the election of members of the House of Representatives shall be in accordance with the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

In the case where the office of a member of the House of Representatives becomes vacant for any reason and an election of a member of the House of Representatives has not been held to fill the vacancy, the House of Representatives shall consist of the existing members of the House.

Subject to Section 109 (2), in the case where there occurs, during the term of the House of Representatives, any cause resulting in the members elected from the election on a proportional basis being less than eighty in number, such members shall consist of the existing members.

In the case where there occurs, during the general election, any cause resulting in the members of the House of Representatives elected from the election being less than four hundred and eighty in number but not less than ninety-five per cent of the total number of members of the House of Representatives, such members is deemed to constitute the House of Representatives. In this case, the acquisition for the fulfillment of the total number of members of the House of Representatives shall be completed within one hundred and eighty days and the new coming members shall hold office for the remaining term of the House of Representatives.

Section 94. In the election of members of the House of Representatives on a constituency basis, the person having the right to vote shall cast ballot for the equal number of members of the House in each constituency.

The determination of the number of members of the House of Representatives in each constituency and the determination of constituencies shall be as follows:

(1) the determination of the ratio of the number of inhabitants to one member shall be made by reference to the division of such number of inhabitants throughout the country as evidenced in the census announced in the year preceding the year of election by the number of four hundred members of the House of Representatives;

(2) any Changwat with inhabitants below the number of inhabitants per one member under (1) shall have one member of the House of Representative. Any Changwat with more inhabitants than the number of inhabitants per one member shall have an additional member of the House of Representatives for every such number of inhabitants as representing the number of inhabitants per one member;

(3) upon the number of members of the House of Representatives of each Changwat being obtained under (2), if the number of members of the House of Representatives is still less than four hundred, any Changwat with the largest fraction remaining from the determination under (2) shall have an additional member of the House of Representatives and the addition of the members of the House of Representatives in accordance with such procedure shall be made to other Changwat in respective order of fractions remaining from the determination under (2) until the number of four hundred is obtained;

(4) in a Changwat where the number of members of the House of Representatives to be elected is not more than three, the area of that Changwat shall be regarded as the constituency and in a Changwat where the number of members of the House of Representatives is more than three, the area of such Changwat shall be divided into constituencies and, for this purpose, each constituency shall have three members of the House of Representatives;

(5) in a Changwat which is divided into many constituencies, if there is unable to have three members of the House of Representatives in all constituencies, the area of such Changwat shall be firstly divided into the constituency with three members of the House of Representatives and the rest constituencies shall have not less than two members of the House of Representatives and in a Changwat where the number of members of the House of Representatives to be elected is four, the area of such Changwat shall be divided into two constituencies and each constituency shall have two members of the House of Representatives;

(6) in a Changwat which is divided into more constituencies than one, the boundary of each constituency shall be adjoining and the number of inhabitants in each constituency must be closely apportioned.

The counting of votes shall be conducted at the polling station and the result of the vote-counting shall be reported to the constituency for calculation of total votes-counting in that constituency and the result of the total vote-counting shall be announced publicly at any single place in that constituency as designated by the Election Commission, except that in the case where necessity arises in a particular locality, the Election Commission may otherwise prescribe the counting of votes, the calculation of total vote-counting and the announcement of the result of the total vote-counting in accordance with the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 95. An election of members of the House of Representatives on a proportional basis is an election for members of the House of Representatives from the lists of candidates prepared by political parties whereby the person having the right to vote in each constituency shall cast ballot for one political party preparing the list of candidates for such constituency.

A political party may submit the lists of candidates for the election on proportional basis for some or all constituencies.

In the case where there occurs to the submitted list of candidates for the election on proportional basis of a political party, whether on or before an election day, any cause resulting in the remaining candidates being less than the number of candidates as specified in the submitted list, the remaining candidates are deemed to be candidates of such political party and, in this case, it shall be deemed that the House of Representatives consists of the remaining members.

Section 96. The determination of the constituencies for the election of the members of the House of Representatives on a proportional basis shall be as follows:

(1) the country shall be divided into eight groups of Changwat and each group of Changwat shall be regarded as one constituency having ten members of the House of Representatives;

(2) in grouping of Changwat, the boundary of each Changwat in each group shall be adjoining and the number of inhabitants in each group must be closely apportioned by reference to the division of such number of inhabitants throughout the country as evidenced in the census announced in the year preceding the year of election and the whole area of each Changwat shall be in on constituency.

Section 97. The preparation of the lists of candidates prepared by a political party for the election of the members of the House of Representatives on a proportional basis shall be as follows:

(1) the lists of candidates for each constituency shall consist of candidates in equal number of members of the House of Representatives to be elected on a proportional basis in each constituency and placed in numerical order and shall be submitted to the Election Commission before the date an application for candidacy in an election on the constituency basis commences;

(2) candidates under (1) shall not be candidates in an election both on the constituency basis and on proportional basis of any political party and, in preparing the list of candidates, regard shall be had to opportunity and approximate proportion between women and men.

Section 98. The determination of the proportion of candidates in the list of candidates of each political party as being elected in each constituency shall be conducted by accumulating the votes received by each political party in each constituency as basis for reckoning the proportion of candidates to be elected of each political party which shall be reflected to the result of the accumulation of the votes as aforesaid, the votes received by each political party and the numbers of members of the House of Representatives to be elected on a proportional basis in such constituency. The candidates named in the list of candidates of each political party shall be regarded as being elected in accordance with the result of reckoning by numerical order as specified the list of candidates of each political party under the rules and procedure as prescribed in the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

The provisions of Section 94 paragraph three shall apply mutatis mutandis to the counting of votes for the election of members of the House of Representatives on a proportional basis, provided that the Election Commission prescribes to conduct the preliminary calculation of total vote-counting at Changwat.

Section 99. A person having the following qualifications has the right to vote at an election:

(1) being of Thai nationality; provided that a person who has acquired Thai nationality by naturalization must hold the Thai nationality for not less than five years;

(2) being not less than eighteen years of age on 1st January of the year of the election; and

(3) having his name appear on the house register in the constituency for not less than ninety days up to the election day.

A voter who has a residence outside the constituency within which his appear in the house register, or who has his name appear in the house register in the constituency for the period of less than ninety days up to the date of the election, or who has a residence outside the Kingdom of Thailand shall have the right to cast ballot in an election in accordance with rules, procedure and conditions provided by the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 100. A person under any of the following prohibitions on the election day is disfranchised:

(1) being a Buddhist priest, novice, monk or clergy;

(2) being under suspension of the right to vote;

(3) being detained by a warrant of the Court or by a lawful order;

(4) being of unsound mind or of mental infirmity.

Section 101. A person having the following qualifications has the right to be a candidate in an election of members of the House of Representatives:

(1) being of Thai nationality by birth;

(2) being not less than twenty five years of age on the election day;

(3) being a member of any and only one political party for a consecutive period of not less than ninety days up to the date of applying for candidacy in an election, or being a member of any and only one political party for a consecutive period of not less than thirty days up to the date of applying for candidacy in an election in the case where the general election is conducted on account of the dissolution of the House of Representatives;

(4) a candidate in an election on a constituency basis shall also possess any of the following qualifications:

(a) having his name appear in the house register in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five years up to the date of applying for candidacy;

(b) being born in Changwat where he stands for election;

(c) having studied in an education institution situated in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five academic years;

(d) having served in the official service or having had his name appear in the house register in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five years;

(5) a candidate in an election on a proportional basis shall also possess any of the qualifications under (4) but the reference to Changwat therein shall means a group of Changwat;

(6) other qualifications as prescribed in the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 102. A person under any of the following prohibitions shall have no right to be a candidate in an election of members of the House of Representatives:

(1) being addicted to narcotics;

(2) being bankrupt or having been dishonestly bankrupt;

(3) being disfranchised under Section 100 (1), (2) or (4);

(4) having been sentenced by a judgment to imprisonment and being detained by a warrant of the Court;

(5) having been discharged for a period of less than five years on the election day after being sentenced by a judgement to imprisonment except for an offence committed through negligence;

(6) having been expelled, dismissed or removed from the official service, a State agency or a State enterprise on the ground of dishonest performance of duties or corruption;

(7) having been ordered by a judgment or an order of the Court that his assets shall vest in the State on the ground of unusual wealth or an unusual increase of his assets;

(8) being a government official holding a permanent position or receiving salary except a political official;

(9) being a member of a local assembly or a local administrator;

(10) being a senator or having been a senator who vacates office for a period of less than two years;

(11) being an official or employee of a government agency, State agency or State enterprise or other State official;

(12) being a judge of the Constitutional Court, an Election Commissioner, an Ombudsman, a member of the State Audit Commission or a member of the National Human Right Commission;

(13) being under the prohibition from holding a political position under Section 263;

(14) having been removed from office by the resolution of the Senate under Section 274.

Section 103. A political party presenting its members as candidates in the election in any constituency shall present its members as candidates in an equal amount to the number of members of the House of Representatives in such constituency.

In the case where there occurs, after presenting the complete number of candidates as required in paragraph one, any cause resulting in the remaining candidates being less than the required number, it shall be deemed that such political party has presented the complete number of candidates.

After presenting its members as candidates in the election, neither a political party nor a candidate shall revoke such presentation or alter the candidates.

Section 104. The term of the House of Representatives is four years from the election day.

During the term of the House of Representatives, the amalgamation of the political parties having their members as members of the House of Representatives shall not be made.

Section 105. Membership of the House of Representatives commences on the election day.

Section 106. Membership of the House of Representatives terminates upon:

(1) expiration of the term or dissolution of the House of Representatives;

(2) death;

(3) resignation;

(4) being disqualified under Section 101;

(5) being under any prohibition under Section 102;

(6) acting in contravention of any prohibition under Section 265 or Section 266;

(7) resignation from membership of his political party or his political party passing a resolution, with the votes of not less than three-fourths of the joint meeting of the Executive Committee of that political party and members of the House of Representatives belonging to that political party, terminating his membership of the political party. In such cases, his membership shall be deemed to have terminated as from the date of the resignation or the resolution of the political party except where such member of the House of Representatives appeals to the Constitutional Court within thirty days as from the date of the resolution of the political party for raising an objection that such resolution is of such nature as specified in Section 65 paragraph three. If the Constitutional Court decides that the said resolution is not of the nature as specified in Section 65 paragraph three, his membership shall be deemed to have terminated as from the date of the decision of the Constitutional Court. If the Constitutional Court decides that the said resolution is of such nature as specified in Section 65 paragraph three, that member of the House of Representatives may become a member of another political party within thirty days as from the date of the decision of the Constitutional Court;

(8) loss of membership of the political party in the case where the political party of which he is a member is dissolved by an order of the Constitutional Court and he is unable to become a member of another political party within sixty days as from the date on which the Constitutional Court issues its order. In such case, his membership shall be deemed to have terminated as from the day following the date on which such period of sixty days has elapsed;

(9) the Senate passing a resolution under Section 274 removing him from office or the Constitutional Court having a decision terminating his membership under Section 91. In such cases, his membership shall be deemed to have terminated as from the date on which the Senate passes a resolution or the Constitutional Court has a decision, as the case may be;

(10) having been absent for more than one-fourth of the number of days in a session the length of which is not less than one hundred and twenty days without permission of the President of the House of Representatives;

(11) being sentenced by a judgment to imprisonment notwithstanding the suspension of the execution of imprisonment has been granted, except for an offence committed through negligence, a petty offence or a defamation offense.

Section 107. Upon the expiration of the term of the House of Representatives, the King will issue a Royal Decree calling for a general election of members of the House of Representatives in which the election day must be fixed within forty five days as from the date of the expiration of the term of the House of Representatives and the election day must be the same throughout the Kingdom.

Section 108. The King has the prerogative to dissolve the House of Representatives for a new election of members of the House.

The dissolution of the House of Representatives shall be made in the form of a Royal Decree in which the day for a new general election must be fixed for not less than forty-five days but not more than sixty days as from the day the House of Representatives has been dissolved and such election day must be the same throughout the Kingdom.

The dissolution of the House of Representatives may be made only once under the same circumstance.

Section 109. When the office of member of the House of Representatives becomes vacant for any reason other than the expiration of the term or the dissolution of the House of Representatives, the following actions shall be taken:

(1) in the case where the vacancy is that of the office of a member of the House of Representatives elected from the election on a constituency basis, an election of a member of the House of Representatives to fill the vacancy shall be held within forty-five days as from the date of the vacancy unless the remainder of the term of the House of Representatives is less than one hundred and eighty days.

(2) in the case where the vacancy is that of the office of a member of the House of Representatives elected from the election on a proportional basis, the President of the House of Representatives shall, by publication in the Government Gazette within seven days as from the date of the vacancy, elevate the person whose name in the list of that political party is placed in the next order to be a replacing member of the House of Representatives, except where there is no person to be elevated and, in such case, the House of Representatives consists of the remaining members;

Membership of the replacing member of the House of Representatives under (1) shall commence as from the day on which the election to fill the vacancy is held, while membership of the replacing member of the House of Representatives under (2) shall commence as from the day following the date of the publication of the name of the replacing member in the Government Gazette. The replacing member of the House of Representatives may serve only for the remainder of the term of the House.

Section 110. After the Council of Ministers has assumed the administration of State affairs, the King will appoint as Leader of the Opposition in the House of Representatives a member of the House who is the leader of the political party having its members holding no ministerial positions and having the largest number of members among the political parties having their members holding no ministerial positions, provided that such number must not be less than one-fifth of the total number of members of the House of Representatives at the time of the appointment.

In the case where no political party in the House of Representatives has the description as prescribed under paragraph one, the leader of the political party, who receives a majority of supporting votes from the members of the House who belong to the political parties having their members holding no ministerial positions, shall be the Leader of the Opposition in the House. In case of an equality of supporting votes, it shall be decided by lot.

The President of the House of Representatives shall countersign the Royal Command appointing the Leader of the Opposition in the House of Representatives.

The Leader of the Opposition in the House of Representatives shall vacate office upon being disqualified as specified in paragraph one or paragraph two, and Section 124 paragraph four shall apply mutatis mutandis, and in such case, the King will appoint a new Leader of the Opposition in the House of Representatives to fill the vacancy.

Part 3

The Senate

Section 111. The Senate consists of one hundred and fifty members acquired upon the basis of election in each Changwat, one elected senator for each Changwat, and upon the selection basis in an amount equal to the total number of senators deducted by the number of senators from the election basis.

In the case where the number of Changwat is increased or decreased during the term of office of the senators whom acquired by the election basis, the Senate shall be regarded as consisting of the existing senators.

Upon the vacancy of a senator by whatever reasons and the election or selection for the fulfillment of the vacancy has not yet conducted, as the case may be, the Senate shall be regarded as consisting of the remaining senators.

In the case where there occurs any cause resulting in the number of senators being less than the total number of the senators under paragraph one but not less than ninety-five per cent of the total number of senators, such senators is deemed to constitute the Senate. In this case, the election or selection for the fulfillment of the total number of senators under paragraph one shall be completed within one hundred and eighty days as from the date the aforesaid situation has occurred and the new coming senator shall hold office for the remaining term of the Senate.

Section 112. In an election of senators, the area of Changwat shall be regarded as one constituency and the number of senator for each Changwat is one. The person having the right to vote at an election of senators may cast ballot, at the election, for one candidate and the election shall be by direct suffrage and secret ballot.

For the purpose of the election of senators, the campaign to be launched by the candidates in the election is limited to the matters related to the performance of duties of the Senate.

The rules, procedure and conditions for the election of, and the launching of election campaign of candidates for, senators shall be in accordance with the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 113. There shall be the Senators Selective Committee consisting of the President of the Constitutional Court, the Chairperson of the Election Commission, the President of the Ombudsmen, the Chairperson of the National Counter Corruption Commission, the Chairperson of the State Audit Commission, a judge of the Supreme Court of Justice holding the position of not lower than judge of the Supreme Court of Justice as entrusted by the general meeting of the Supreme Court of Justice and a judge of the Supreme Administrative Court as entrusted by the general meeting of the Supreme Administrative Court, having a duty to select persons under Section 114 within thirty days as from the date of receiving the list of candidates from the Election Commission and to notify the selection result to the Election Commission for publication of the persons selected as senators.

Members of the Committee under paragraph one shall select one among themselves to be the Chairperson of the Committee.

In the absent of any member or a member is unable to perform his duty and the remaining members are not less than one-half of the total number of members, the Senators Selective Committee shall consist of the remaining members.

Section 114. The Senators Selection Committee shall carry out the selection process for persons who may be beneficial to the performance of powers and duties of the Senate from persons nominated by academic institutions, public sector, private sector, professional organizations and other organizations to be senators in an amount as prescribed in Section 111 paragraph one.

In selection of person under paragraph one, regard shall be had to knowledge, skills or experience of the nominated persons which will be beneficial to the performance of the Senate, and the composition of the selected persons shall be regarded to interdisciplinary knowledge and experience, genders opportunity and equality, closely apportion of the persons nominated by the organizations under paragraph one and opportunity of social vulnerable groups.

The rules, procedure and conditions for the selection of senators shall be in accordance with the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 115. A person having the qualifications and having no any of the prohibitions as mentioned below has the right to be a candidate in an election or selection of senators:

(1) being of Thai nationality by birth;

(2) being of not less than forty years of age on the election day or the date of nomination;

(3) having graduated with not lower than a Bachelor’s degree or its equivalent;

(4) a candidate in an election of senators shall also possess any of the following qualifications:

(a) having his name appear on the house register in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five years up to the date of applying for candidacy;

(b) being born in Changwat where he stands for election;

(c) having studied in an education institution situated in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five academic years;

(d) having served in the official service or having had his name appear in the house register in Changwat where he stands for election for a consecutive period of not less than five years;

(5) not being ascendants, spouse or child of a member of the House of Representatives or a person holding a political position;

(6) not being a member or a person holding any position in a political party, or having been a member or having been holding a position in a political party and his membership has terminated or he vacates office in a political party for a period of not more than five years on the date of applying for candidacy or the date of nomination;

(7) being disfranchised under Section 102 (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (11), (12), (13) or (14);

(8) not being a Minister or a person holding a political position other than a member of a local assembly or a local administrator or vacating office for a period of not more than five years.

Section 116. A senator shall not be a Minister or a person holding any political position or a person holding position in the independent constitutional organization.

The person having held office of senator with membership having terminated for not more than two years shall not be a Minister or a person holding any political position.

Section 117. Membership of the senators acquired on the election basis commences on the election day and membership of the senators acquired on the selection basis commences on the day the Election Commission publishes the result of the selection.

The term of membership of the senates is six years as from the election day or the day the Election Commission publishes the result of the selection, as the case may be, and no senator shall hold office more than one term.

At the end of the term of office, the senators vacating office shall remain in office to continue their duties until the acquisition of the new senators.

Section 118. Upon the expiration of membership of the senators acquired on the election basis, the King will issue a Royal Decree calling for a new general election of senators in which the election day must be fixed within thirty days as from the date of the expiration of membership of the senator acquired on the election basis and the election day must be the same throughout the Kingdom.

Upon the expiration of membership of the senators acquired on the selection basis, the Senators Selection Committee shall announce the commencing and period for selection process which shall complete within sixty days as from the date of the expiration of membership of the senator acquired on the selection basis.

Section 119. Membership of the Senate terminates upon:

(1) expiration of membership;

(2) death;

(3) resignation;

(4) being disqualified under Section 115;

(5) acting in contravention of any of the prohibitions under Section 116, Section 265 or Section 266;

(6) the Senate passing a resolution under Section 274 removing him from office or the Constitutional Court having a decision terminating his membership under Section 91 or the Supreme Court having a decision under Section 239 paragraph two or Section 240 paragraph three; in such cases, his membership shall be deemed to have terminated as from the date of the resolution of the Senate or the decision of the Court, as the case may be;

(7) having been absent for more than one-fourth of the number of days in a session the length of which is not less than one hundred and twenty days without permission of the President of the Senate;

(8) being sentenced by a judgment to imprisonment notwithstanding the suspension of the execution of imprisonment has been granted, except for an offence committed through negligence, a petty offence or a defamation offense.

Section 120. When the office of a senator becomes vacant under Section 119, the provisions of Section 112, Section 113, Section 114 and Section 118 shall apply mutatis mutandis to the election or selection of a senator, as the case may be, and the replacing senator shall remain in office for the unexpired term of office of the member he replaces. In the case where the term of office of a senator who vacates office is less than one hundred and eighty days, the election or selection may be omitted.

Section 121. In considering the selection of a person to hold any position under this Constitution, the Senate shall appoint a committee for examining past records, behaviours and ethics of the person nominated for holding such position as well as gathering necessary facts and evidences to be reported to the Senate for its further consideration.

The proceeding of the committee under paragraph one shall be in accordance with the rules of procedure of the Senate.

Part 4

Provisions Applicable to both Houses

Section 122. Members of the House of Representatives and senators are representatives of the Thai people and free from any mandate, commitment or control, and shall honestly perform the duties for the common interests of the Thai people without conflict of interest.

Section 123. Before taking office, a member of the House of Representatives and a senator shall make a solemn declaration at a sitting of the House of which he is a member in the following words:

“I, (name of the declarer), do solemnly declare that I shall perform my duties in accordance with the honest dictates of my conscience for the common interests of the Thai people. I shall also uphold and observe the Constitution of the Kingdom of Thailand in every respect.”

Section 124. The House of Representatives and the Senate shall each have one President and one or two Vice-Presidents who are appointed by the King from the members of such House in accordance with its resolution.

The President and the Vice-Presidents of the House of Representatives hold office until the expiration of the term or the dissolution of the House.

The President and the Vice-Presidents of the Senate hold office until the day preceding the date of the election the new President and Vice-Presidents.

The President and the Vice-Presidents of the House of Representatives and the President and the Vice-Presidents of the Senate vacate office before the expiration of the term of office under paragraph one or paragraph two, as the case may be, upon:

(1) loss of membership of the House of which he is a member;

(2) resignation;

(3) holding a position of Prime Minister, Minister or other political official;

(4) being sentenced by a judgment to imprisonment notwithstanding the case is not come to an end or the suspension of the execution of imprisonment has been granted, except for an offence committed through negligence, a petty offence or a defamation offense.

While being in office, the President and the Vice-Presidents of the House of Representatives shall not be members of the Executive Committee of a political party or members of a political party simultaneously.

Section 125. The President of the House of Representatives and the President of the Senate shall have the powers and duties to carry out the business of each House in accordance with its rules of procedure. The Vice-presidents have the powers and duties as entrusted by the President and act on behalf of the President when the President is not present or unable to perform his duties.

The President of the House of Representatives, the President of the Senate and the persons who act on behalf of the President shall be impartial in the performance of duties.

When the President and the Vice-Presidents of the House of Representatives or the President and the Vice-Presidents of the Senate are not present at any sitting, the members of each House shall elect one among themselves to preside over such sitting.

Section 126. At a sitting of the House of Representatives or the Senate, the presence of not less than one-half of the total number of the existing members of each House is required to constitute a quorum, except that in the case of considering the agenda on interpellation under Section 156 and Section 157, the House of Representatives and the Senate may otherwise prescribe a quorum in the rules of procedure.

A resolution on any issue shall be made by a majority of votes, unless it is otherwise provided in this Constitution.

In casting a vote, each member has one vote. In case of an equality of votes, the presiding member shall have an additional vote as a casting vote.

The President of the National Assembly, the President of the House of Representatives and the President of the Senate shall cause the voting of each member to be recorded and disclose such record in a place where the public entry for its inspection is possible, except for the case of the voting by secret ballot.

The casting of votes to elect or give approval to a person for holding office shall be secret, unless otherwise provided in this Constitution, and members shall have autonomy and shall not be bound by resolutions of their political parties or any other mandate.

Section 127. The National Assembly shall, within thirty days as from the date of the election of members of the House of Representatives, be summoned for the first sitting.

Each year, there shall be a general ordinary session and a legislative ordinary session.

The day on which the first sitting under paragraph one is held shall be considered as the first day of the general ordinary session, and the first day of the legislative ordinary session shall be fixed by the House of Representatives. In the case where the first sitting under in paragraph one has less than one hundred and fifty days up to the end of a calendar year, the legislative ordinary session may be omitted in that year.

During the legislative ordinary session, the National Assembly shall hold a sitting only in such cases as prescribed in Chapter 2 or in cases of the consideration of bills or organic law bills, the approval of an Emergency Decree, the approval of the declaration of war, the hearing and approval of a treaty, the election or approval of a person for holding office, the removal of a person from office, the interpellation and the amendment of the Constitution, unless the National Assembly has passed a resolution, by the votes of more than one-half of the total number of the existing members of both Houses, for considering other matters.

An ordinary session of the National Assembly shall last one hundred and twenty days but the King may prolong it.

An ordinary session may be prorogued before the end of one hundred and twenty days only with the approval of the National Assembly.

Section 128. The King convokes the National Assembly, opens and prorogues its session.

The King may be present to perform the opening ceremony of the first general ordinary session under Section 127 paragraph one or may command the Heir to the Throne who is sui juris or any person to perform the ceremony as His Representative.

When it is necessary for the interests of State, the King may convoke an extraordinary session of the National Assembly.

Subject to Section 129, the convocation, the prolongation of session and the prorogation of the National Assembly shall be made by a Royal Decree.

Section 129. Members of both Houses or members of the House of Representatives of not less than one-third of the total number of the existing members of both Houses have the right to present their petition to the King for the issuance of a Royal Command convoking an extraordinary session of the National Assembly.

The petition referred to in paragraph one shall be lodged with the President of the National Assembly.

The President of the National Assembly shall present the petition to the King and countersign the Royal Command.

Section 130. At a sitting of the House of Representatives or the Senate or at a joint sitting of the National Assembly, words expressed in giving statements of fact or opinions or in casting the vote by any member are absolutely privileged. No charge or action in any manner whatsoever shall be brought against such member.

The privilege under paragraph one does not extend to a member who expresses words at a sitting which is broadcast through radio or television if such words appear out of the precinct of the National Assembly and the expression of such words constitutes a criminal offence or a wrongful act against any other person, who is not a Minister or member of that House.

In the case of paragraph two, if the words expressed by the member cause damage to other person who is not a Minister or member of that House, the President of that House shall cause explanations to be published as requested by that person in accordance with procedure and within such period of time as prescribed in the rules of procedure of that House, without prejudice to the right of such person to bring the case before the Court.

The privilege provided in this Section extends to printers and publishers of the minutes of sittings in accordance with the rules of procedure of the House of Representatives, the Senate or the National Assembly, as the case may be, and to persons permitted by the presiding member to give statements of fact or opinions at such sitting as well as to persons who broadcasts the sitting through radio or television with the permission of the President of such House mutatis mutandis.

Section 131. No member of the House of Representatives or senator shall, during a session, be arrested, detained or summoned by a warrant for inquiry as the suspect in a criminal case unless permission of the House of which he is a member is obtained or he is arrested in flagrante delicto.

In the case where a member of the House of Representatives or a senator has been arrested in flagrante delicto, it shall be forthwith reported to the President of the House of which he is a member and such President may order the release of the person so arrested.

In the case where a criminal charge is brought against a member of the House of Representatives or a senator, whether the House is in session or not, the Court shall not try the case during a session, unless permission of the House of which he is a member is obtained or it is a case concerning the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, the organic law on Election Commission or the organic law on political parties; provided that the trial of the Court shall not hinder such member from attending the sitting of the House.

The trial and adjudication of the Court conducted before it is invoked that the accused is a member of either House are valid.

If a member of the House of Representatives or a senator is detained during the inquiry or trial before the beginning of a session, when the session begins, the inquiry official or the Court, as the case may be, must order his release as soon as the President of the House of which he is a member has so requested.

The order of release under paragraph one shall be effective as from the date of such order until the last day of the session.

Section 132. During the expiration of the term or the dissolution of the House of Representatives, the Senate shall not hold its sitting except in the following cases:

(1) a sitting at which the Senate shall act as the National Assembly under Section 19, Section 21, Section 22, Section 23 and Section 189, and the votes taken shall be based on the number of senators;

(2) a sitting at which the Senator shall consider of a person for holding office under the provision of this Constitution;

(3) a sitting at which the Senate shall consider and pass a resolution removing a person from office.

Section 133. A sitting of the House of Representatives and of the Senate and a joint sitting of the National Assembly shall be in public under the conditions stipulated in the rules of procedure of each House. Nevertheless a sitting in camera shall be held at the request of the Council of Ministers or members of not less than one-fourth of the total number of the existing members of each House or of both Houses, as the case may be.

Section 134. The House of Representatives and the Senate have the power to make the rules of procedure governing the election and performance of duties of the President, Vice-Presidents, matters or activities which are within the powers and duties of each standing committee, performance and quorum of committees, sittings, submission and consideration of bills and organic law bills, submission of motions, consultation, debate, passing of a resolution, recording and disclosure of the passing of a resolution, interpellation, general debate, observation of the rules and orders and other relevant matters and the power to make the codes of ethics of members and committee members and other matters for the execution under this Constitution.

Section 135. The House of Representatives and the Senate have the power to select and appoint members of each house to constitute a standing committee and have the power to select and appoint persons, being or not being its members, to constitute an non-standing committee in order to perform any act, inquire into or study any matter within the powers and duties of the House and report its findings to the House. The resolution appointing such non-standing committee must specify its activities or the responsible matters clearly and without repetition or duplication.

The committee under paragraph one has the power to demand documents from any person or summon any person to give statements of fact or opinions on the act or the matter under its inquiry or study and such demand or summoning is enforceable as provided by law but it is not applicable to a judge performing his powers and duties in trial of the case or to the personnel management of each Court and to the Ombudsman or members of the independent Constitutional organization in the performance of their powers and duties under the Constitution or the organic laws, as the case may be.

In the case where the person under paragraph two is a government official, official or employee of government agency, State agency, State enterprise or local government organization, the Chairperson of the committee shall notify the Minister who supervises and controls the agency to which such person is attached in order to instruct him to act as prescribed in paragraph two, except that, in the case of the safety of or important benefit to the State, it shall be deemed as a ground for the exemption to the compliance with paragraph two.

The privileges provided in Section 130 shall also extend to the persons performing their duties under this Section.

The number of members of a standing committee appointed solely from members of the House of Representatives shall be in proportion to or in close proportion to the number of members of the House of Representatives of each political party or group of political parties in the House of Representatives.

In the absence of the rules of procedure of the House of Representatives under Section 134, the President of the House of Representatives shall determine the proportion under paragraph five.

Part 5

Joint Sittings of the National Assembly

Section 136. The National Assembly shall hold a joint sitting in the following cases:

(1) the approval of the appointment of the Regent under Section 19;

(2) the making of a solemn declaration by the Regent before the National Assembly under Section 21;

(3) the acknowledgment of an amendment of the Palace Law on Succession, B.E. 2467 under Section 22;

(4) the acknowledgment or approval of the succession to the Throne under Section 23;

(5) the passing of a resolution for the consideration by the National Assembly of other matters during a legislative ordinary session under Section 127;

(6) the approval of the prorogation of a session under Section 127;

(7) the opening of the session of the National Assembly under Section 128;

(8) the making of the rules of procedure of the National Assembly under Section 137;

(9) the approval of the further consideration of a bill or an organic law bill under Section 145;

(10) the reconsideration of a bill or an organic law bill under Section 151;

(11) the approval of the further consideration of a Constitution Amendment, a bill or an organic law bill under Section 153 paragraph two;

(12) the announcement of policies under Section 176;

(13) the holding of a general debate under Section 179;

(14) the approval of the declaration of war under Section 189;

(15) the hearing and approval of a treaty under Section 190;

(16) the amendment of the Constitution under Section 291;

Section 137. At a joint sitting of the National Assembly, the rules of procedure of the National Assembly shall apply. While the rules of procedure of the National Assembly have not yet been issued, the rules of procedure of the House of Representatives shall apply mutatis mutandis.

The provisions applicable to both Houses shall apply mutatis mutandis to the joint sitting of the National Assembly, except that, for the appointment of a committee, the number of committee members appointed from the members of each House must be in proportion to or in close proportion to the number of members of each House.

Part 6

The Enactment of the Organic Law

Section 138. There shall be the following organic law:

(1) the organic law on election of members of the House of Representative and acquisition of Senators;

(2) the organic law on Election Commission;

(3) the organic law on political parties;

(4) the organic law on referendum;

(5) the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court;

(6) the organic law on criminal proceeding against persons holding political positions;

(7) the organic law on Ombudsman;

(8) the organic law on counter corruption;

(9) the organic law on State Audit.

Section 139. An organic law bill may be introduced only by the followings:

(1) the Council of Ministers;

(2) members of the House of Representatives of not less than one-tenth of the total number of the existing number of the House of Representatives or members of the House of Representatives and senators of not less than one-tenth of members of the both Houses; or

(3) the Constitutional Court, the Supreme Court of Justice or other independent Constitutional organization by through the President of such Court or of such organizations whom having charge and control of the execution of the organic law.

Section 140. The consideration of the organic law bill of the House of Representatives and the Senate shall be made in three readings as follows:

(1) the voting for the acceptance of the principle of the bill in the first reading and for each Section of the bill in the second reading shall be made by majority of votes of each House;

(2) the voting for approval of the bill to be enacted as the organic law in the third reading shall be made by more than one-half of the total number of the existing members of each House.

The provisions in Chapter 6, Part 7 the enactment of the Act shall apply mutatis mutandis to the consideration of the organic law bill.

Section 141. Before presenting the organic law bill as approved by the National Assembly to the King for His signature, it shall be submitted to the Constitutional Court for considering of its constitutionality and, it such case, the Constitutional Court shall have a decision thereon within thirty days as from the date of receiving thereof.

If the Constitutional Court decides that the provisions of an organic law bill are contrary to or inconsistent with the Constitution, such provisions shall lapse and if the Constitutional Court decides that such provisions are the essential element thereof or the organic law bill is enacted inconsistent with the provisions of the Constitution, such organic law bill shall lapse.

In the case where the decision of the Constitutional Court resulting in the lapse of the provisions which are contrary to or inconsistent with the Constitution under paragraph two, such organic law bill shall be returned to the House of Representatives and the Senate respectively for their reconsideration. In such case, the House of Representatives or the Senate shall make an amendment to the organic law bill for its constitutionality by through the votes of more than one-half of the total number of the existing members of each House and the Prime Minister shall then proceed further under Section 90 and Section 150 or Section 151, as the case may be.

Part 7

The Enactment of an Act

Section 142. Subject to Section 139, a bill may be introduced only by the followings:

(1) the Council of Ministers;

(2) members of the House of Representatives of not less than twenty in number;

(3) the Court or the independent Constitutional organization, only for the bills relating to the administration of their organizations and the law in which the President of such Court or of such organizations whom having charge and control of the execution of the Act;

(4) the persons having the right to vote of not less than ten thousand in number whom jointly introduce a bill under Section 163.

If the bill under (2), (3) or (4) is a money bill, it shall be introduced only with the endorsement of the Prime Minister.

In the case where the person having the right to vote have introduced the bill under (4) and thereafter the person under (1) or (2) introduces the bill having the same principle thereto, the provisions of Section 163 paragraph four shall apply to the consideration of such bill.

A bill shall be first submitted to the House of Representatives.

In an introduction of a bill under paragraph one, a bill and its explanatory memorandum shall be submitted altogether.

A bill introduced to the National Assembly shall be opened to public and the public shall get access thereto conveniently.

Section 143. A money bill means a bill with provisions dealing with any of the following matters:

(1) the imposition, repeal, reduction, alteration, modification, remission, or regulation of taxes or duties;

(2) the allocation, receipt, custody, payment of the State funds, or transfer of expenditure estimates of the State;

(3) the raising of loans, or guarantee or redemption of loans, or any binding of State’s properties;

(4) currency.

In case of doubt as to whether a bill is a money bill which requires the endorsement of the Prime Minister or not, it shall be the power of a joint sitting of the President of the House of Representatives and Presidents of all its standing committees to make a decision thereon.

The President of the House of Representatives shall hold a joint sitting to consider the case under paragraph two within fifteen days as from the date such case occurs.

The resolution of the joint sitting under paragraph two shall be decided by a majority of votes. In case of an equality of votes, the President of the House of Representatives shall have an additional vote as a casting vote.

Section 144. For any bill introduced by members of the House of Representatives which, at the stage of the adoption of its principle, was not a money bill but was then amended by the House of Representatives and, in the opinion of the President of the House, such amendment has rendered it to exhibit the characteristic of a money bill, the President of the House shall suspend the consideration of such bill and, within fifteen days as from the day on which such case occurs, shall refer it to a joint sitting of the President of the House of Representatives and Chairpersons of all its standing committees to make a decision thereon.

If the joint sitting under paragraph one decides that the amendment resulted in such bill exhibiting the characteristic of a money bill, the President of the House shall refer it to the Prime Minister for endorsement. In the case where the Prime Minister does not endorse it, the House of Representative shall amend it so as to prevent it from being a money bill.

Section 145. When a bill which has been specified by the Council of Ministers, in its policies stated to the National Assembly under Section 176, as necessary for the administration of State affairs, if it is not approved by a resolution of the House of Representatives and the votes disapproving it are less than one-half of the total number of the existing members of the House, the Council of Ministers may request the National Assembly to hold a joint sitting for passing a resolution on another occasion. If it is approved, the National Assembly shall appoint the persons, being or not being its members, in such an equal number as proposed by the Council of Ministers, to constitute a joint committee of the National Assembly for considering such bill, and the joint committee of the National Assembly shall prepare a report thereon and submit the bill which it has already considered to the National Assembly. If such bill is approved by the National Assembly, further proceedings under Section 150 shall be taken. If it is not approved, such bill shall lapse.

Section 146. Subject to Section 168, when the House of Representatives has considered a bill submitted under Section 142 and resolved to approve it, the House of Representatives shall submit such bill to the Senate. The Senate must finish the consideration of such bill within sixty days; but if it is a money bill, the consideration thereof must be finished within thirty days; provided that the Senate may, as a special case, resolve to extend the period for not more than thirty days. The said period shall mean the period during a session and shall be counted as from the day on which such bill reaches the Senate.

The period referred to in paragraph one shall not include the period during which the bill is under the consideration of the Constitutional Court under Section 149.

If the Senate has not finished the consideration of the bill within the period referred to in paragraph one, it shall be deemed that the Senate has approved it.

In the case where the House of Representatives submits a money bill to the Senate, the President of the House of Representatives shall also notify the Senate that the bill so submitted is a money bill. The notification of the President of the House of Representatives shall be deemed final.

In the case where the President of the House of Representatives does not notify the Senate that the bill is a money bill, such bill shall not be deemed a money bill.

Section 147. Subject to Section 168, after the Senate has finished the consideration of a bill,

(1) if it agrees with the House of Representatives, further proceedings under Section 150 shall be taken;

(2) if it disagrees with the House of Representatives, such bill shall be withheld and returned to the House of Representatives;

(3) if there is an amendment, the amended bill shall be returned to the House of Representatives. If the House of Representatives approves such amendment, further proceedings under Section 150 shall be taken. In other cases, each House shall appoint persons, being or not being its members, in such an equal number as may be fixed by the House of Representatives, to constitute a joint committee for considering the bill and the joint committee shall prepare a report thereon and submit the bill which it has already considered to both Houses. If both Houses approve the bill already considered by the joint committee, further proceedings under Section 150 shall be taken. If either House disapproves it, the bill shall be withheld.

The joint committee has the power to demand documents from any person or summon any person to give statements of fact or opinions in respect of the consideration of the bill and the privileges provided in Section 130 shall also extend to the person performing his duties under this Section.

At a meeting of the joint committee, the presence of the members of the joint committee appointed by both Houses of not less than one-half of the total number of its members is required to constitute a quorum and the provisions of Section 137 shall apply mutatis mutandis.

If the Senate fails to return the bill to the House of Representatives within the period under Section 146, it shall be deemed that the Senate approves such bill and further proceeding under Section 150 shall be taken.

Section 148. A bill withheld under Section 147 may be reconsidered by the House of Representatives only after the lapse of one hundred and eighty days as from the date the bill or the organic law bill is returned to the House of Representatives by the Senate in case of withholding under Section 147 (2) and as from the date either House disapproves it in case of withholding under Section 147 (3). In such cases, if the House of Representatives resolves to reaffirm the original bill or the bill considered by the joint committee by the votes of more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives, such bill shall be deemed to have been approved by the National Assembly and further proceedings under Section 150 shall be taken.

If the bill withheld is a money bill, the House of Representatives may forthwith proceed to reconsider it. In such case, if the House of Representatives resolves to reaffirm the original bill or the bill considered by the joint committee by the votes of more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives, such bill shall be deemed to have been approved by the National Assembly and further proceedings under Section 150 shall be taken.

Section 149. While a bill is being withheld under Section 147, the Council of Ministers or members of the House of Representatives may not introduce a bill having the same or similar principle as that of the bill so withheld.

In the case where the House of Representatives or the Senate is of the opinion that the bill so introduced or referred to for consideration has the same or similar principle as that of the bill being withheld, the President of the House of Representatives or the President of the Senate shall refer the said bill to the Constitutional Court for decision. If the Constitutional Court decides that it is a bill having the same or similar principle as that of the bill so withheld, such bill shall lapse.

Section 150. The Prime Minister shall present the bill approved by the National Assembly to the King for His signature within twenty days as from the date of receiving such bill from the National Assembly and the bill shall come into force as an Act upon its publication in the Government Gazette.

Section 151. If the King refuses His assent to a bill and either returns it to the National Assembly or does not return it within ninety days, the National Assembly must reconsider such bill. If the National Assembly resolves to reaffirm the bill with the votes of not less than two-thirds of the total number of existing members of both Houses, the Prime Minister shall present such bill to the King for signature once again. If the King does not sign and return the bill within thirty days, the Prime Minister shall cause the bill to be promulgated as an Act in the Government Gazette as if the King had signed it.

Section 152. In considering a bill the substance of which is decided by the President of the House of Representatives to be concerned with children, the youth, women, the elderly, the disabled or handicapped, if the House of Representatives does not consider it by its full committee, the House of Representatives shall appoint an non-standing committee consisting of representatives, from private organizations concerned with the respective types of persons, of not less than one-third of the total number of members of the committee and the members thereof shall consist of women and men in closely apportion.

Section 153. In the case where the term of the House of Representatives expires or the House of Representatives is dissolved, the draft Constitution Amendment or all bills to which the King has refused His assent or which have not been returned by the King within ninety days, shall lapse.

In the case where the term of the House of Representatives expires or where the House of Representatives is dissolved, the National Assembly, the House of Representatives or the Senate, as the case may be, may, after a general election of members of the House of Representatives, continue the consideration of the draft Constitution Amendment or the bill which has not yet been approved by the National Assembly if the Council of Ministers which is newly appointed after the general election so requests within sixty days as from the first sitting day of the National Assembly after the general election and the National Assembly approves it. If the Council of Ministers does not so request within such period of time, such draft Constitution Amendment or bill shall lapse.

The further consideration of the draft Constitution Amendment or the bill under paragraph two shall be in accordance with the rules of procedure of the Hose of Representatives, the Senate or the National Assembly, as the case may be.

Part 8

Constitutionality of Laws

Section 154. After any bill has been approved by the National Assembly under Section 150 or has been reaffirmed by the National Assembly under Section 151, before the Prime Minister presents it to the King for signature:

(1) if members of the House of Representatives, senators or members of both Houses of not less than one-tenth of the total number of the existing members of both Houses are of the opinion that provisions of the said bill are contrary to or inconsistent with this Constitution or such bill is enacted contrary to the provisions of this Constitution, they shall submit their opinion to the President of the House of Representatives, the President of the Senate or the President of the National Assembly, as the case may be, and the President of the House receiving such opinion shall then refer it to the Constitutional Court for decision and, without delay, inform the Prime Minister thereof;

(2) if the Prime Minister is of the opinion that the provisions of the said bill are contrary to or inconsistent with this Constitution or it is enacted contrary to the provisions of this Constitution, the Prime Minister shall refer such opinion to the Constitutional Court for decision and, without delay, inform the President of the House of Representatives and the President of the Senate thereof.

During the consideration of the Constitutional Court, the Prime Minister shall suspend the proceedings in respect of the promulgation of the bill until the Constitutional Court gives a decision thereon.

If the Constitutional Court decides that the provisions of such bill are contrary to or inconsistent with this Constitution or it is enacted contrary to the provisions of this Constitution and that such provisions of the bill form the essential element thereof, such bill shall lapse.

If the Constitutional Court decides that the provisions of such bill are contrary to or inconsistent with this Constitution otherwise than in the case specified in paragraph three, such conflicting or inconsistent provisions shall lapse and the Prime Minister shall proceed further in accordance with Section 150 or Section 151, as the case may be.

Section 155. The provisions of Section 154 shall apply mutatis mutandis to draft rules of procedure of the House of Representatives, draft rules of procedure of the Senate and draft rules of procedure of the National Assembly which have already been approved by the House of Representatives, the Senate or the National Assembly, as the case may be, but remain unpublished in the Government Gazette.

Part 9

Control of the Administration of State Affairs

Section 156. Every member of the House of Representatives or senator has the right to interpellate a Minister on any matter within the scope of his authority, but the Minister has the right to refuse to answer it if the Council of Ministers is of the opinion that the matter should not yet be disclosed on the ground of safety or vital interest of the State.

Section 157. In the administration of State affairs on any matter which involves an important problem of public concern, affects national or public interest, or requires urgency, a member of the House of Representatives may notify the President of the House of Representatives in writing prior to the commencement of the sitting of the day, that he will interpellate the Prime Minister or the Minister responsible for the administration of State affairs on that matter without specifying the question, and the President of the House of Representatives shall place such matter on the agenda of the meeting of that day.

The interpellation and the answer to the interpellation under paragraph one may be made once a week, and a verbal interpellation by a member of the House of Representatives on a matter involving the administration of State affairs may be made not exceeding three times on each matter in accordance with the rules of procedure of the House of Representatives.

Section 158. Members of the House of Representatives of not less than one-fifth of the total number of the existing members of the House have the right to submit a motion for a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence in the Prime Minister. Such motion must nominate the suitable next Prime Minister who is also a person under Section 171 paragraph two and, when the motion has been submitted, the dissolution of the House of Representatives shall not be permitted, except that the motion is withdrawn or the resolution is passed without being supported by the vote in accordance with paragraph three.

In the submission of the motion for a general debate under paragraph one, if it is concerned with the behavior of the Prime Minister, which involves circumstances of unusual wealthiest, exhibits a sign of malfeasance in office or intentionally violates the provisions of the Constitution or law, it shall not be submitted without the petition under Section 271 having been presented. Upon the submission of the petition under Section 271, it may be proceeded without awaiting the outcome of the proceedings under Section 272.

If the general debate is concluded with a resolution not to pass over the agenda of the general debate, the House of Representatives shall pass a vote of confidence or no-confidence. Voting in such case shall not take place on the date of the conclusion of the debate. The vote of no-confidence must be passed by more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives.

In the case where a vote of no-confidence is passed by not more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives, the members of the House of Representatives who submit the motion for the general debate shall no longer have the right to submit another motion for a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence in the Prime Ministers throughout the session.

In the case where a vote of no-confidence is passed by more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives, the President of the House of Representatives shall submit the name of the person nominated under paragraph one to the King for further appointment and Section 172 shall not apply.

Section 159. Members of the House of Representatives of not less than one-sixth of the total number of the existing members of the House of Representatives have the right to submit a motion for a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence in an individual Minister and the provisions of Section 158 paragraph two, paragraph three and paragraph four shall apply mutatis mutandis.

In the case where the Minister vacates his portfolio but being appointed to hold another portfolio after the submission of a motion under paragraph one, he still be a subject of a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence under paragraph one.

The provisions of paragraph two shall apply mutatis mutandis to the Minister who vacates his portfolio for the period of not exceeding ninety days before the submission of a motion under paragraph one but being appointed to be the Minister of another portfolio.

Section 160. In the case where the number of members of the House of Representatives whose their political parties having members holding no ministerial positions is less than the number of members of the House required for the making of submission of a motion for a general debate under Section 158 or Section 159, more than one-half of the existing number of such members of the House of Representatives have the right to submit a motion for a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence in the Prime Minister or in an individual Minister under Section 158 or Section 159 if the Council of Ministers conducts the administration of State affairs for more than two years.

Section 161. Senators of not less than one-third of the total number of the existing members of the Senate have the right to submit a motion for a general debate in the Senate for the purpose of requesting the Council of Ministers to give statements of fact or explain important problems in connection with the administration of State affairs without a resolution to be passed.

The motion for the general debate under this Section may be submitted only once in each session.

Section 162. In the sitting of the House of Representatives or the Senate for consideration of an interpellation on any matter within the scope of the authority of Minister or for a general debate for the purpose of passing a vote of no-confidence in the Prime Minister or in an individual Minister, the Prime Minister or such Minister shall attend the sitting of the House of Representatives or the Senate for giving statement or answer thereon by himself, provided that there occurs an inevitably cause which hinder him in so doing but he shall notify the President of the House of Representatives or the President of the Senate on or before the sitting date.

A member of the House of Representatives is not bound by the resolution of his political party in submitting an interpellation, debating and voting of no-confidence.

CHAPTER VII

Direct Political Participation of the Public

Section 163. The persons having the right to vote of not less than ten thousand in number shall have a right to submit a petition to the President of the National Assembly to consider such bill as prescribed in Chapter 3 and Chapter 5 of this Constitution.

A bill must be attached to the petition referred to in paragraph one.

The rules and procedure for the petition and the examination thereof shall be in accordance with the provisions of the law.

In considering the bill under paragraph one, the House of Representatives and the Senate shall facilitate representatives of the persons submitting a petition to state the principles of the bill and the non-standing committee for considering such bill shall consist of representatives of the persons submitting a petition in an amount of not less than one-third of the total number of its members.

Section 164. The persons having the right to vote of not less than twenty thousand in number shall have a right to lodge with the President of the Senate a complaint in order to request the Senate to pass a resolution under Section 274 removing the persons under Section 270 from office.

The request under paragraph one shall clearly itemize circumstances in which such persons have allegedly committed the act.

The rules, procedure and conditions for the lodging of the complaint by the voters under paragraph one shall be in accordance with the organic law on counter corruption.

Section 165. A person having the right to vote in an election shall have the right to vote in a referendum.

A referendum shall be held when:

(1) the Council of Ministers is of the opinion that any issue may affect national or public interests, the Prime Minister, with the approval of the Council of Ministers, may consult the President of the House of Representatives and the President of the Senate for the purpose of publishing in the Government Gazette calling for a referendum;

(2) it is required by law.

A referendum under (1) or (2) may be held for the purpose of finding solution of the subject matter of a referendum through the majority of votes in a referendum or for the purpose of public consultation to the Council of Ministers, provided that otherwise prescribed by law.

A vote in a referendum shall be made for either approval or not approval to the subject matter of a referendum. A referendum shall not be held on an issue specifically relating to any individual or group of persons.

Before the referendum day, the State shall provide sufficient information to the public and provide equal opportunity to the peoples who agree or disagree with the subject matter of a referendum to state their opinions.

The rules and procedure for voting in a referendum shall be in accordance with the organic law on referendum which shall at least consist of details of the procedure for voting, referendum period and the number of votes required for final decision.

CHAPTER VIII

Monetary, Finance and Budget

Section 166. The expenditure estimates of the State shall be made in the form of an Act. If the Annual Appropriations Act for the following fiscal year is not enacted in time, the law on annual appropriations for the preceding fiscal year shall apply for the time being.

Section 167. In an introduction of the annual appropriations bill, the bill shall be annexed with documents stating estimated incomes, obscure objectives, activities, plans or projects of each item of expenditures including monetary and financial status of the country through the overview of economic condition arising from spending and gathering of incomes, benefits and deficiencies resulting from any specific tax exemption, justification for binding of over-year obligations, State debts and its incurring and financial status of State enterprises of that year and the previous year.

If any expenditure is unable to be directly allocated to a government agency, State enterprise or other State agencies, it shall be allocated to the item of reserved expenditure and, in such case, justification and necessary of such allocation shall also be stated.

There shall be a law on State monetary and finance laying down monetary and financial disciplines as well as the rules relating to a financial planning for medium term range, the gathering of incomes, a determination of guidelines for the making of expenditure estimates of State, the financial and properties management, an accounting, the public funds, an incurring of debts or any act resulting in the binding of properties of or the incurring of financial obligation of State, the rule for a determination of the amount of reserved money to be paid for emergency or necessity situation and other relevant acts which are the scope for the gathering of incomes and supervising of spending in accordance with the principles of balancing, economic sustainable development and social fairness.

Section 168. The House of Representatives must finish the consideration of an annual appropriations bill, a supplementary appropriations bill and a transfer of appropriations bill within one hundred and five days as from the date the bill reaches the House of Representatives.

If the House of Representatives has not finished the consideration of the bill within the period referred to in paragraph one, such bill shall be deemed to have been approved by the House of Representatives and shall be submitted to the Senate.

In the consideration by the Senate, the Senate must approve or disapprove the bill without any amendment within twenty days as from the date the bill reaches the Senate. Upon the lapse of such period, such bill shall be deemed to have been approved; in such case and in the case where the Senate approves it, further proceedings under Section 150 shall be taken.

If the Senate disapproves the bill, the provisions of Section 148 paragraph two shall apply mutatis mutandis.

In the consideration of the annual appropriations bill, the supplementary appropriations bill and the transfer of appropriations bill, a member of the House of Representatives shall not submit a motion adding any item or amount to the bill, but may submit a motion reducing or abridging the expenditures which are not expenditures according to any of the following obligations:

(1) money for payment of the principal of a loan;

(2) interest on a loan;

(3) money payable in accordance with the law.

In the consideration by the House of Representatives, the Senate or a committee, any proposal, submission of a motion or commission of an act, which results in direct or indirect involvement by members of the House of Representatives, senators or members of a committee in the use of the appropriations, shall not be permitted.

In the case where members of the House of Representatives or senators of not less than one-tenth of the total number of the existing members of each House are of the opinion that the violation of the provisions of paragraph six has occurred, they shall refer it to the Constitutional Court for decision and the Constitutional Court shall decide it within seven days as from the date of its receipt. In the case where the Constitutional Court decides that the violation of the provisions of paragraph six has occurred, such proposal, submission of the motion, or commission of the act shall be ineffective.

The State shall allocate adequate budgets for the autonomous administration of the National Assembly, the Constitutional Court, the Courts of Justice, the Administrative Courts and other Constitutional organizations.

In the consideration of the expenditure estimates of the National Assembly, the Courts and the organizations under paragraph eight, if such organization is of the opinion that the allocated budget is insufficient, it shall submit a motion to the committee directly.

Section 169. The payment of State funds shall be made only when it has been authorized by the law on appropriations, the law on budgetary procedure, the law on transfer of appropriations or the law on treasury balance, except that it may be prepaid in the case of urgent necessity under the rules and procedure provided by law. In such case, the expenditure estimates for reimbursement must be set aside in the Transfer of Appropriations Act, the Supplementary Appropriations Act, or the Annual Appropriations Act for the following fiscal year, and the sources of incomes for reimbursement of expenditures paid-up from the treasury balance must be stated.

During the time when the country is in state of war or fighting, the Council of Ministers has the power to transfer or shift the budget allocated for any government agency or State enterprise to be used for other items forthwith even it is different from the provisions of the Annual Appropriation Act and it shall be reported to the National Assembly without delay.

If there is a transfer or shift of the budget allocated for any item to be used for other items of any government agency or State enterprise, the Government shall report the National Assembly for information every six months.

Section 170. A State agency having income which is not required to be remitted as State revenue shall report the receipt and spending of such money to the Council of Ministers at the lapse of each fiscal year and the Council of Ministers shall report further to the House of Representatives and the Senate.

A spending of income under paragraph one shall be in accordance with the monetary and financial disciplines under this Chapter.

CHAPTER IX

The Council of Ministers

Section 171. The King appoints the Prime Minister and not more than thirty-five other Ministers to constitute the Council of Ministers having the duty to carry out the administration of State affairs with collective accountability.

The Prime Minister must be a member of the House of Representatives appointed under Section 172.

The President of the House of Representatives shall countersign the Royal Command appointing the Prime Minister.

The Prime Minister shall not hold office for more than eight consecutive years.

Section 172. The House of Representatives shall complete its consideration and approval of the person suitable to be appointed as Prime Minister within thirty days as from the day the National Assembly is convoked for the first sitting under Section 127.

The nomination of a person who is suitable to be appointed as Prime Minister under paragraph one shall be endorsed by members of the House of Representatives of not less than one-fifth of the total number of the existing members of the House.

The resolution of the House of Representatives approving the appointment of a person as Prime Minister shall be passed by the votes of more than one-half of the total number of the existing members of the House of Representatives. The passing of the resolution in such case shall be by open votes.

Section 173. In the case where the period of thirty days as from the date the National Assembly is convoked for the first sitting of members of the House of Representatives has elapsed and no one has been approved for appointment as Prime Minister under Section 172 paragraph three, the President of the House of Representatives shall, within fifteen days as from the lapse of such period, present to the King for the issuance of a Royal Command appointing the person who has received the highest votes as Prime Minister.

Section 174. A Minister must possess the qualifications and must not be under any of the prohibitions as follows:

(1) being of Thai nationality by birth;

(2) being not less than thirty five years of age;

(3) having graduated with not lower than a Bachelor’s degree or its equivalent;

(4) not being under any of the prohibitions under Section 102 (1), (2), (3), (4), (6), (7), (8), (9), (11), (12), (13) or (14);

(5) having been discharged for a period of less than five years before the appointment after being sentenced by a judgment to imprisonment, except for an offence committed through negligence or petty offence;

(6) not being a senator or having been a senator whose membership has terminated for not more than two years up to the date of the appointment as Minister.

Section 175. Before taking office, a Minister must make a solemn declaration before the King in the following words:

“I, (name of the declarer), do solemnly declare that I will be loyal to the King and will faithfully perform my duty in the interests of the country and of the people. I will also uphold and observe the Constitution of the Kingdom of Thailand in every respect.”

Section 176. The Council of Ministers which will assume the administration of State affairs must, within fifteen days as from the date it takes office, state its policies and explanation for an implementation of the directive principles of fundamental State policies under Section 75; provided that no vote of confidence shall be passed, and must, after giving such statement, prepare a plan for the administration of State affairs as guideline for the administration of State affairs for each year under Section 76.

Before stating policies to the National Assembly under paragraph one, if there occurs a case of importance and necessary urgency which, if left delayed, will affect material benefits of State, the Council of Ministers which has taken office may, for the time being, carry out such acts in so far as it is necessary.

Section 177. A Minister has the right to attend and give a statement of facts or opinions at a sitting of the House. In the case where the House of Representatives or the Senate has passed a resolution requiring Ministers to attend a sitting for any matter, he shall attend the sitting. The provisions of Section 130 governing privileges shall apply mutatis mutandis.

In the case where a Minister is a member of the House of Representatives simultaneously, he must, in the sitting of the House of Representatives, abstain from voting in relation to the matter concerning with the holding of his position or the performance of his duty or the matter he has interests therewith.

Section 178. Ministers shall carry out the administration of State affairs in accordance with the provisions of the Constitution, laws and the policies stated under Section 176, and shall be accountable individually to the House of Representatives for the performance of their duties and shall also be accountable collectively to the National Assembly for the general policies of the Council of Ministers.

Section 179.In the case where there is an important problem in the administration of State affairs in regard to which the Council of Ministers deems it advisable to take opinion of members of the House of Representatives and senators, the Prime Minister may give a notice to the President of the National Assembly requesting that a general debate be held at a joint sitting of the National Assembly. In such case, no resolution shall be passed by the National Assembly on the issue put in the debate.

Section 180. Ministers vacate office en masse upon:

(1) the termination of ministership of the Prime Minister under Section 182;

(2) the expiration of the term or the dissolution of the House of Representatives;

(3) the resignation of the Council of Ministers.

In the case where the ministership of the Prime Minister terminates under Section 182 (1), (2), (3), (4), (5), (7) or (8), the procedure under Section 172 and Section 173 shall apply mutatis mutandis.

Section 181. The outgoing Council of Ministers shall remain in office for carrying out duty until the newly appointed Council of Ministers takes office, but in case of vacation of office under Section 180 (2) the Council of Ministers and a Minister is able to carry out any duty as necessary within the following conditions:

(1) refraining from the exercise of power which resulting in the appointment or transfer of government officials holding permanent positions or salaries or of officials of State agency, State enterprise or any enterprise in which the State is a major shareholders or resulting in leaving such persons from the performance of their duties or offices or replacing other persons to replace him except by prior approval of the Election Commission;

(2) refraining from doing an act which resulting in giving of approval to spend budget reserved for emergency or necessity situation except by prior approval of the Election Commission;

(3) refraining from doing an act which resulting in giving approval of work or project or which the forthcoming Council of Ministers may be bound;

(4) refraining from using resources or personnel of State to do an act which may affect the result of a general election, and refraining from the violation of any prohibitions under the rules prescribed by the Election Commission.

Section 182. The ministership of an individual Minister terminates upon:

(1) death;

(2) resignation;

(3) being sentenced by a judgment to imprisonment notwithstanding the suspension of the execution of imprisonment has been granted, except for an offence committed through negligence, a petty offence or a defamation offense;

(4) the passing of a vote of no-confidence by the House of Representatives under Section 158 or Section 159;

(5) being disqualified or being under any of the prohibitions under Section 174;

(6) the issuance of a Royal Command to remove a Minister from office under Section 183;

(7) having done an act prohibited by Section 267, Section 268 or Section 269;

(8) being removed from office by a resolution of the Senate under Section 274.

Apart from the termination of ministership of individual Minister under paragraph one, the ministership of the Prime Minister terminates upon the lapse of the period under Section 171 paragraph four.

The provisions of Section 91 and Section 92 shall apply to the termination of ministership under (2), (3), (5) or (7) or paragraph two and, in such case, the Election Commission may also refer the matter thereof to the Constitutional Court for decision.

Section 183. The King has the prerogative to remove a Minister from his office upon the advice of the Prime Minister.

Section 184. For the purpose of maintaining national or public safety or national economic security, or averting public calamity, the King may issue an Emergency Decree which shall have the force as an Act.

The issuance of an Emergency Decree under paragraph one shall be made only when the Council of Ministers is of the opinion that it is the case of emergency and necessary urgency which is unavoidable.

In the next succeeding sitting of the National Assembly, the Council of Ministers shall submit the Emergency Decree to the National Assembly for its consideration without delay. If it is out of session and it would be a delay to wait for the opening of an ordinary session, the Council of Ministers must proceed to convoke an extraordinary session of the National Assembly in order to consider whether to approve or disapprove the Emergency Decree without delay. If the House of Representatives disapproves it or approves it but the Senate disapproves it and the House of Representatives reaffirms its approval by the votes of not more than one-half of the total number of the existing members of the House, the Emergency Decree shall lapse; provided that it shall not affect any act done during the enforcement of such Emergency Decree.

If the Emergency Decree under paragraph one has the effect of amending or repealing any provisions of any Act and such Emergency Decree has lapsed in accordance with paragraph three, the provisions of the Act in force before the amendment or repeal shall continue to be in force as from the day the disapproval of such Emergency Decree is effective.

If the House of Representatives and the Senate approve the Emergency Decree, or if the Senate disapproves it but the House of Representatives reaffirms its approval by the votes of more than one-half of the total number of the existing members of the House, such Emergency Decree shall continue to have the force as an Act.

The Prime Minister shall cause the approval or disapproval of the Emergency Decree to be published in the Government Gazette. In case of disapproval, it shall be effective as from the day following the date of its publication in the Government Gazette.

The consideration of an Emergency Decree by the House of Representatives and the Senate in case of reaffirmation of an Emergency Decree must take place at the first opportunity when such Houses hold their sittings.

Section 185. Before the House of Representatives or the Senate approves an Emergency Decree under Section 184 paragraph three, members of the House of Representatives or senators of not less than one-fifth of the total number of the existing members of each House have the right to submit an opinion to the President of the House of which they are members that the Emergency Decree is not in accordance with Section 184 paragraph one or paragraph two, and the President of such House shall, within three days as from the date of receipt of such opinion, refer it to the Constitutional Court for decision. After the Constitutional Court has given a decision thereon, it shall notify such decision to the President of the House referring such opinion.

When the President of the House of Representatives or the President of the Senate has received the opinion from members of the House of Representatives or senators under paragraph one, the consideration of such Emergency Decree shall be deferred until the decision of the Constitutional Court under paragraph one has been notified.

In the case where the Constitutional Court decides that any Emergency Decree is not in accordance with Section 184 paragraph one or paragraph two, such Emergency Decree shall not have the force of law ab initio.

The decision of the Constitutional Court that an Emergency Decree is not in accordance with Section 184 paragraph one or paragraph two, must be given by the votes of not less than two-thirds of the total number of judges of the Constitutional Court.

Section 186. If, during a session, it is necessary to have a law on taxes, duties or currency, which, in the interests of State, requires an urgent and confidential consideration, the King may issue an Emergency Decree which shall have the force as an Act.

The Emergency Decree issued under paragraph one must be submitted to the House of Representatives within three days as from the day following the date of its publication in the Government Gazette, and the provisions of Section 184 shall apply mutatis mutandis.

Section 187. The King has the prerogative to issue a Royal Decree which is not contrary to the law.

Section 188. The King has the prerogative to declare and lift the martial law in accordance with the conditions and manner under the Martial Law.

In the case where it is necessary to declare the martial law in a certain locality as a matter of urgency, the military authority may do so under the Martial Law.

Section 189. The King has the prerogative to declare war with the approval of the National Assembly.

The approval resolution of the National Assembly must be passed by the votes of not less than two-thirds of the total number of the existing members of both Houses.

During the expiration of the term or the dissolution of the House of Representatives, the Senate shall perform the function of the National Assembly in giving the approval under paragraph one, and the resolution shall be passed by the votes of not less than two-thirds of the total number of the existing senators.

Section 190. The King has the prerogative to conclude a peace treaty, armistice and other treaties with other countries or international organizations.

A treaty which provides for a change in the Thai territories or the Thai external territories that Thailand has sovereign right or jurisdiction over such territories under any treaty or an international law or requires the enactment of an Act for its implementation or affects immensely to economic or social security of the country or results in the binding of trade, investment budget of the country significantly must be approved by the National Assembly. In such case, the National Assembly must complete its consideration within sixty days as from the date of receipt of such matter.

Before the conclusion of a treaty with other countries or international organizations under paragraph two, the Council of Ministers must provide information thereon to the public, conduct public consultation and state information in relevant thereto to the National Assembly. In such case, the Council of Ministers must submit negotiation framework to the National Assembly for approval.

Upon giving signature to the treaty under paragraph two, the Council of Ministers shall, prior to give consent to be bound, facilitate the public to get access to the details of such treaty. In the case where the application of such treaty has affected the public or small and medium entrepreneurs, the Council of Ministers must revise or render remedy to such effects rapidly, expediently and fairly.

There shall be a law determining measure and procedure for the conclusion of a treaty having immense effects to economic or social security of the country or resulting in the binding of trade or investment of the country significantly and the revision or rendering of remedy to the effects of such treaty with due regard to the fairness among the beneficiaries, the affected persons and the general public.

A matter arising from the provisions of paragraph two falls within the jurisdiction of the Constitutional Court and the provisions of Section 154 (1) shall apply mutatis mutandis to the referring of the matter to the Constitutional Court.

Section 191. The King has the prerogative to grant a pardon.

Section 192. The King has the prerogative to remove titles and recall decorations.

Section 193. The King appoints and removes officials in the military service and civil service who hold the positions of Permanent Secretary of State, Director-General and their equivalents except in the case where they vacate office upon death.

Section 194. A government official and a State official holding a permanent position or receiving a salary and not being a political official shall not be a political official or hold other political positions.

Section 195. All laws, Royal Prescripts and Royal Commands relating to State affairs must be countersigned by a Minister unless otherwise provided in this Constitution.

All laws which have been signed or deemed to have been signed by the King shall forthwith be published in the Government Gazette.

Section 196. Emoluments and other remuneration of Privy Councilors, President and Vice-Presidents of the House of Representatives, President and Vice-Presidents of the Senate, Leader of the Opposition in the House of Representatives, members of the House of Representatives and senators shall be prescribed by the Royal Decree which the provisions thereof must not allow payment prior to the date such persons taking offices.

Gratuities, pensions or other remuneration of Privy Councilors who vacate their office shall be prescribed by the Royal Decree.

CHAPTER X

The Courts

Part 1

General Provisions

Section 197. The trial and adjudication of cases are the power of the Courts, which must be proceeded by justice in accordance with the Constitution and the law and in the name of the King.

Judges are independent in the trial and adjudication of cases with accurate, rapid and impartial practice in accordance with the Constitution and the law.

The transfer of a judge without his prior consent shall not be permitted except in the case of term transfer as provided by law, promotion to a higher position, being under a disciplinary action or becoming a defendant in a criminal case, being affected to justice in the trial and adjudication or in case of force majeure or any other inevitable necessity as provided by law.

Judges shall not be political officials or hold political positions.

Section 198. All Courts may be established only by Acts.

A new Court for the trial and adjudication of any particular case or a case of any particular charge in place of the Court existing under the law and having jurisdiction over such case shall not be established.

A law having an effect of changing or amending the law on the organization of Courts or on judicial procedure for the purpose of its application to a particular case shall not be enacted.

Section 199.In the case where there is a dispute on the competent jurisdiction among the Court of Justice, the Administrative Court, the Military Court or any other Court, it shall be decided by a committee consisting of the President of the Supreme Court of Justice as Chairperson, the President of the Supreme Administrative Court, the President of such other Court and not more than four qualified persons as provided by law as members.

The rules for the submission of the dispute under paragraph one shall be as provided by law.

Section 200. The King appoints and removes judges except in the case of removal from office upon death.

The appointment and removal from office of a judge of any Court other than the Constitutional Court, the Court of Justice, the Administrative Court and the Military Court as well as the adjudicative jurisdiction and procedure of such Courts shall be in accordance with the law on the establishment of such Courts.

Section 201. Before taking office, a judge shall make a solemn declaration before the King in the following words:

“I, (name of the declarer) do solemnly declare that I will be loyal to His Majesty the King and will faithfully perform my duty in the name of the King without any partiality in the interest of justice, of the people and of the public order of the Kingdom. I will also uphold and observe the democratic regime of government with the King as Head of the State, the Constitution of the Kingdom of Thailand and the law in every respect.”

Section 202. Salaries, emoluments and other benefits of judges shall be as prescribed by law; provided that the system of salary-scale or emoluments applicable to civil servants shall not be applied.

The provisions of paragraph one shall apply to Election Commissioners, Ombudsmen, members of the National Counter Corruption Commission and members of the State Audit Commission mutatis mutandis.

Section 203. No person may simultaneously become a member, whether an ex officio member or a qualified member, of the Judicial Commission of the Courts of Justice, the Administrative Court or any other Court as provided by law.

Part 2

The Constitutional Court

Section 204. The Constitutional Court consists of the President and eight judges of the Constitutional Court to be appointed by the King upon advice of the Senate from the following persons:

(1) three judges of the Supreme Court of Justice holding a position of not lower than judge of the Supreme Court of Justice and elected at a general meeting of the Supreme Court of Justice by secret ballot;

(2) two judges of the Supreme Administrative Court elected at a general meeting of the Supreme Administrative Court by secret ballot;

(3) two qualified persons in law who having orientated knowledge and experience in this field and having been selected under Section 206;

(4) two qualified persons in political science, public administration or other social sciences who having orientated knowledge and experience in the administration of State affairs and having been selected under Section 206.

In the case where no judge of the Supreme Court of Justice or judge of the Supreme Administrative Court having been elected under (1) or (2), the Supreme Court of Justice or the Supreme Administrative Court, as the case may be, shall elect, at its general meeting, other persons whom qualified and not being under the prohibitions provided in Section 205, having orientated knowledge and experience in law and suitable for the performance of the duty as judges of the Constitutional Court to be judges of the Constitutional Court under (1) or (2), as the case may be.

The elected persons under paragraph one shall hold a meeting and elect one among themselves to be the President of the Constitutional Court and notify the result to the President of the Senate accordingly.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the President and judges of the Constitutional Court.

Section 205. The qualified persons under Section 204 (3) and (4) shall possess the qualifications and shall not be under any of the prohibitions as follows:

(1) being of Thai nationality by birth;

(2) being not less than forty five years of age;

(3) having been a Minister, a judge of the Supreme Military Court, an Election Commissioner, an Ombudsman, a member of the National Counter Corruption Commission, a member of the State Audit Commission or a member of the National Human Rights Commission, or having served in a position of not lower than Deputy Prosecutor General, Director-General or a person holding an administrative position in a government agency having administrative power equivalent to Director-General, or holding an academic position of not lower than Professor or having been a lawyer practicing legal profession regularly and continuously for not less than thirty years up to the date of nomination;

(4) not being under any of the prohibitions under Section 100 or Section 102 (1), (2), (4), (5), (6), (7), (13) or (14);

(5) not being a member of the House of Representatives, senator, political official, member of a local assembly or local administrator;

(6) not being or having been a member or holder of other position of a political party over the period of three years preceding the taking of office;

(7) not being an Election Commissioner, an Ombudsman, a member of the National Counter Corruption Commission, a member of the State Audit Commission or a member of the National Human Rights Commission.

Section 206. The selection and election of judges of the Constitutional Court under Section 204 (3) and (4) shall be proceeded as follows:

(1) there shall be a Selective Committee for Judges of the Constitutional Court consisting of the President of the Supreme Court of Justice, the President of the Supreme Administrative Court, the President of the House of Representatives, the Leader of the Opposition in the House of Representatives and the President of the Constitutional independent organizations whom elected among themselves to be one in number, as members. The Selective Committee must complete the selection under Section 204 (3) and (4) within thirty days as from the date a ground for the selection occurs and then nominates the selected persons, with their consents, to the President of the Senate. The selection resolution shall be by open votes and passed by the votes of not less than two-thirds of the total number of the existing members of the Selective Committee. In the case where there is no member in any position or a member is unable to perform his duty and the number of the remaining members is not less than one-half thereof, the Selective Committee shall consist of the remaining members; provided that the provisions of Section 113 paragraph two shall apply mutatis mutandis;

(2) the President of the Senate shall convoke a sitting of the Senate for the passing of approval resolution to the selected persons under (1) within thirty days as from the date of receipt of the nomination. A resolution shall be made by secret ballot. In case of approval resolution, the President of the Senate shall tender the nominated persons to the King for His appointment. In the case where the Senate disapproves the nomination, whether wholly or partly, it shall be returned to the Selective Committee for reselection. In such case, if the Selective Committee disagrees with the Senate and reaffirms its resolution unanimously, the names of the selected person shall be nominated to the President of the Senate to present to the King for His appointment, but if the reaffirmation is not passed by unanimous resolution, the reselection shall be commenced and it shall complete within thirty days as from the date a ground for the selection occurs.

If it is unable to complete the selection under (1) within the specified period by any cause, the Supreme Court of Justice shall, at its general meeting, appoint three judges of the Supreme Court of Justice holding a position of not lower than a judge of the Supreme Court of Justice and the Supreme Administrative Court shall, at its general meeting, appoint two judges of the Supreme Administrative Court to be members of the Selective Committee for the carrying out the duty under (1).

Section 207. The President and judges of the Constitutional Court shall not:

(1) be a government official holding a permanent position or receiving a salary;

(2) be an official or employee of a State agency, State enterprise or local government organization or a director or adviser of a State enterprise or State agency;

(3) hold any position in a partnership, a company or an organization carrying out business with a view to sharing profits or incomes, or be an employee of any person;

(4) engage in any independent profession.

In the case where the general meeting of the Supreme Court of Justice or of the Supreme Administrative Court or the Senate, has approved the person in (1), (2), (3) or (4) with the consent of that person, the selected person can commence the performance of duty only when he has resigned from the position in (1), (2) or (3) or has satisfied that his engagement in such independent profession has ceased to exist. This must be done within fifteen days as from the date of the selection or approval. If such person has not resigned or has not ceased to engage in the independent profession within the specified period, it shall be deemed that that person has never been selected or approved to be a judge of the Constitutional Court and the provisions of Section 204 and Section 206, as the case may be, shall apply.

Section 208. The President and judges of the Constitutional Court shall hold office for nine years as from the date of their appointment by the King and shall hold office for only one term.

The outgoing President and judges of the Constitutional Court shall remain in office to perform duty until the newly appointed President and judges of the Constitutional Court take office.

The President and judges of the Constitutional Court shall be judicial officials under the law.

Section 209. In addition to the vacation of office upon the expiration of term, the President and judges of the Constitutional Court vacate office upon:

(1) death;

(2) being of seventy years of age;

(3) resignation;

(4) being disqualified or being under any of the prohibitions under Section 205;

(5) having done an act in violation of Section 207;

(6) the Senate passing a resolution under Section 274 for the removal from office;

(7) being sentenced by a judgment to imprisonment notwithstanding the suspension of the execution of imprisonment has been granted, except for an offence committed through negligence, a petty offence or a defamation offense.

When a case under paragraph one occurs, the remaining judges shall continue to perform their duties subject to Section 216.

Section 210. In the case where the President and judges of the Constitutional Court vacate office en masse at the expiration of term, the proceedings under Section 204 and Section 206 shall be taken within thirty days as from the date of the vacation of office.

In the case where the President and judges of the Constitutional Court vacate office otherwise than in the case under paragraph one, the following proceedings shall be taken:

(1) in the case of the judge of the Constitutional Court who was selected at the general meeting of the Supreme Court of Justice, the proceedings under Section 204 shall complete within thirty days as from the date of the vacation of office;

(2) in the case of the judge of the Constitutional Court who was selected at the general meeting of the Supreme Administrative Court, the proceedings under Section 204 shall complete within thirty days as from the date of the vacation of office;

(3) in the case of the judges of the Constitutional Court under Section 204 (3) or (4), the proceedings under Section 206 shall complete within thirty days as from the date of the vacation office.

In the case where some or all judges of the Constitutional Court vacate office out of a session of the National Assembly, the proceedings under Section 206 shall be taken within thirty days as from the date of the opening of a session of the National Assembly.

In the case where the President of the Constitutional Court vacates office, the provisions of Section 204 paragraph three shall apply.

Section 211. In the application of the provisions of any law to any case, if the Court by itself is of the opinion that, or a party to the case raises an objection with reasons that, the provisions of such law fall within the provisions of Section 6 and there has not yet been a decision of the Constitutional Court on such provisions, the Court shall submit, in the course of official service, its opinion to the Constitutional Court for consideration and decision. During such period, the Court may continue the trial, but the adjudication to the case shall be suspended until the Constitutional Court has made its decision.

In the case where the Constitutional Court is of the opinion that the objection of a party under paragraph one is not essential for decision, the Constitutional Court may refuse to accept the case for consideration.

The decision of the Constitutional Court shall apply to all cases but shall not affect final judgments of the Courts.

Section 212. A person whose rights and liberties recognized by this Constitution are violated, has the right to submit a motion to the Constitutional Court for its a decision as to whether the provisions of the law are contrary to or inconsistent with the Constitution.

The exercise of right under paragraph one must be in the case of unable to exercise the right by other means as provided in the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court;

Section 213. In the performance of duty, the Constitutional Court shall have the power to demand documents or relevant evidence from any person or summon any person to give statements of fact as well as request inquiry officials, a government agency, State agency, State enterprise or local government organization to carry out any act for the purpose of its consideration.

The Constitutional Court shall have the power to appoint a person or a group of persons to carry out duty as entrusted.

Section 214. In the case where a dispute arises as to the power and duty among the National Assembly, the Council of Ministers or the Constitutional organization other than the Courts and such dispute arises between two or more of such organizations, the President of the National Assembly, the Prime Minister, or such organization shall submit a matter together with its opinion to the Constitutional Court for decision.

Section 215. In the case where the Constitutional Court is of the opinion that a matter or issue submitted for its consideration has been decided, the Constitutional Court may refuse to accept such matter or issue for consideration.

Section 216. The quorum of judges of the Constitutional Court for hearing and rendering a decision shall consist of not less than five judges. The decision of the Constitutional Court shall be made by a majority of votes, unless otherwise provided in this Constitution.

Every judge of the Constitutional Court who constitutes a quorum shall give a decision on his own part and make an oral statement to the meeting before passing a resolution.

The decisions of the Constitutional Court and all judges thereof shall be published in the Government Gazette.

The decision of the Constitutional Court must at least consist of the background or allegation, summary of facts obtained from hearings, reasons for the decision on questions of fact and questions of law and the provisions of the Constitution and the law invoked and resorted to.

The decision of the Constitutional Court shall be deemed final and binding on the National Assembly, Council of Ministers, Courts and other State organs.

The rules and procedure of the Constitutional Court shall be in accordance with the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court.

Section 217. The Constitutional Court shall have its autonomous secretariat, with the Secretary-General of the Office of the Constitutional Court as the superintendent responsible directly to the President of the Constitutional Court.

A person to be appointed as the Secretary-General of the Office of the Constitutional Court must be nominated by the President of the Constitutional Court with approval of judges of the Constitutional Court as provided by law.

The Office of the Constitutional Court shall have autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Part 3

Courts of Justice

Section 218. The Courts of Justice have the power to try and adjudicate all cases except those specified by this Constitution or the law to be within the jurisdiction of other Courts.

Section 219. There shall be three levels of Courts of Justice, viz, Courts of First Instance, Courts of Appeal and the Supreme Court of Justice, except otherwise provided by this Constitution or other laws.

The Supreme Court of Justice has the power to try and adjudicate cases provided by the Constitution or the law to submit directly to the Supreme Court of Justice and appeals against judgments or orders of Courts of First Instance or Courts of Appeal as provided by law, except where the Supreme Court of Justice is of the opinion that the question of law or the question of fact of the such appeals is not essential for decision, it has the power to refuse the acceptance of such cases for consideration in accordance with the rule provided by its general meeting.

The Supreme Court of Justice has the power to try and adjudicate the election related cases and the suspension of the right to vote at an election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, and the Court of Appeal has the power to try and adjudicate the election related cases and the suspension of the right to vote at an election of members of a local assembly or local administrators; provided that, the rules and procedure for trial and adjudication of such cases shall base upon inquisitorial system in accordance with the rules and procedure provided by a general meeting of the Supreme Court of Justice and shall be conducted without delay.

There shall be in the Supreme Court of Justice a Criminal Division for Persons Holding Political Positions, the quorum of which consists of nine judges of the Supreme Court of Justice holding a position of not lower than judge of the Supreme Court of Justice or senior judges having held a position of not lower than judge of the Supreme Court of Justice whom elected at a general meeting of the Supreme Court of Justice by secret ballot and on a case-by-case basis.

The competence of the Supreme Court of Justices Criminal Division for Persons Holding Political Positions and the criminal procedure for such persons shall be as provided by this Constitution and the organic law on criminal procedure for persons holding political positions.

Section 220. The appointment and removal from office of a judge of a Court of Justice must be approved by the Judicial Commission of the Courts of Justice before they are tendered to the King.

The promotion, increase salaries and punishment of judges of the Courts of Justice must be approved by the Judicial Commission of the Courts of Justice. In such case, the Judicial Commission of the Courts of Justice shall appoint a sub-committee in each level of Courts for rendering opinion thereon for its consideration.

In giving approval of the Judicial Commission of the Courts of Justice under paragraph one and paragraph two, regard shall be had to knowledge, competency and moral behavior of such person.

Section 221.The Judicial Commission of the Courts of Justice consists of the following persons:

(1) President of the Supreme Court of Justice as Chairperson;

(2) qualified members of all levels of Courts, viz, six members from the Supreme Court of Justice, four members from the Courts of Appeal, and two members from the Courts of First Instance, who are judges of each level of Courts and elected by judicial officials of all levels of Courts;

(3) two qualified members who are not judicial officials and elected by the Senate.

The qualifications, prohibitions and procedure for the election of the qualified members shall be in accordance with the provisions of law.

In the case where there is no qualified member under paragraph one (3) or the number of such members is less than two and if not less than seven members of the Judicial Commission of the Courts of Justice are of the opinion that there is an urgent matter to be approved, the said number of the members of the Judicial Commission of the Courts of Justice shall constitute a quorum to consider such urgent matter.

Section 222. The Courts of Justice shall have an autonomous secretariat, with the Secretary-General of the Office of the Courts of Justice as the superintendent responsible directly to the President of the Supreme Court of Justice.

A person to be appointed as the Secretary-General of the Office of the Courts of Justice must be nominated by the President of the Supreme Court of Justice with approval of the Judicial Commission of the Courts of Justice as provided by law.

The Office of the Courts of Justice shall have autonomy in its personnel administration, budget and other activities, as provided by law.

Part 4

Administrative Courts

Section 223. Administrative Courts have the power to try and adjudicate cases of dispute between a government agency, State agency, State enterprise, local government organization or Constitutional organization, or between State officials and private individual, or between a government agency, State agency, State enterprise, local government organization or Constitutional organization, or among State officials themselves, as a consequence of the exercise of an administrative power provided by law, or of the carrying out of an administrative act of a government agency, State agency, State enterprise, local government organization, Constitutional organization or State officials, as provided by law, as well as to try and adjudicate matters prescribed by the Constitution or the law to be under the jurisdiction of the Administrative Courts.

The jurisdiction of the Administrative Courts under paragraph one does not include the adjudication of disputes made by Constitutional organization as the direct exercise of their powers under the Constitution.

There shall be the Supreme Administrative Court and Administrative Courts of First Instance, and there may also be the Appellate Administrative Court.

Section 224. The appointment and removal from office of an administrative judge must be approved by the Judicial Commission of the Administrative Courts as provided by law before they are tendered to the King.

Qualified persons in the field of law or the administration of State affairs may be appointed as judges of the Supreme Administrative Court. Such appointment shall be made in the number of not less than one-third of the total number of judges of the Supreme Administrative Court and must be approved by the Judicial Commission of the Administrative Courts as provided by law and by the Senate before it is tendered to the King.

The promotion, increase of salaries and punishment of administrative judges must be approved by the Judicial Commission of the Administrative Courts as provided by law.

The number of administrative judges in each level of the Courts shall be as prescribed by the Judicial Commission of the Administrative Courts.

Section 225. The appointment of an administrative judge as President of the Supreme Administrative Court, shall, when already approved by the Judicial Commission of the Administrative Courts and the Senate, be tendered by the Prime Minister to the King for appointment.

Section 226. The Judicial Commission of the Administrative Courts consists of the following persons:

(1) President of the Supreme Administrative Court as Chairperson;

(2) nine qualified members who are administrative judges and elected by administrative judges among themselves;

(3) three qualified members, two of whom are elected by the Senate and the other by the Council of Ministers.

The qualifications, prohibitions and procedure for the election of the qualified members shall be in accordance with the provisions of law.

In the case where there is no qualified member under paragraph one (3) or the number of such members is less than three and if not less than six members of the Judicial Commission of the Administrative Courts are of the opinion that there is an urgent matter to be approved, the said number of the members of the Judicial Commission of the Administrative Courts shall constitute a quorum to consider such urgent matter.

Section 227. The Administrative Courts shall have an autonomous secretariat, with the Secretary-General of the Office of the Administrative Courts as the superintendent responsible directly to the President of the Supreme Administrative Courts.

A person to be appointed as the Secretary-General of the Office of the Administrative Courts must be nominated by the President of the Supreme Administrative Courts with approval of the Judicial Commission of Administrative Courts as provided by law.

The Office of the Administrative Courts shall have autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Part 5

Military Courts

Section 228. Military Courts have the power to try and adjudicate the cases which offenders are subjected to the jurisdiction of the Military Courts and other cases, as provided by law.

The appointment and removal from office of military judges shall be as provided by law.

 CHAPTER XI

Constitutional Organization

Part 1

Independent Organizations

1. The Election Commission

Section 229. The Election Commission consists of a Chairperson and other four Commissioners appointed, by the King with the advice of the Senate, from persons of apparent political impartiality and integrity.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the Chairperson and Commissioners under paragraph one.

Section 230. An Election Commissioner shall have the qualifications and shall not be under any prohibition as follows:

(1) being of not less than forty years of age;

(2) having graduated with not lower than a Bachelor’s degree or its equivalent;

(3) having qualifications and not being under any of the prohibitions under Section 205 or Section 205 (1), (4), (5) and (6);

(4) not being a judge of the Constitutional Court, an Ombudsman, a member of the National Counter Corruption Commission, a member of the State Audit Commission or a member of the National Human Right Commission.

The provisions of Section 207 shall also apply mutatis mutandis to the Election Commissioner.

Section 231. The selection and election of Chairperson and Election Commissioners shall be proceeded as follows:

(1) there shall be a Selective Committee of seven members consisting of the President of the Supreme Court of Justice, the President of the Constitutional Court, the President of the Supreme Administrative Court, the President of the House of Representatives, the Leader of the Opposition in the House of Representatives, a person selected at a general meeting of the Supreme Court of Justice and a person selected at a general meeting of the Supreme Administrative Court as members to be in charge of the selection and nomination of three persons, who have the qualifications under Section 230 and suitable to be Election Commissioners, to the President of the Senate upon their consents. The selection resolution shall be passed by the votes of not less than two-thirds of the total number of the existing members of the Selective Committee. In the case where there is no member in any position or a member is unable to perform his duty and the number of the remaining members is not less than one-half thereof, the Selective Committee shall consist of the remaining members; provided that the provisions of Section 113 paragraph two shall apply mutatis mutandis;

Persons selected by the Supreme Court of Justice and the Supreme Administrative Court at their general meeting under paragraph one shall not be judges and shall not be members of the Selective Committee for other Constitutional organizations simultaneously.

(2) the Supreme Court of Justice shall, at its general meeting, consider and select two persons who have qualifications under Section 230 and suitable to be Election Commissioners for making nomination to the President of the Senate upon their consents;

(3) the selection under (1) and (2) shall be made within thirty days as from the date when a ground for the Section of persons to be in such office occurs. In the case where it is unable to make nomination within specified period, or unable to make nomination in the complete number within the period specified in (1), the Supreme Court of Justice shall, at its general meeting, make selection to obtain the complete number within fifteen days as from the date of the expiration of the nomination time under (1);

(4) the President of the Senate shall convoke the Senate for passing a resolution, by secret ballot, approving the nominated persons under (1), (2) and (3);

(5) in the case where the Senate approves the nomination, the proceedings under (6) shall be proceeded, but in the case where the Senate disapproves the nomination, whether wholly or partly, it shall be returned to the Selective Committee or the Supreme Court of Justice, at its general meeting, for reselection. In such case, if the Selective Committee or the Supreme Court of Justice, at its general meeting, disagrees with the Senate and reaffirms its resolution unanimously or by the votes of not less than two-thirds of the general meeting of the Supreme Court of Justice, as the case may be, the proceedings (6) shall be proceeded, but in the case where the reaffirmation is not passed unanimously or by the votes of less than the required number, the reselection shall be commenced and it shall complete within thirty days as from the date a ground for the selection occurs.

(6) the person approved under (4) or (5) shall meet and elect among themselves to be Chairperson of the Election Commission and, then, notify the President of the Senate of the result. The President of the Senate shall tender to the King for further appointment.

Section 232. Election Commissioners shall hold office for a term of seven years as from the date of their appointment by the King and shall serve for only one term.

The Election Commissioners who vacate office upon the expiration of the term shall remain in office to continue to perform their duties until the newly appointed Election Commissioners take office.

The provisions of Section 209 (1), (2), (3), (5), (6), (7) and the disqualifications and the prohibitions under Section 230 shall also apply mutatis mutandis to the vacation of office of Election Commissioners.

Section 233. Members of the House of Representatives, senators, or members of both Houses of not less than one-tenth of the total number of the existing members of the two Houses have the right to lodge with the President of the National Assembly a complaint that any Election Commissioner is disqualified or is under any of the prohibitions or has acted in contravention of any of the prohibitions under Section 230 and the President shall refer that complaint, within three days as from the date of receipt of the complaint, to the Constitutional Court for its decision.

When the Constitutional Court has passed a decision, it shall notify the President of the National Assembly and the Chairperson of the Election Commission of such decision.

The provisions of Section 92 shall also apply mutatis mutandis to the vacation of office of Election Commissioners.

Section 234. In the case where the Election Commissioners have vacated office en masse at the expiration of term, the selective process under Section 231 shall be taken within ninety days as from the date of the vacation.

In the case where Election Commissioners vacate office for any reason other than the expiration of term, the selection process under Section 231 shall be completed within sixty days as from the date in which the reason has occurred, and the approved person shall serve only for the remainder of the term of the replaced Commissioners.

Section 235. The Election Commission shall control and hold, or cause to be held, an election of members of the House of Representatives, senators, members of a local assembly and local administrators, as the case may be, including the voting in a referendum for the purpose of rendering it to proceed in an honest and fair manner.

The Chairperson of the Election Commission shall have the charge and control of the execution of the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, the organic law on political parties, the organic law on Election Commission, the organic law on referendum and the law on election of members of local assemblies or local administrators and shall be the political-party registrar.

There shall be the Office of the Election Commission being an agency having autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Section 236. The Election Commission shall have the following powers and duties:

(1) to issue notifications or regulations determining all acts necessary for the execution of the laws referred to in Section 235 paragraph two including regulations relating to a launching of election campaigns and any act of political parties, candidates and persons having the right to vote to proceed in an honest and fair manner and determining rules to be complied by State in giving support of fair election and equal opportunity in campaigning;

(2) to lay down regulations determining prohibitions in performance of duties of the Council of Ministers and portfolio Minister under Section 181 with due regard to the maintenance of interest of State and to honesty, fairness, equality and equal opportunity in an election;

(3) to determine measures for controlling of a donation of money to political parties, rendering of financial support by State, spending of money of political parties and candidates and auditing publicly of accounts of political parties, and to control a disbursement and receipt of money for benefit in voting at an election;

(4) to give orders instructing government officials, officials or employees of a State agency, State enterprise or local government organization or other State officials to perform all necessary acts under the laws referred to in Section 235 paragraph two;

(5) to conduct investigations and inquiries and to make decisions on arising problems or disputes under the laws referred to in Section 235 paragraph two;

(6) to order a new election or a new voting at a referendum to be held in any or all polling stations when there occurs convincing evidence that the election or the voting at a referendum in that or those polling stations has not proceeded in an honest and fair manner;

(7) to announce the result of an election and the voting in a referendum;

(8) to promote and support or co-ordinate with government agency, State agency, State enterprise or local government organization or to support private organizations in giving education to the public on the democratic regime of government with the King as Head of State and the enhancement of public participation in politics;

(9) to perform other acts as provided by law.

In the performance of duties, the Election Commission has the power to summon any relevant document or evidence from any person, or summon any person to give statements as well as to request public prosecutors, inquiry officials, government agencies, State agencies, State enterprises or local government organizations to take action for the purpose of performing duties, investigating, conducting inquiries and passing decisions.

The Election Commission has the power to appoint persons, a group of persons or representatives of private organizations to perform such duties as entrusted.

Section 237. A candidate in an election who commits an act or causes or supports another person to act in violation of the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators or regulations or notifications of the Election Commission which resulting in the election not to be honest and fair, his right to vote at an election shall be suspended under the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

If it appears convincing evidence, through an act of the person under paragraph one, that the President or an executive board of director of a political party connives or neglects at such commission or such commission is known to him but he fails to deter or revise such commission for the maintenance of honest and fair election, it shall be deemed that such political party doing an act for the acquisition of the power to rule the country by means which is not in accordance with the provisions of this Constitution under Section 68. In such case, if the Constitutional Court orders to dissolve such political party, the right to vote at an election of the President or the executive board of directors of a political party shall be suspended for the period of five years as from the date such order is made.

Section 238. The Election Commission shall conduct an investigation and inquiry forthwith upon the occurrence of any of the followings;

(1) an objection is made by a voter, a candidate at an election or a political party having its members stand for at an election in any constituency that an election in that constituency is not appropriate or unlawful;

(2) an objection is made by a candidate in the selection or a member of the organization referred to in Section 114 paragraph one that the selection of senators is not appropriate or unlawful;

(3) it appears convincing evidence that, prior to being elected or selected, a member of the House of Representatives, senator, member of a local assembly or local administrator had committed any dishonest act to enable him to be elected or selected or he has been elected or selected dishonestly as a result of any act committed by any person or political party in violation of the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, the organic law on political parties or the organic law on election of members of local assemblies and local administrators;

(4) it appears convincing evidence that voting in a referendum is in violation of law or an objection is made by a person having the right to vote that voting in a referendum in any polling station is not appropriate or unlawful.

The Election Commission shall, at the completion of the conducts under paragraph one, pass forthwith a decision thereon.

Section 239. In the case where the Election Commission passes the decision to have re-election or suspend the right to vote at an election before the announcement of the result of the election of members of the House of Representatives and senators, such decision shall be final.

If the Election Commission is of the opinion, after the announcement of the result of election, that re-election must be held or the right to vote at an election of a member of the House or Representatives or a senator must be suspended, it shall submit a complaint to the Supreme Court of Justice for decision. When the Supreme Court of Justice receives the complaint of the Election Commission, such member of the House or Representatives or senator shall not be able to perform his duty until the complaint is dismissed by the Supreme Court of Justice. In the case where the Supreme Court of Justice has an order for re-election in any constituency or for suspension of the right to vote at an election of any member of the House of Representatives or senator, the membership of the House of Representatives or the membership of the Senate in such constituency shall terminate.

In the case where the person under paragraph two is unable to perform his duty, he shall not be regarded as one of the existing members of the House of Representatives or the Senate, as the case may be.

The provisions of paragraph one, paragraph two and paragraph three shall apply mutatis mutandis to the election of members of local assemblies and local administrators and, in such case, a submission of a complaint under paragraph two shall be made to the Courts of Appeal and the order of the Courts of Appeal shall be final.

Section 240. If there is an objection that the selection of a senator is not appropriate or unlawful or there is convincing evidence that a senator committed an act under Section 238 prior to be selected, the Election Commission shall conduct an investigation and inquiry forthwith.

Upon reaching any decision, the Election Commission shall forthwith submit its decision to the Supreme Court of Justice for decision and the provision of Section 239 paragraph two and paragraph three shall apply mutatis mutandis to an inability of such senator.

In the case where the Supreme Court of Justice orders to revoke the selection or suspend the right to vote at an election of a senator, the membership of the Senate of such senator shall terminate as from the date such order is made, and the selection to fulfil the vacancy shall be taken.

The Chairperson of the Election Commission shall not participate in the proceeding or the giving of decision under paragraph one or paragraph two and, in this case, it shall be deemed that the Election Commission consisting of the remaining Commissioners.

The objection and consideration of the Election Commission shall be in accordance with the organic law on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators.

Section 241. During the period in which a Royal Decree calling for an election of members of the House of Representatives or senators, a Notification calling for selection of senators or a Notification calling for the voting in a referendum is effective, no Election Commissioner shall be arrested, detained or summoned by a warrant for inquiry except in the case where permission of the Election Commission is obtained or where the arrest is made in flagrante delicto.

In the case where an Election Commissioner has been arrested in flagrante delicto, or where an Election Commissioner is arrested or detained in other cases, it shall be forthwith reported to the Chairperson of the Election Commission and the Chairperson may order a release of the person so arrested, but in the case where the Chairperson of the Election Commission is arrested or detained, the remaining Election Commissioners shall have the power to order a release.

2. The Ombudsmen

Section 242. There shall be three Ombudsmen who shall be appointed by the King with the advice of the Senate from the persons recognized and respected by the public, with knowledge and experience in the administration of State affairs, enterprises or activities of common interests of the public and with apparent integrity.

The elected persons to be Ombudsmen shall hold a meeting and elect one among themselves to be the President of the Ombudsmen and notify the result to the President of the Senate accordingly.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the Ombudsmen.

The qualifications and prohibitions of the Ombudsmen shall be in accordance with the organic law on Ombudsmen.

The Ombudsmen shall hold office for a term of six years as from the date of their appointment by the King and shall serve for only one term.

There shall be the Office of the Ombudsmen being an agency having autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Section 243. The provisions of Section 206 and 207 shall apply mutatis mutandis to the selection and election of the Ombudsmen. In such case, there shall be a Selective Committee of seven members consisting of the President of the Supreme Court of Justice, the President of the Constitutional Court, the President of the Supreme Administrative Court, the President of the House of Representatives, the Leader of the Opposition in the House of Representatives, a person selected at a general meeting of the Supreme Court of Justice and a person selected at a general meeting of the Supreme Administrative Court and the provisions of Section 231 (1) paragraph two shall apply mutatis mutandis.

Section 244. The Ombudsmen have the powers and duties as follows:

(1) to consider and inquire into the complaint for fact-findings in the following cases:

(a) failure to perform in compliance with the law or performance beyond powers and duties as provided by law of a government official, an official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization;

(b) performance of or omission to perform duties of a government official, an official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization, which unjustly causes injuries to the complainant or the public whether such act is lawful or not;

(c) investigation any omission to perform duties or unlawful performance of duties of the Constitutional organization or agencies in the administration of justice, except the trial and adjudication of the Courts;

(d) other cases as provided by law;

(2) to conduct the proceeding in relation to ethics of persons holding political positions and State officials under Section 279 paragraph three and Section 280;

(3) to monitor, evaluate and prepare recommendations on the compliance with the Constitution including considerations for amendment of the Constitution as deemed necessary;

(4) to report the result of its investigation and performance together with comments to the Council of Ministers, the House of Representatives and the Senate annually. Such report shall be published in the Government Gazette and disclosed to the public.

In exercising of powers and duties under (1) (a), (b) and (c), the Ombudsmen shall proceed where there is a complaint thereon, provided that the Ombudsmen is of the opinion that such act causes injuries to the public or it is necessary to protect public interests and, in such case, the Ombudsmen may consider and conduct investigation irrespective of a complaint.

Section 245. The Ombudsmen may submit a case to the Constitutional Court or Administrative Court in the following cases:

(1) if the provisions of any law begs the question of the constitutionality, the Ombudsmen shall submit the case and the opinion to the Constitutional Court and the Constitutional Court shall decide without delay in accordance with the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court;

(2) if rules, orders or actions of any person under Section 244 (1) (a) begs the question of the constitutionality or legality, the Ombudsmen shall submit the case and the opinion to the Administrative Court and the Administrative Court shall decide without delay in accordance with the Act on Establishment of the Administrative Courts and Administrative Courts Procedure.

3. The National Counter Corruption Commission

Section 246. The National Counter Corruption Commission consists of the President and eight members appointed by the King with the advice of the Senate.

Members of the National Counter Corruption Commission shall be persons of apparent integrity, with qualifications and without any of the prohibitions under Section 205 and having been a Minister, an Election Commissioner, an Ombudsman, a member of the National Human Rights Commission or a member of the State Audit Commission, or having served in a position of not lower than a Director-General or a person holding an administrative position in a government agency having administrative powers equivalent to a Director-General or a person holding an academic position of not lower than Professor, or a representative of a private development organization or a professional practitioner of a professional organization established under the law who practises such profession for not less than thirty years whom certified and nominated to the selection by such private development organization or professional organization.

The provisions of Section 204 paragraph three and paragraph four, Section 206 and Section 207 shall apply mutatis mutandis to the selection and election of members of the National Counter Corruption Commission and, in such case, the Selective Committee shall consist of five members, viz, the President of the Supreme Court of Justice, the President of the Constitutional Court, the President of the Supreme Administrative Court, the President of the House of Representatives and the Leader of the Opposition in the House of Representatives.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the President and members of the National Counter Corruption Commission.

There shall be a Counter Corruption Commissioner to each Changwat and its qualifications, selection and powers and duties shall be in accordance with the organic law on counter corruption.

Section 247. Members of the National Counter Corruption Commission shall hold office for a term of nine years as from the date of their appointment by the King and shall serve for only one term.

Members of the National Counter Corruption Commission who vacate office at the expiration of term shall remain in office to continue to perform their duties until the newly appointed members take office.

The provisions of Section 209 and Section 210 shall apply mutatis mutandis to the vacation from office, the selection and an election for the fulfillment of the vacancy of members of the National Counter Corruption Commission.

Section 248. Members of the House of Representatives of not less than one-fourth of the total number of the existing members of the House or voters of not less than twenty-thousand in number have a right to lodge with the President of the Senate a complaint that any member of the National Counter Corruption Commission has acted unjustly, intentionally violated the Constitution or laws or has been under any circumstance which is seriously detrimental to the dignity of the holding of office, in order to request the Senate to pass a resolution removing him from office.

The resolution of the Senate removing the member of the National Counter Corruption Commission from office under paragraph one shall be passed by the votes of not less than three-fourths of the total number of the existing members of the Senate.

Section 249. Members of the House of Representatives, senators or members of both Houses of not less than one-fifth of the total number of the existing members of both Houses have a right to lodge with the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions an allegation that any member of the National Counter Corruption Commission has become unusually wealthy or has committed an offence of corruption or malfeasance in office.

The request under paragraph one shall clearly itemize the circumstance in which such person has allegedly committed the act under paragraph one and shall be submitted to the President of the Senate. When the President of the Senate has received the said request, the President shall refer it to the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions for trial and adjudication.

The alleged member of the National Counter Corruption Commission shall not perform his duty until the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions has dismissed the said request.

In the case where a member of the National Counter Corruption Commission is unable to perform his duty under paragraph three and the remaining members of the National Counter Corruption Commission are less than one-half of the total number thereof, the President of the Supreme Court of Justice and the President of Supreme Administrative Court shall jointly appoint a person having qualifications and is not under the same prohibitions of members of the National Counter Corruption Commission as acting member of the National Counter Corruption Commission pro tempore. The appointed person shall acting as a member of the National Counter Corruption Commission until a member of the National Counter Corruption Commission he acting for is able to perform his duty or until there is a decision of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions that such person has committed an offence.

Section 250. The National Counter Corruption Commission shall have the following powers and duties:

(1) to inquire into facts, summaries the case and prepare opinions in relation to the removal from office to be submitted to the Senate according to Section 272 and Section 279 paragraph three;

(2) to inquire into facts, summaries the case and prepare opinions in relation to a criminal proceedings of the persons holding political positions to be submitted to the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions in accordance with Section 275;

(3) to inquire and decide whether a State official of high administration level or a government official holding a position of a Divisional Director or its equivalent or higher level has become unusually wealthy or has committed an offence of corruption, malfeasance in office or malfeasance in judicial office, and to take such actions against a State official or a government official of lower level who participates in the commission of such offence with the person holding the said position or the person holding political position or who commits an offence in the manner deemed appropriate by the National Counter Corruption Commission in accordance with the organic law on counter corruption;

(4) to inspect the accuracy, actual existence as well as change of assets and liabilities of the persons holding positions under Section 259 and Section 264 as stated in the account and supporting documents submitted in accordance with the rules and procedures prescribed by the National Counter Corruption Commission;

(5) to supervise and monitor moral and ethics of persons holding political positions;

(6) to submit an inspection report and a report on the performance of duties together with recommendations to the Council of Ministers, the House of Representatives and the Senate annually. The report shall be published in the Government Gazette and disclosed to the public;

(7) to carry on other acts as provided by law.

The provisions of Section 213 shall apply mutatis mutandis to the performance of duties of the National Counter Corruption Commission.

The President of the National Counter Corruption Commission shall be judicial officials under the law.

Section 251. The National Counter Corruption Commission shall have an autonomous secretariat, with the Secretary-General of the National Counter Corruption Commission as the superintendent responsible directly to the President of the National Counter Corruption Commission.

A person to be appointed as the Secretary-General of the National Counter Corruption Commission must be nominated by the President of the National Counter Corruption Commission with approval of members of the National Counter Corruption Commission.

The Office of the National Counter Corruption Commission shall have autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

4. The State Audit Commission

Section 252. The State audit shall be carried out by the State Audit Commission that is independent and impartial.

The State Audit Commission consists of the Chairperson and six other members appointed by the King from persons with expertise and experience in state audit, accounting, internal audit, finance and other fields.

The provisions of Section 204 paragraph three and paragraph four, Section 206 and Section 207 shall apply mutatis mutandis to the selection and election of members the State Audit Commission and the Auditor-General, provided that the composition of the Selective Committee shall be in accordance with Section 243.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the Chairperson and members of the State Audit Commission and the Auditor-General.

Members of the State Audit Commission shall hold office for a term of six years from the date of their appointment by the King and shall serve for only one term.

Qualifications, prohibitions and vacation of office of members of the State Audit Commission and the Auditor-General as well as powers and duties of the State Audit Commission, the Auditor-General and the Office of the State Audit Commission shall be in accordance with the organic law on State Audit.

The determination of qualifications and procedure for the selection of persons to be appointed as members of the State Audit Commission and the Auditor-General shall be made in the manner which can secure persons of appropriate qualifications an integrity and which can provide for the guarantee of the independence in the performance of duties of such persons.

Section 253. The State Audit Commission has the powers and duties to determine standards relating to State audit, to provide opinions, suggestions and recommendations for the correction of faults in State audit and to appoint the independent Financial Disciplinary Committee to render decisions on actions relating to financial discipline, finance and budget and the cases of dispute in relation to the decisions of the Financial Disciplinary Committee shall be under the jurisdiction of the Administrative Courts.

The Auditor-General shall have the powers and duties in relation to State Audit and shall be independent and impartial.

Section 254. The State Audit Commission shall have an autonomous secretariat, with the Auditor-General as the superintendent responsible directly to the Chairperson of the State Audit Commission.

There shall be the Office of the State Audit Commission being an agency having autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Part 2

Other Organizations

1. The Public Prosecutors

Section 255. Public prosecutors shall have the powers and duties as provided in this Constitution and the law on powers and duties of public prosecutors and other laws.

Public prosecutors are independent in considering and making orders to the cases and in the performance of duties for fairness.

The appointment and removal from office of the Prosecutor General shall be by the resolution of the Public Prosecutors Committee upon the approval of the Senate.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the Prosecutor General.

The Public Prosecutors shall have its autonomous secretariat having autonomy in its personnel administration, budget and other activities, with the Prosecutor General as the superintendent as provided by law.

A public prosecutor shall neither being a member of the board of directors of a State enterprise or other enterprises of State having similar nature; provided that an approval is given by the Public Prosecutors Committee, nor engaging in any occupation or profession or in any enterprise that may affect the performance of his duties or may detriment the dignity of his office and shall not be a member of the board of directors, director, legal advisor or holding any other position having similar nature in any partnership or company.

The provisions of Section 202 shall apply mutatis mutandis.

2. The National Human Rights Commission

Section 256. The National Human Rights Commission consists of a President and six other members appointed, by the King with the advice of the Senate, from the persons having apparent knowledge and experiences in the protection of rights and liberties of the people with due regard to the participation of representatives from private organizations in the field of human rights.

The President of the Senate shall countersign the Royal Command appointing the President and members of the National Human Rights Commission.

The qualifications, prohibitions, selection, election, removal and determination of the remuneration of members of the National Human Rights Commission shall be as provided by law.

The members of the National Human Rights Commission shall hold office for a term of six years as from the date of their appointment by the King and shall serve for only one term.

The provisions of Section 204 paragraph three, Section 206, Section 207 and Section 209 (2) shall apply mutatis mutandis, provided that the composition of the Selective Committee shall be in accordance with Section 243.

There shall be the Office of the National Human Rights Commission being an agency having autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

Section 257. The National Human Rights Commission has the powers and duties as follows:

(1) to examine and report the commission or omission of acts which violate human rights or which do not comply with obligations under international treaties to which Thailand is a party, and propose appropriate remedial measures to the person or agency committing or omitting such acts for taking action. In the case where it appears that no action has been taken as proposed, the Commission shall report to the National Assembly for further proceeding;

(2) to submit the case together with opinions to the Constitutional Court in the case where the Commission agrees with the complainant that the provisions of any law are detrimental to human rights and beg the question of the constitutionality as provided by the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court;

(3) to submit the case together with opinions to the Administrative Courts in the case where the Commission agrees with the complainant that any rule, order or administrative act is detrimental to human rights and begs the question of the constitutionality and legality as provided by the law on establishment of Administrative Courts and Administrative Court Procedure;

(4) to bring the case to the Courts of Justice for the injured person upon request of such person if it deems appropriate for the resolution of human rights violation problem as a whole as provided by law;

(5) to propose to the National Assembly and the Council of Ministers policies and recommendations with regard to the revision of laws, rules or regulations for the promotion and protection of human rights;

(6) to promote education, researches and the dissemination of knowledge on human rights;

(7) to promote co-operation and co-ordination among government agencies, private organizations and other organizations in the field of human rights;

(8) to prepare an annual report for the appraisal of situations in the sphere of human rights in the country and submit it to the National Assembly;

(9) other powers and duties as provided by law.

In the performance of duties of the National Human Rights Commission, regard shall be had to interests of the country and the public.

The National Human Rights Commission has the power to demand relevant documents or evidence from any person or summon any person to give statements of fact including other powers for the purpose of performing its duties as provided by law.

3. The National Economic and Social Council

Section 258. The National Economic and Social Council has the duties to give advice and recommendations to the Council of Ministers on economic and social problems as well as related laws.

A national economic and social development plan and other plans as provided by law shall obtain opinions of the National Economic and Social Council before they can be adopted and published.

The composition, sources, powers and duties and operation of the National Economic and Social Council shall be in accordance with the provisions of law.

There shall be the Office of the National Economic and Social Council being an agency having autonomy in its personnel administration, budget and other activities as provided by law.

CHAPTER XII

Inspection of the Exercise of State Power

Part 1

Inspection of Assets

Section 259. Persons holding the following political positions shall submit an account showing particulars of assets and liabilities of themselves, their spouses and children who have not yet become sui juris to the National Counter Corruption Commission on each occasion of taking or vacating office:

(1) Prime Minister;

(2) Ministers;

(3) members of the House of Representatives;

(4) senators;

(5) other political officials;

(6) local administrators and members of a local assembly as provided by law.

The account under paragraph one shall be submitted together with supporting documents evidencing the actual existence of such assets and liabilities as well as a copy of the personal income tax return of the previous fiscal year.

The account showing particulars of assets and liabilities under paragraph one and paragraph two shall include assets of the persons holding political positions under direct or indirect possession or care of other persons.

Section 260. The account showing particulars of assets and liabilities under Section 259 shall disclose the particulars of assets and liabilities actually existing as of the date of taking or vacating office, as the case may be, and shall be submitted within the following period:

(1) in the case of the taking of office, within thirty days as from the date of taking office;

(2) in the case of the vacation of office, within thirty days as from the date of the vacation;

(3) in the case where the person under Section 259, who has already submitted the account, dies while being in office or before submitting the same after the vacation of office, an heir or an administrator of an estate of such person shall submit an account showing the particulars of assets and liabilities existing on the date of such person’s death within ninety days as from the date of the death.

In addition to the submission of the account under (2), the person holding a position of Prime Minister, Minister, local administrator, member of a local assembly or the person holding a political position but having vacated office shall also re-submit an account showing particulars of assets and liabilities within thirty days as from the date of the expiration of one year after the vacation of office.

Section 261. The account showing particulars of assets and liabilities and supporting documents submitted by the Prime Minister, Ministers, members of the House of Representatives and senators shall be disclosed to public without delay but not later than thirty days as from the date of the expiration of the time limit for the submission of such account. The account of the persons holding other positions shall be disclosed in the case where the disclosure thereof may be beneficial to the trial and adjudication of case or for the making of decision and a request is made by the Courts, an interest person or the State Audit Commission.

The President of the National Counter Corruption Commission shall convene a meeting of the Commission to inspect the accuracy and the actual existence of assets and liabilities without delay.

Section 262. In the case where the submission of the account is made by reason of the vacation of office or death of any person holding a political position, the National Counter Corruption Commission shall inspect the change of assets and liabilities of such person and prepare a report of the inspection. Such report shall be published in the Government Gazette.

In the case where it appears that the assets of the person under paragraph one have unusually increased, the President of the National Counter Corruption Commission shall send all documents together with the inspection report to the Prosecutor General to institute an action in the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions so that the unusually increasing assets shall vest in the State and the provisions of Section 272 paragraph five shall apply mutatis mutandis.

Section 263. Any person holding a political position who intentionally fails to submit the account showing assets and liabilities and the supporting documents as provided in this Constitution or intentionally submits the same with false statements or conceals the facts which should be revealed, the National Counter Corruption Commission shall refer the matter to the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions for further decision.

If the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions decides that any person holding a political position committed an offence under paragraph one, such person shall vacate office on the date such decision is made and the provision of Section 92 shall apply mutatis mutandis. In this case, such person is prohibited from holding any political position or any position of a political party for the period of five years as from the date the decision of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions is made.

Section 264. The provisions of Section 259, Section 260, Section 261 paragraph two and Section 263 paragraph one shall apply mutatis mutandis to State officials as determined by the National Counter Corruption Commission.

The National Counter Corruption Commission may disclose the account showing particulars of assets and liabilities as submitted to interested parties if such disclosure is beneficial to the trial or decision of offences as provided by the organic law on counter corruption.

Part 2

Conflict of Interests

Section 265. Members of the House of Representatives and senators shall not:

(1) hold any position or have any duty in a government agency, State agency or State enterprise, or hold a position of a member of a local assembly, local administrator or local government official;

(2) receive or interfere or intervene in, whether directly or indirectly, any concession from State, a government agency, State agency or State enterprise, or become a party to a contract of the nature of economic monopoly with State, a government agency, State agency or State enterprise, or become a partner or shareholder in a partnership or company receiving such concession or becoming a party to the contract of that nature;

(3) receive any special money or benefit from a government agency, State agency or State enterprise apart from that given by a government agency, State agency or State enterprise to other persons in the ordinary course of business.

(4) act in violation of the prohibitions under Section 48.

The provisions of this Section shall not apply in the case where a member of the House of Representatives or a senator receives military pensions, gratuities, pensions, annuities for royalty or any other form of payment of the same nature, and shall not apply in the case where a member of the House of Representatives accepts or holds a position of committee member of the National Assembly, the House of Representatives or the Senate, or committee member appointed in the course of the administration of State affairs.

The provisions in (2), (3) and (4) shall apply to spouses and children of members of the House of Representatives or senators and to other persons other than spouses and children of such members of the House of Representatives or senators who act as agents or partners of, or who are entrusted by, members of the House of Representatives or senators to act under this Section.

Section 266. A member of the House of Representatives and a senator shall not, through the status or position of member of the House of Representatives or senator, interfere or intervene the following matters, directly or indirectly, for the benefit of his own or other persons or of political party:

(1) the performance of official duties or routine works of a government official, official or employee of a government agency, State agency, State agency, an enterprise in which the State is a major shareholders or a local government organization;

(2) the recruitment, appointment, reshuffle, transfer, promotion and elevation of the salary scale of a government official holding a permanent position or receiving salary and not being a political official, an official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization;

(3) the removal from office of a government official holding a permanent position or receiving salary and not being a political official, an official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization.

Section 267. The provisions of Section 265 shall apply to the Prime Minister and Ministers, except for the holding of position or an act to be done under the provisions of law. The Prime Minister and Ministers shall neither hold any position in a partnership, a company or an organization carrying out business with a view to sharing profits or incomes nor being an employee of any person.

Section 268. The Prime Minister and a Minister shall not perform any act in violation of the provisions of Section 266, except the performance of powers and duties for the administration of State affairs as stated to the National Assembly or as provided by law.

Section 269. The Prime Minister and a Minister shall not be a partner or shareholder of a partnership or a company or retain his being a partner or shareholder of a partnership or a company up to the limit as provided by law. In the case where the Prime Minister or any Minister intends to continue to receive benefits in such cases, the Prime Minister or such Minister shall inform the President of the National Counter Corruption Commission within thirty days as from the date of the appointment and shall transfer his shares in the partnership or company to a juristic person which manages assets for the benefit of other persons as provided by law.

The Prime Minister and a Minister shall not do any act which, by nature, amounts to the administration or management of shares or affairs of such partnership or company.

This Section apply to the spouse and children who have not yet become sui juris of the Prime Minister and a Minister and Section 259 paragraph three shall apply mutatis mutandis.

Part 3

Removal from Offices

Section 270. A person holding a position of Prime Minister, Minister, member of the House of Representatives, senator, President of the Supreme Court of Justice, President of the Constitutional Court, President of the Supreme Administrative Court or Prosecutor General, who is under the circumstance of unusual wealth indicative of the commission of corruption, malfeasance in office, malfeasance in judicial office or an intentional exercise of power contrary to the provisions of the Constitution or law or seriously violates or fails to comply with ethical standard, may be removed from office by the Senate.

The provisions of paragraph one shall also apply to the persons holding the following positions:

(1) judge of the Constitutional Court, Election Commissioner, Ombudsman and member of the State Audit Commission;

(2) judge, public prosecutor or high ranking official in accordance with the organic law on counter corruption.

Section 271. Members of the House of Representatives of not less than one-fourth of the total number of the existing members of the House have the right to lodge with the President of the Senate a complaint in order to request the Senate to pass a resolution under Section 274 removing the persons under Section 270 from office. The said request shall clearly itemise circumstances in which such persons have allegedly committed the act.

Senators of not less than one-fourth of the total number of the existing members of the Senate have the right to lodge with the President of the Senate a complaint in order to request the Senate to pass a resolution under Section 274 removing a senator from office.

Voters of not less than twenty-thousand in number have the right to lodge a complaint in order to request the Senate to pass a resolution under Section 164 removing the persons under Section 270 from office.

Section 272. Upon receipt of the request under Section 271, the President of the Senate shall refer the matter to the National Counter Corruption Commission for inquisition without delay.

When the inquisition is complete, the National Counter Corruption Commission shall prepare a report thereon for submission to the Senate. The said report shall clearly state whether, and to what extent, the accusation put in the request is prima facie case together with convincing evidences and shall state the resolutions therefore.

In the case where the National Counter Corruption Commission is of the opinion that the accusation put in the request is an important matter, the National Counter Corruption Commission may make a separate report specifically on the said accusation and refer it to the Senate in advance.

If the National Counter Corruption Commission passes a resolution by the votes of not less than one-half of the total number of the existing members that the accusation has a prima facie case, the holder of the position against whom the accusation has been made shall not, as from the date of such resolution, perform his duties until the Senate has passed its resolution. The President of the National Counter Corruption Commission shall submit the report, existing documents and its opinion to the President of the Senate for proceeding in accordance with Section 273 and to the Prosecutor General for instituting prosecution in the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions. If the National Counter Corruption Commission is of the opinion that the accusation has no prima facie case, such accusation shall lapse.

In the case where the Prosecutor General is of the opinion that the report, documents and opinion submitted by the National Counter Corruption Commission under paragraph four are not so complete as to institute prosecution, the Prosecutor General shall notify the National Counter Corruption Commission for further proceedings and, for this purpose, the incomplete items shall be specified on the same occasion. In such case, the National Counter Corruption Commission and the Prosecutor General shall appoint a working committee, consisting of their representatives in an equal number, for collecting complete evidence and submit it to the Prosecutor General for further prosecution. In the case where the working committee is unable to reach a decision as to the prosecution, the National Counter Corruption Commission shall have the power to prosecute by itself or appoint a lawyer to prosecute on its behalf.

Section 273. Upon receipt of the report under Section 272, the President of the Senate shall convoke a sitting of the Senate for considering the said matter without delay.

In the case where the National Counter Corruption Commission submits the report out of session of the Senate, the President of the Senate shall inform the President of the National Assembly in order to tender a petition to the King for the issuance of a Royal Command convoking an extraordinary session of the National Assembly. The President of the Senate shall countersign the Royal Command.

Section 274. A senator shall have autonomy in casting a vote, which must be by secret ballot. A resolution for the removal of any person from office shall be passed by the votes of not less than three-fifths of the total number of the existing members of the Senate.

A person who is removed from office shall vacate office or be released from government service as from the date of the resolution of the Senate. Such person shall be deprived of the right to hold any political position or to serve in the government service for five years.

The resolution of the Senate under this Section shall be final and no request for the removal of such person from office shall be made on the same ground, without, however, prejudice to the trial of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions.

Part 4

Criminal Proceedings Against Persons Holding Political Positions

Section 275. In the case where the Prime Minister, a Minister, member of the House of Representatives, senator or other political official has been accused of becoming unusually wealthy, or of the commission of malfeasance in office according to the Penal Code or a dishonest act in the performance of duties or corruption according to other laws, the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions shall have the competent jurisdiction to try and adjudicate the case.

The provisions of paragraph one shall also apply to the case where the said person or other person is a principal, an instigator or a supporter including a person who gives, asks to give or promises to give property or other benefits to the person under paragraph one with a view to induce him from acting or omitting or delaying an act resulting in a dishonest act in the performance of duties.

The submission of an accusation requesting the National Counter Corruption Commission to conduct the proceedings under Section 250 (2) shall be in accordance with the organic law on counter corruption.

In the case where the accused under paragraph one is a person holding position of Prime Minister, Minister, President of the House of Representatives or President of the Senate, the person injured by such act may submit an accusation to the National Counter Corruption Commission to conduct the proceedings under Section 250 (2) or to the Supreme Court of Justice to appoint, at its general meeting, an independent inquisitor under 276. If the injured person has submitted the said accusation to the National Counter Corruption Commission, he may submit the accusation to the Supreme Court of Justice only when the National Counter Corruption Commission refuses to accept the accusation for further inquisition, proceeds the inquisition with materially delay or is of the opinion that the accusation has no prima facie case.

If the National Counter Corruption Commission is of the opinion that there is a ground under paragraph four and it has the resolution to conduct the proceedings under Section 250 (2) by the votes of not less than one-half of the total number of its existing member, the National Counter Corruption Commission shall conduct the proceedings under Section 250 (2) forthwith and, in such case, the injured person shall not submit an accusation to the Supreme Court of Justice under paragraph four.

The provisions of Section 272 paragraph one, paragraph four and paragraph five shall apply mutatis mutandis.

Section 276. In the case where the Supreme Court of Justice, at its general meeting, is of the opinion that the submitted accusation should be proceeded under Section 275 paragraph four, the Supreme Court of Justice, at its general meeting, may appoint an independent inquisitor from a person of apparent political impartiality and integrity or refer the matter to the National Counter Corruption Commission for inquisition under Section 250 (2) in lieu of the appointment of an independent inquisitor.

Qualifications, powers and duties, inquisition and other necessary acts of an independent inquisitor shall be provided by law.

If the independent inquisitor, after inquiring into facts, summarizing the case and preparing opinions, is of the opinion that accusation has prima facie case, he shall submit the report and existing documents together with its opinion to the President of the Senate for further proceedings under Section 273 and shall submit the inquisition file and opinion to the Prosecutor General to bring the case to the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions. The provisions of Section 272 paragraph five shall apply mutatis mutandis.

Section 277. In a trial, the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions shall rely on the file of the National Counter Corruption Commission or of the independent inquisitor, as the case may be, and may conduct an inquisition in order to obtain additional facts or evidence as it thinks fit.

The rules and procedure of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions shall be as provided in the organic law on criminal proceedings against persons holding political positions, and the provisions of Section 213 shall apply mutatis mutandis to the performance of duties of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions.

The provisions on the immunity of members of the House of Representatives and senators under Section 131 shall not apply to a trial of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions.

Section 278. An adjudication of a case shall be made by a majority of votes; provided that every judge constituting the quorum shall prepare his written opinion and make oral statements to the meeting prior to the passing of a resolution.

Orders and decisions of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions shall be disclosed and final, unless in case of paragraph three.

In the case where a person who has been sentenced by a judgment of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions finds newly-discovered evidence which may alter the fact of the case materially, he may appeal to the general meeting of the Supreme Court of Justice within thirty days as from the date of rendering of a judgment of the Supreme Court of Justice’s Criminal Division for Persons Holding Political Positions.

An appeal and the consideration and adjudication of the general meeting of the Supreme Court of Justice shall be prescribed in the regulation laid down by the general meeting of the Supreme Court of Justice.

CHAPTER XIII

Ethics of Persons Holding Political Positions and State Officials

Section 279. Ethical standard of each kind of person holding political position, government official or State official shall be in accordance with the established Code of Ethics.

Ethical standard under paragraph one shall consist of mechanism and system that ensure its effective enforcement and shall have punishment procedure for each degree of violation.

Any violation or failure to comply with ethical standard under paragraph one is deemed to be in breach of discipline. In the case where a person holding political position violates or fails to comply therewith, the Ombudsmen shall report to the National Assembly, the Council of Ministers or related local assemblies, as the case may be, and shall refer the matter, in case of serious violation or failure, to the National Counter Corruption Commission for further proceedings and it is deemed the cause for removal from office under Section 270.

The consideration, selection, scrutiny or appointment of any person to hold the position relating to the exercise of power of State power, including the transfer, promotion and elevation of the salary scale and punishment of such person shall be in accordance with merit system with due regard to ethical behavior of that person.

Section 280. For the purpose of this Chapter, the Ombudsmen have the powers and duties in giving suggestion or recommendation in the making of or improving the Code of Ethics under Section 279 paragraph one and enhances ethical consciousness of persons holding political positions, government officials and State officials, and have duties to report any violation of the Code of Ethics to the responsible person for the enforcement of the Code under Section 279 paragraph three.

In the case where the violation or failure to comply with the ethical standard is made in a serious manner or there is a reasonable ground to believe that the responsible may act unfairly, the Ombudsmen may conduct inquisition and disclose the result thereof to the public.

CHAPTER XIV

Local Administration

Section 281. Subject to Section 1, the State shall give autonomy to local government organization with the principle of self-government according to the will of the people in a locality and shall encourage local government organization to be the principal public services provider and to participate in rendering resolution to any problem occurs within its vicinity.

Any locality has a tendency to self-government shall have the right to be formed as a local government organization as provided by law.

Section 282. The supervision of local government organizations shall be exercised in so far as it is necessary under the rules, procedure and conditions which are clear, expedient and appropriate for each type of local government organization as provided by law but must be protecting local interest or the interests of the country as a whole, provided, at any rate, that it shall not substantially affect the principle of self-government according to the will of the people in the locality otherwise than as provided by law.

In the conduct of supervision under paragraph one, there shall be a supervision standard to be applied to local government organizations, upon their own selection, with regard to the appropriateness and difference of level of development and efficiency in the administration of each type of local government organization without prejudice to capability of local government organizations in making decision for the fulfillment of their requirements and there shall be a mechanism for the examination of performance thereof which is executed mainly by the people.

Section 283. Local government organizations have the powers and duties to maintain and provide, in general, public services for the benefit of the people in localities and enjoys autonomy in laying down policies, administration, provision of public services, personnel administration, finance and shall have powers and duties particularly on their own part with regard to the compliance with the development of Changwat and the country as a whole.

Local government organizations shall receive any promotion and support to strengthen their autonomous in administration and capability to response efficiently to requirements of the people in their localities, to develop locally financial system so as to provide all public services under their powers and duties and to establish or jointly establish organizations to provide public services under their powers and duties with a view to provide valuable and beneficial services to public thoroughly.

The shall be a law determining plans and process for decentralization prescribing the delineation of powers and duties and the allocation of revenue between central and provincial administrations and local government organization and between local government organizations themselves with due regard to an increasing of distributed powers along the capability of each type of local government organization. In such case, an examination and evaluation system by the committee consisting of representatives of concerned government agencies, representatives of local government organizations and qualified persons in an equal number shall be provided by law.

There shall be a law on local revenue prescribing powers and duties for the collection of taxes and other revenues of local government organizations and the provisions of which shall be in compliance with the nature of each type of taxes, the distribution of resources in public sector and the balance of revenue and expenditure of local government organizations. In such case, regard shall be had to level of economic development of localities, financial status of local government organizations and sustainability of State finance.

In the case where the delineation of powers and duties and the distribution of revenue to local government organizations has made, the committee under paragraph three shall review them every five years in order to consider the suitability of the delineation of powers and duties and the allocation of revenue previously made, having particular regard to the promotion of decentralization.

The proceeding under paragraph five shall be effective when the approval of the Council of Ministers has been obtained and the National Assembly has been notified thereof.

Section 284. A local government organization shall have a local assembly and local administrative committee or local administrators.

Members of a local assembly shall be elected.

A local administrative committee or local administrators shall be directly elected by the people or shall be from the approval of a local assembly.

An election of members of a local assembly and local administrative committee or local administrators who must be directly elected by the people shall be made by direct suffrage and secret ballot.

Members of a local assembly, local administrative committee or local administrators shall hold office for the period of four years.

A member of a local administrative committee or local administrator shall not be a government official holding a permanent position or receiving a salary or an official or employee of a government agency, State agency, State enterprise or local government organization and shall not have any conflict of interest in the holding of position as provided by law.

The qualifications of the person having the right to vote and the person having the right to apply for candidacy in an election of members of a local assembly, members of a local administrative committee and local administrators and rules and procedure therefore shall be in accordance with the provisions of the law.

In the case where a local administrative committee has vacated office en masse or local administrators vacate office and a local administrative committee or local administrators must be temporarily appointed, the provisions of paragraph three and paragraph six shall not apply, as provided by law.

The establishment of the special local government organization having different organizational structure from the provisions in this Section shall be as provided by law, provided that a local administrative committee or local administrators thereof shall be elected.

The provisions of Section 265, Section 266, Section 267 and Section 268 shall apply mutatis mutandis to members of local assembly and local administrative committee or local administrators.

Section 285. If persons having the right to vote in an election in any local government organization consider that any member of the local assembly or any administrator of that local government organization is not suitable to remain in office, such persons shall have the right to vote for removal of such member of the local assembly or any administrator from office. The number of persons having the right to lodge such request, rules and procedure for lodging a request, the examination of request and voting shall be provided by law.

Section 286. Persons having the right to vote in any local government organization shall have the right to lodge with the President of the local assembly a request for the issuance by the local assembly of local ordinances.

The number of persons having the right to lodge such request, rules and procedure for lodging a request and the examination of request shall be provided by law.

Section 287. People in a locality have the right to participate in the administration of local government organization and the local government organization shall facilitate the people to have participation thereto.

In the case where any act of the local government organization may be detrimental to way of life of the people within its locality materially, the local government organization shall provide information thereof to the people prior to the commencement of such act within a reasonable period. If it deems appropriate or upon the request of people having the rights to vote at an election in such locality, the local government organization shall conduct public consultation on such matter before the commencement of such act or conduct the referendum for decision thereon as provided by law.

The local government organization shall report to the public of its preparation of appropriation, expenditures and the result of the performance of its duties in each year with a view to enhance public examination and supervision of its administration.

The provisions of Section 168 paragraph six shall apply mutatis mutandis to the preparation of appropriation of a local government organization under paragraph three.

Section 288. The appointment and removal of officials and employees of a local government organization shall be in accordance with the need of and suitability to each locality but personnel administration of local government organizations shall be based upon similar standard and it may be jointly developed or personnel transfer among local government organizations shall be made and it shall obtain prior approval from the Local Officials Committee, the central personnel administration of local government organizations, as provided by law.

There shall be the Local Officials Merit Protection Committee, in personnel administration of local government organizations, so as to establish and maintain merit and ethics protection system in personnel administration as provided by law.

The Local Officials Committee under paragraph one shall consist, in an equal number, of representatives of relevant government agencies, representatives of local government organizations and qualified persons possessing the qualifications as provided by law.

The transfer, promotion, increase of salaries and the punishment of the officials and employees of a local government organization shall be in accordance with the provisions of law.

Section 289. A local government organization has the duty to conserve local arts, custom, wisdom and good culture of locality.

A local government organization has the right to provide education and professional training in accordance with the suitability to and the need of that locality and participate in the provision of education and training by State with regard to the compliance with the national education standard and system.

In providing education and training under paragraph two, the local government organization shall also have regard to the conservation of local arts, custom, wisdom and good culture.

Section 290. A local government organization has the powers and duties to promote and conserve the quality of the environment as provided by law.

The law under paragraph one shall at least contain the following matters as its substance:

(1) the management, preservation and exploitation of the natural resources and environment in the area of the locality;

(2) the participation in the preservation of natural resources and environment outside the area of the locality only in the case where the living of the inhabitants in the area may be affected;

(3) the participation in considering the initiation of any project or activity outside the area of the locality which may affect the quality of the environment, health or sanitary conditions of the inhabitant in the area;

(4) the participation of local community.

CHAPTER XV

Amendment of the Constitution

Section 291. An amendment of the Constitution may be made only under the rules and procedure as follows:

(1) a motion for amendment must be proposed either by the Council of Ministers or members of the House of Representatives of not less than one-fifth of the total number of the existing members of the House of Representatives or members of both Houses of not less than one-fifth of the total number of the existing members thereof or persons having the right to votes of not less than fifty thousand in number under the law on the public submission of a bill;

A motion for amendment which has the effect of changing the democratic regime of government with the King as Head of State or changing the form of State shall be prohibited;

(2) a motion for amendment must be proposed in the form of a draft Constitution Amendment and the National Assembly shall consider it in three readings;

(3) the voting in the first reading for acceptance in principle shall be by roll call and open voting, and the amendment must be approved by votes of not less than one-half of the total number of the existing members of both Houses;

(4) in the consideration Section by Section in the second reading, consultation with the people who submit a draft Constitution Amendment shall be held;

The voting in the second reading for consideration Section by Section shall be decided by a simple majority of votes;

(5) at the conclusion of the second reading, there shall be an interval of fifteen days after which the National Assembly shall proceed with its third reading;

(6) the voting in the third and final reading shall be by roll call and open voting, and its promulgation as the Constitution must be approved by votes of more than one-half of the total number of the existing members of both Houses;

(7) after the resolution has been passed in accordance with the above rules and procedure, the draft Constitution Amendment shall be presented to the King, and the provisions of Section 150 and Section 151 shall apply mutatis mutandis.

Transitory Provisions

Section 292.

The Privy Council holding office on the date of the promulgation of this Constitution shall be the Privy Council under the provisions of this Constitution.

Section 293.

The National Legislative Assembly under the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall act as the National Assembly, the House of Representatives and the Senate under the provisions of this Constitution until the first meeting of the National Assembly under Section 127.

During the period under paragraph one, if the provisions of this Constitution or other laws prescribes that the President of the National Assembly, the President of the House of Representatives or the President of the Senate shall countersign the Royal Command, the President of the National Legislative Assembly shall countersign the Royal Command in lieu thereof.

At the initial period, if there is the first meeting of the National Assembly under Section 127 but the Senate is unavailable, the National Legislative Assembly shall act as the Senate; except the consideration for appointment or removal any person from office under the provisions of this Constitution, until there is the Senate under this Constitution. In such case, any act done by the National Legislative Assembly during such period is deemed to be an act of the Senate and in the case where this Constitution or other laws prescribes that the President of the Senate shall countersign the Royal Command, the President of the National Legislative Assembly shall countersign the Royal Command in lieu thereof.

The provisions of Section 93, Section 94, Section 101, Section 102, Section 106, Section 109, Section 111, Section 113, Section 114, Section 115, Section 119, Section 120, Section 197 paragraph four and Section 261 and the provisions of other laws which prohibit persons from holding political positions shall not apply to the holding of positions of members of the National Legislative Assembly.

The provisions of Section 153 shall apply mutatis mutandis to the lapse of the National Legislative Assembly.

Section 294. The Constituent Assembly and the Constitution Drafting Commission under the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall lapse on the date of the promulgation of this Constitution.

In order to deter conflict of interest, no member of the Constitution Drafting Commission shall apply for candidacy in an election of members of the House of Representatives or holding a position of senator within two years as from the date of vacation from office under paragraph one.

Section 295. The National Legislative Assembly shall complete the consideration of the organic law bill on election of members of the House of Representatives and acquisition of senators, the organic law bill on political parties and the organic law bill on Election Commission as submitted by the Constitution Drafting Commission within the period prescribed in the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549.

In the case where the National Legislative Assembly is unable to finish the consideration of such organic law bills within the period under paragraph one, the President of the National Legislative Assembly shall present the organic law bills submitted by the Constitution Drafting Commission to the King for His signature within seven days as if the approval of the National Legislative Assembly is given thereto.

During the period the organic law on political parties and the organic law on Election Commission under paragraph one is not come into force, the Organic Law on Political Parties, B.E. 2541 and the Organic Law on Election Commission, B.E. 2541 shall still in force until the said organic laws come into force.

Section 296. The election of members of the House of Representatives under this Constitution shall be held within ninety days and the acquisition of senators under this Constitution shall be held within one hundred and fifty days as from the date the organic law under Section 295 comes into force.

At the first general election of members of the House of Representatives after the promulgation of this Constitution, a person who is eligible to be a candidate in an election shall be member of only one political party for not less than thirty days up to the election day and, in such case, the period under Section 101 (4) (a) shall be one year and the period under Section 101 (4) (c) and (d) shall be two years.

At the initial period, the persons having been senators elected for the first time under the Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2540 shall not hold positions of senators whom will be firstly acquired under this Constitution, and the provisions of Section 115 (9) and Section 116 paragraph two shall not apply to the persons whom elected for the last time under the Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2540.

Section 297. At the initial period, senators acquired upon the selection basis hold office for a term of three years as from the commencement of membership and the provisions prohibiting senators form holding office for more than one term shall not apply to such persons in the subsequence selection.

Section 298. The Council of Ministers carrying out the administration of State affairs on the date of promulgation of this Constitution shall be the Council of Ministers under this Constitution and shall vacate office en masse when the Council of Ministers appointed under this Constitution taking office.

The National Security Council under the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall vacate office en masse at the time when the Council of Ministers carrying out the administration of State affairs on the date of promulgation of this Constitution vacate office.

The provisions of Section 171 paragraph two, Section 172, Section 174 and Section 182 (4), (7) and (8) shall not apply to the holding of office of the Prime Minister and Ministers carrying out the administration of State affairs on the date of promulgation of this Constitution.

Section 299. The Ombudsmen holding positions on the date of promulgation of this Constitution shall be the Ombudsmen under this Constitution and shall be in offices until the expiration of the term of office. In such case, the term of office shall commence as from the date the appointment is made by the King and the Ombudsmen shall elect one among themselves to be the President of the Ombudsmen within sixty days as from the date of promulgation of this Constitution and the provisions of Section 242 paragraph two and paragraph three shall apply mutatis mutandis.

Election Commissioners, members of the National Counter Corruption Commission and members of the National Economic and Social Council holding positions on the date of promulgation of this Constitution shall be in office until the expiration of the term of office and, in such case, the term of office shall commence as from the date of appointment.

Members of the National Human Rights Commission holding positions on the date of promulgation of this Constitution shall be in office until the appointment of the National Human Rights Commission under this Constitution. In the case where such persons hold office for not more than one year as from the date of promulgation of this Constitution, the provisions prohibiting members of the National Human Rights Commission form holding office for more than one term shall not apply to such persons in the first appointment of members of the National Human Rights Commission under this Constitution.

The persons under this Section shall continue the performance of duties under the organic laws or other relevant laws which are in force on the date of promulgation of this Constitution until the enactment of the organic laws or other laws for the compliance with this Constitution, unless the provisions thereof are contrary to or inconsistent with the provisions of this Constitution, the provisions of this Constitution shall replace.

Section 300. The Constitutional Tribunal under the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall be the Constitutional Court under this Constitution and the person holding the position of President of the Supreme Court of Justice shall be the President of the Constitutional Court, the person holding the position of President of the Supreme Administrative Court shall be the Vice-President of the Constitutional Court and the judges of the Supreme Court of Justice and of the Supreme Administrative Court selected under Section 35 of the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall be judges of the Constitutional Court until the appointment of the Constitutional Court under this Constitution which shall finish within one hundred and fifty days as from the date of appointment of the President of the House of Representatives and the Leader of the Opposition in the House of Representatives after the first general election of members of the House of Representatives under this Constitution.

The provisions of Section 205 (3), Section 207 (1) and (2) and Section 209 (5) shall not apply to the holding of position of the judges of the Constitutional Court under paragraph one.

The provisions of Section 35 paragraph two, paragraph three and paragraph four of the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 shall continue in force until the enactment of the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court.

All cases or acts under the consideration of the Constitutional Tribunal under paragraph one shall be considered by the Constitutional Court under this Section and when the Constitutional Court under this Constitution is appointed, all pending cases or acts shall be in the jurisdiction of the newly appointed Constitutional Court.

During the period the organic law on rules and procedure of the Constitutional Court is not yet enacted, the Constitutional Court has the powers to prescribe a determination related to its trial and rendering of decisions but such organic law shall be enacted within one year as form the date of promulgation of this Constitution.

Section 301. The selection for the State Audit Commission and the Auditor-General shall finish within one hundred and twenty days as from the date of appointment of the President of the House of Representatives and the Leader of the Opposition in the House of Representatives after the first general election of members of the House of Representatives under this Constitution and, if the President of the Constitutional Court from the selection proceedings under this Constitution does not exist, the Selective Committee shall consist of the existing members.

In the case where the State Audit Commission does not exist, the Auditor-General shall act as the President of the State Audit Commission and the State Audit Commission.

Section 302. The following organic laws shall continue in force under the conditions under this Section:

(1) Organic Law on Ombudsmen, B.E. 2542 and the President of the Ombudsmen shall have charge and control of the execution of this Organic Law;

(2) Organic Law on Counter Corruption, B.E. 2542 and the Chairperson of the National Counter Corruption Commission shall have charge and control of the execution of this Organic Law;

(3) Organic Law on State Audit, B.E. 2542 and the Chairperson of the State Audit Commission shall have charge and control of the execution of this Organic Law;

(4) Organic Law on Criminal Proceeding Against Persons Holding Political Positions, B.E. 2542 and the President of the Supreme Court of Justice shall have charge and control of the execution of this Organic Law.

Amendment to the organic laws by the Acts promulgated during the period the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549 being in force is deemed to be made by the organic laws under this Constitution.

Persons having charge and control of the execution of the organic laws under paragraph one shall cause revision to the organic laws for the compliance with this Constitution within one year as from the date of promulgation of this Constitution or, in the case where the person having charge and control of the execution of such organic law does not exist, the period of one year shall commence as from the date of appointment of such person.

The House of Representatives shall complete the consideration of the organic law bills under this Section within one hundred and twenty days as from the date of receipt of such organic law bills and the Senate shall finish its consideration thereon within ninety days as from the date of receipt of such organic law bills.

A resolution approves such amendment or disapproves the organic law bills under paragraph one shall be made by the votes of not less than one-half of the total members of each House.

The Election Commission shall prepare the organic law bill on referendum for the compliance with this Constitution and the provisions in paragraph three, paragraph four and paragraph five shall apply mutatis mutandis.

Section 303. At the initial period, the Council of Ministers taking office after the first general election under this Constitution shall cause a preparation or amendment to laws in the matters and within the specific period as follows:

(1) laws related to the determination of measures for supporting and protecting rights and liberties under Section 40, Section 44, Freedom of Expression of Individual and the Press in Part 7, Rights and Liberties in Education in Part 8, Rights to Public Health Services and Welfare in Part 9 and Rights to Information and Petition in Part 10 as well as laws on personal data under Section 56, Community Rights in Part 12, law establishing autonomous consumer protection organization under Section 61 paragraph two, law on political development council under Section 78 (7), law establishing organization for reforming the judicial process under Section 81 (4), law establishing farmer council under Section 84 (8), law establishing civil politics development fund under Section 87 (4) and law on National Human Rights Commission under Section 256; within one year as from the date its policies is stated to the National Assembly under Section 176;

(2) law for the development of national education under Section 80 which promotes formal education, non-formal education, education-at-will, self-learning, life-long learning, community college or other forms of education and causes amendment to law for determining agencies to be responsible for the provision of education appropriately and in conformity with all levels of all education systems of basic education; within one year as from the date its policies is stated to the National Assembly under Section 176;

(3) law under Section 190 paragraph five which consists of, at least, detailed measure and procedure for the conclusion of treaty having system for the balancing of powers thereon between the Council of Ministers and the National Assembly and securing transparency, efficiency and actual public participation, and details of studies or researches conducted independently before the commencement of negotiation in which there is no conflict of interests between interests of State and the of researchers through the binding period of the treaty; within one year as from the date its policies is stated to the National Assembly under Section 176;

(4) law under Section 86 (1) and Section 167 paragraph three; within two years as from the date its policies is stated to the National Assembly under Section 176;

(5) law determining plans and process for decentralization, law on local revenue, law on establishment of local government organization, law on local officials and other laws as referred to in Chapter XIV Local Administration for the compliance with this Constitution; within two years as from the date its policies is stated to the National Assembly under Section 176. Such law may be complied in form of Local Administration Code.

In the case where the laws enacted before the date of promulgation of this Constitution have compatible substances with this Constitution, the execution of this Section to such laws is exempted.

Section 304. The Code of Ethics under Section 279 shall finish within one year as from the date of promulgation of the Constitution.

Section 305. At the initial period, the some provisions of this Constitution shall not apply to specific cases under specific conditions as follows:

(1) the provisions of Section 47 paragraph two shall not apply until the enactment of the law under Section 47 to establish the regulatory body having duty to distribute the frequencies and supervise radio and television broadcasting and telecommunication businesses which shall not more than one hundred and eighty days as from the date the government policies is stated to the National Assembly. Such law shall, at least, establish specialized committees within such regulatory body whereby one of which for supervision of radio or television broadcasting and the other one for supervision of telecommunication businesses and they work apart, and shall have details on the supervision and protection of business, the establishment of telecommunication resources development fund and the promotion of public participation in running of public mass media, but the aforesaid shall not affect the permissions, concessions or legal contracts concluded before the date of promulgation of this Constitution until the termination of such permissions, concessions or contracts;

(2) subject to Section 296 paragraph three, the provisions of Section 102 (10) particularly to the requirement on having been senator, Section 115 (9) and Section 116 paragraph two shall not apply to the first election of members of the House of Representatives and the holding of political positions at the first time under this Constitution;

(3) the provisions of Section 141 shall not apply to the enactment of the organic law under Section 295;

(4) the provisions of Section 167 paragraph one and paragraph two, Section 168 paragraph nine, Section 169 particularly to the requirement on the determination of sources of income for reimbursement of expenditures paid-up from the treasury balance, and Section 170 shall not apply within one year as from the date of promulgation of this Constitution;

(5) any act in relation to the conclusion or implementation of treaty which have been done prior to the date of promulgation of this Constitution shall be valid and the provisions of Section 190 paragraph three shall not apply; provided, at any rate, that the provisions of Section 190 paragraph three shall apply to the pending procedure that must be continued;

(6) the provisions of Section 209 (2) shall not apply to members of the National Human Rights Commission holding office on the date of promulgation of this Constitution;

(7) the provisions of Section 255 paragraph five and Section 288 paragraph three shall not apply within one year as from the date of promulgation of this Constitution.

Section 306. At the initial period, judges of the Supreme Court of Justice having held positions of not lower than judges of the Supreme Court of Justice who turn to sixty years of age in the fiscal year 2550 shall perform the duties of senior judges in the Supreme Court of Justice under Section 219 until the amendment of law prescribing rules for the performance of duties of senior judges.

Within one year as from the date of promulgation of this Constitution, there shall enact the law extending term of office of judges of the Courts of Justice to seventy years of age and a judge of the Courts of Justice who turns to sixty years of age or more in any fiscal year, performs of duties for not less than twenty years and passes the performance capability test may request to hold the office of senior judge in the Courts of not higher than the Court he held his last office.

The law to be enacted under paragraph one and paragraph two shall have the provisions that persons who turn to sixty years of age or more in any fiscal year, within the first ten years as from the date such law come into force, gradually and continually vacate their offices and enable such persons to make a request for holding the office of senior judge.

The provisions of paragraph two and paragraph three shall apply mutatis mutandis to public prosecutors.

Section 307. Qualified members of the Judicial Commission of the Courts of Justice holding office on the date of promulgation of this Constitution shall remain in office; except a qualified member who turns to sixty years of age in the fiscal year 2550 and a qualified member in any level of the Courts who transferred from the such level of the Court, but not more than one hundred and eighty days as from the date of promulgation of this Constitution.

Section 308. The Council of Ministers carrying out the administration of State affairs on the date of promulgation of this Constitution shall appoint the independent Law Reform Committee within ninety days as from the date of promulgation of this Constitution having duties to study and give recommendation on the preparation of laws to be enacted for the compliance with this Constitution and to prepare the law establishing the law reform organization under Section 81 (3) within one year as from the date of promulgation of this Constitution and such law shall have, at least, the provisions that entrusting to such organization a duty to support the preparation of bills of persons having the right to vote in an election.

The execution under paragraph one is not prejudice to the powers and duties of other organizations in the preparation of bills under their responsibilities.

Section 309. Any act that its legality and constitutionality has been recognized by the Constitution of the Kingdom of Thailand (Interim), B.E. 2549, including all acts related therewith committed whether before or after the date of promulgation of this Constitution shall be deemed constitutionally under this Constitution.

 

Countersigned by:  Mr.Meechai Ruchuphan

President of the National Legislative Assembly

 

 

 

 

 

 

 

พระราชบัญญัติ

ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา

พ.ศ. ๒๕๕๐

 

 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

 

โดยที่เป็นการสมควรมีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา

 

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๕ และมาตรา ๗๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑] พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓ ให้ยกเลิก

(๑) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๔๑

(๒) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๒

(๓) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓

 

มาตรา ๔ ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

“ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภาแล้วแต่กรณี

“ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“ผู้ได้รับการเสนอชื่อ” หมายความว่า ผู้ได้รับการเสนอชื่อเพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา

“วันเลือกตั้ง” หมายความว่า วันที่กำหนดให้เป็นวันเลือกตั้งตามพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“วันสรรหา” หมายความว่า วันที่กำหนดให้เริ่มการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง

“คณะกรรมการสรรหา” หมายความว่า คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

“เขตเลือกตั้ง” หมายความว่า ท้องที่ที่กำหนดเป็นเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งหรือแบบสัดส่วน หรือเขตเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“หน่วยเลือกตั้ง” หมายความว่า ท้องถิ่นที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้ง

“ที่เลือกตั้ง” หมายความว่า สถานที่ที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้ง และให้หมายความรวมถึงบริเวณที่กำหนดขึ้นโดยรอบที่เลือกตั้ง

“จังหวัด” หมายความรวมถึง กรุงเทพมหานคร

“กลุ่มจังหวัด” หมายความว่า กลุ่มจังหวัดตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน

“อำเภอ” หมายความรวมถึง เขตและกิ่งอำเภอ

“ตำบล”หมายความรวมถึง แขวง

“ศาลากลางจังหวัด” หมายความรวมถึง ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

“ที่ว่าการอำเภอ” หมายความรวมถึง สำนักงานเขตและที่ว่าการกิ่งอำเภอ

“เทศบาล” หมายความรวมถึง เมืองพัทยา

“สำนักงานเทศบาล” หมายความรวมถึง ศาลาว่าการเมืองพัทยา

 

มาตรา ๕ ให้ประธานกรรมการการเลือกตั้งรักษาการตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

หมวด ๑

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ส่วนที่ ๑

บททั่วไป

 

 

มาตรา ๖ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ซึ่งเป็นการลงคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครรับเลือกตั้งเท่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น

(๒) การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ซึ่งเป็นการลงคะแนนเลือกพรรคการเมืองที่จัดทำบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งในแต่ละเขตเลือกตั้ง โดยเลือกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งเพียงพรรคการเมืองเดียว

 

มาตรา ๗ เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) กำหนดวันรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ซึ่งต้องกำหนดให้มีการเริ่มรับสมัครไม่เกินยี่สิบวันนับจากวันที่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใช้บังคับ และต้องกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่าห้าวัน

(๒) กำหนดวันที่พรรคการเมืองจะยื่นบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ซึ่งต้องกำหนดให้เป็นวันก่อนวันรับสมัครเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตาม (๑) และกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่าห้าวัน

(๓) จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่แต่ละจังหวัดจะพึงมี และจำนวนเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งของแต่ละจังหวัด ซึ่งจะต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับอำเภอหรือเขตพื้นที่ที่อยู่ในเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

(๔) กำหนดเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบสัดส่วน ซึ่งจะต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับจังหวัดที่อยู่ภายในเขตเลือกตั้งแต่ละกลุ่มจังหวัด

ในกรณีที่มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง ให้นำความใน (๑) มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๘ ในการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไป ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่ามีกรณีอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งนั้นมิได้เป็นไปโดยไม่สุจริตและเที่ยงธรรม ให้ประกาศผลการเลือกตั้งว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งภายในเจ็ดวันทำการนับแต่วันเลือกตั้ง แต่ถ้าเห็นว่าเป็นกรณีที่มีเหตุอันสงสัยว่ามีกรณีไม่สุจริตและเที่ยงธรรมในเขตเลือกตั้งใด จะยังไม่ประกาศผลสำหรับเขตเลือกตั้งนั้นก็ได้ แต่ต้องสอบสวนและวินิจฉัยให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันเลือกตั้ง ทั้งนี้ การประกาศผลการเลือกตั้งไม่มีผลกระทบกระเทือนการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามหมวด ๑ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนที่ ๑๐ การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม และส่วนที่ ๑๑ การคัดค้านการเลือกตั้ง

 

มาตรา ๙ ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจออกประกาศให้ย่นหรือขยายระยะเวลาหรืองดเว้นการดำเนินการที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งตามที่บัญญัติในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้เฉพาะในการเลือกตั้งนั้น เพื่อให้เหมาะสมและจำเป็นแก่การดำเนินการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยรวดเร็ว สุจริต และเที่ยงธรรมได้

 

ส่วนที่ ๒

เขตเลือกตั้ง หน่วยเลือกตั้ง และที่เลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๑๐ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งไว้ทุกจังหวัด เพื่อให้ประชาชนได้ทราบล่วงหน้า

การแบ่งเขตเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งจะต้องกำหนดตามหลักเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและจะต้องกำหนดพื้นที่ในแต่ละเขตเลือกตั้งให้ติดต่อกันและมีจำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งใกล้เคียงกัน โดยถือเกณฑ์ดังนี้

(๑) ให้รวมอำเภอต่าง ๆ เป็นเขตเลือกตั้ง โดยคำนึงถึงพื้นที่ที่ติดต่อใกล้ชิดกันความสะดวกในการคมนาคมระหว่างกัน และการเคยอยู่ในเขตเลือกตั้งเดียวกัน ถ้าการรวมอำเภอในลักษณะนี้จะทำให้มีจำนวนราษฎรมากหรือน้อยเกินไป ให้แยกตำบลของอำเภอออกเพื่อให้ได้จำนวนราษฎรพอเพียงสำหรับการเป็นเขตเลือกตั้ง แต่จะแยกหรือรวมเฉพาะเพียงบางส่วนของตำบลไม่ได้

(๒) ในกรณีที่การกำหนดพื้นที่ตามเกณฑ์ใน (๑) จะทำให้จำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งมีจำนวนไม่ใกล้เคียงกันหรือไม่มีสภาพเป็นชุมชนเดียวกัน ให้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งตามสภาพของชุมชนที่ราษฎรมีการติดต่อกันเป็นประจำในลักษณะที่เป็นชุมชนเดียวกันหรือใกล้เคียงกันและสามารถเดินทางติดต่อกันได้โดยสะดวก โดยจะต้องทำให้จำนวนราษฎรมีจำนวนใกล้เคียงกันมากที่สุด

เมื่อได้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดการแบ่งเขตเลือกตั้ง ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งให้กระทำได้เฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งในจังหวัด

ในกรณีที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดเขตเลือกตั้งในคราวนั้น โดยถือเขตเลือกตั้งที่มีการประกาศกำหนดไว้ตามมาตรานี้ เว้นแต่มีกรณีจำเป็นที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งตามวรรคสาม

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแทนตำแหน่งที่ว่างในระหว่างอายุของสภาผู้แทนราษฎรให้ใช้เขตเลือกตั้งในคราวที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปของตำแหน่งที่ว่างนั้นโดยมิให้นำการเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งในระหว่างอายุของสภาผู้แทนราษฎรตามวรรคสามมาใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๑ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบสัดส่วนให้เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญไว้ เพื่อให้ประชาชนได้ทราบล่วงหน้า

การแบ่งเขตเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้รวมจังหวัดต่าง ๆ เป็นเขตเลือกตั้งจะแยกหรือรวมเฉพาะเพียงบางส่วนของจังหวัดมิได้ และจะต้องกำหนดพื้นที่ในแต่ละเขตเลือกตั้งให้ติดต่อกันและมีจำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งใกล้เคียงกัน โดยคำนึงถึงความสะดวกในการคมนาคมระหว่างกัน

เมื่อได้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดการแบ่งเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนให้กระทำได้เฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงจำนวนราษฎรในจังหวัด อันทำให้จำนวนราษฎรของแต่ละกลุ่มจังหวัดมีจำนวนไม่ใกล้เคียงกัน

ในกรณีที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนในคราวนั้น โดยถือเขตเลือกตั้งที่มีการประกาศกำหนดไว้ตามมาตรานี้

 

มาตรา ๑๒ เมื่อมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งตามมาตรา ๑๕ กำหนดหน่วยเลือกตั้งที่จะพึงมีในแต่ละเขตเลือกตั้ง โดยคำนึงถึงความสะดวกในการเดินทางมาใช้สิทธิเลือกตั้งของราษฎร

การกำหนดหน่วยเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

(๑) ให้ใช้เขตหมู่บ้านเป็นเขตของหน่วยเลือกตั้ง เว้นแต่ในกรณีที่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนน้อยจะรวมหมู่บ้านที่อยู่ติดกันตั้งแต่สองหมู่บ้านขึ้นไปเป็นหน่วยเลือกตั้งเดียวกันก็ได้ สำหรับในเขตเทศบาล เขตกรุงเทพมหานคร หรือเขตชุมชนหนาแน่น อาจกำหนดให้ใช้เขตชุมชน แนวถนน ตรอก ซอย คลอง หรือแม่น้ำ เป็นเขตของหน่วยเลือกตั้งก็ได้ และ

(๒) ให้ถือเกณฑ์จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งหน่วยละแปดร้อยคนเป็นประมาณ แต่ถ้าเห็นว่าไม่เป็นการสะดวกหรือไม่ปลอดภัยในการไปลงคะแนนของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อาจกำหนดจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งมากกว่าจำนวนดังกล่าวก็ได้ หรือจะกำหนดหน่วยเลือกตั้งเพิ่มขึ้นโดยให้มีจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งน้อยกว่าจำนวนดังกล่าวก็ได้

ให้ดำเนินการประกาศหน่วยเลือกตั้งไม่น้อยกว่ายี่สิบวันก่อนวันเลือกตั้ง โดยให้ปิดประกาศไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเทศบาล ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน และเขตชุมชนหนาแน่นที่เห็นสมควรในกรณีจำเป็น อาจให้จัดทำแผนที่สังเขปแสดงเขตของหน่วยเลือกตั้งไว้ด้วยก็ได้

การเปลี่ยนแปลงเขตของหน่วยเลือกตั้ง ให้กระทำได้โดยประกาศก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบวัน เว้นแต่ในกรณีเกิดเหตุจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย เหตุสุดวิสัย หรือเหตุจำเป็นอย่างอื่นจะประกาศเปลี่ยนแปลงก่อนวันเลือกตั้งน้อยกว่าสิบวันก็ได้ และให้นำความในวรรคสามมาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๓ ในการกำหนดหน่วยเลือกตั้งตามมาตรา ๑๒ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งตามมาตรา ๑๕ กำหนดที่เลือกตั้งของแต่ละหน่วยเลือกตั้งไว้ด้วย และให้นำความในมาตรา ๑๒ วรรคสามและวรรคสี่ มาใช้บังคับโดยอนุโลมกับการประกาศกำหนดที่เลือกตั้งและการเปลี่ยนแปลงที่เลือกตั้ง

ที่เลือกตั้งตามวรรคหนึ่งต้องเป็นสถานที่ที่ประชาชนเข้าออกได้สะดวก เพื่อการลงคะแนนเลือกตั้ง มีความเหมาะสม มีขนาดพอสมควร และควรตั้งอยู่ในย่านกลางของหน่วยเลือกตั้ง พร้อมทั้งให้มีป้ายหรือเครื่องหมายอื่นใดเพื่อแสดงขอบเขตบริเวณของที่เลือกตั้งไว้ด้วย ตามลักษณะของท้องที่และภูมิประเทศในการลงคะแนนเลือกตั้งของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ในท้องที่ใดถ้าเห็นว่าจะเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือเพื่อความปลอดภัยของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อาจประกาศกำหนดที่เลือกตั้งนอกเขตของหน่วยเลือกตั้งก็ได้ แต่ต้องอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับหน่วยเลือกตั้งนั้น

 

มาตรา ๑๔ การลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ให้ใช้หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้งตามที่กำหนดไว้สำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

 

ส่วนที่ ๓

เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๑๕ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแต่ละครั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจแต่งตั้งบุคคลเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหนึ่งคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และดำเนินกิจการที่จำเป็นเกี่ยวกับการเลือกตั้งให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

(๒) คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งไม่น้อยกว่าห้าคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการกำหนดหน่วยเลือกตั้ง ที่เลือกตั้ง การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง การเพิ่มชื่อ และการถอนชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้ง รวมทั้งมีหน้าที่ในการกำกับดูแลการลงคะแนนเลือกตั้ง การนับคะแนนเลือกตั้ง และการประกาศผลการนับคะแนนเลือกตั้ง

การแต่งตั้งผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งและคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจแต่งตั้งหรือมอบหมายให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ คณะบุคคล หรือบุคคลใด เป็นผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการเลือกตั้งได้ตามสมควร

 

มาตรา ๑๖ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งบุคคลเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้งหนึ่งคน มีหน้าที่อำนวยความสะดวกช่วยเหลือ และให้คำแนะนำในการตรวจสอบเอกสารและการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง รวมทั้งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยตามคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง

(๒) คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งไม่น้อยกว่าเก้าคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการลงคะแนนเลือกตั้งในที่เลือกตั้งและนับคะแนนเลือกตั้งของหน่วยเลือกตั้งแต่ละแห่ง

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ของรัฐทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยและสนับสนุนในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้งและคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง

 

มาตรา ๑๗ คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งตามมาตรา ๑๖ (๒) ให้ประกอบด้วยประธานกรรมการหนึ่งคนและกรรมการไม่น้อยกว่าแปดคน ซึ่งแต่งตั้งจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น

ในกรณีที่กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งมีจำนวนไม่ถึงเก้าคน ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งให้ได้จำนวนตามมาตรา ๑๖ (๒)

ในวันเลือกตั้ง ถ้าถึงเวลาเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแล้วมีกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมาปฏิบัติหน้าที่ไม่ถึงเก้าคน ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งที่อยู่ในขณะนั้นแต่งตั้งผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งจนครบเก้าคน แต่ถ้าไม่มีกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมาปฏิบัติหน้าที่เลย ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งบุคคลอื่นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเพื่อปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๘ พรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดประสงค์จะส่งตัวแทนไปประจำอยู่ ณ ที่เลือกตั้งเพื่อสังเกตการณ์การลงคะแนนเลือกตั้งและการนับคะแนนเลือกตั้ง ให้ยื่นหนังสือแต่งตั้งตัวแทนของตนต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ทั้งนี้ ให้แต่งตั้งได้ที่เลือกตั้งละหนึ่งคน

ตัวแทนพรรคการเมืองตามวรรคหนึ่ง ต้องอยู่ในที่ซึ่งจัดไว้ ณ ที่เลือกตั้งซึ่งสามารถมองเห็นการปฏิบัติงานได้ และต้องปฏิบัติตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในกรณีที่มีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคสอง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมีคำสั่งให้ตัวแทนพรรคการเมืองนั้นออกไปจากที่เลือกตั้งและให้เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยประจำหน่วยเลือกตั้งดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามคำสั่ง

 

มาตรา ๑๙ นอกจากที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้แล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจกำหนดวิธีปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย

 

มาตรา ๒๐ ห้ามมิให้กรรมการการเลือกตั้ง เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง กรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย หรือผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการเลือกตั้ง จงใจไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ ทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำการอื่นใด เพื่อขัดขวางมิให้การเป็นไปตามกฎหมาย ประกาศ ระเบียบ หรือคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือคำสั่งของศาลอันเกี่ยวกับการเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

ในกรณีที่บุคคลตามวรรคหนึ่งปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย ประกาศ ระเบียบ หรือคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือคำสั่งของศาลอันเกี่ยวกับการเลือกตั้ง และได้กระทำโดยสุจริต ย่อมได้รับความคุ้มครอง ไม่ต้องรับผิดทั้งทางแพ่งหรืออาญา

 

มาตรา ๒๑ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ให้บุคคลดังต่อไปนี้ เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

(๑) กรรมการการเลือกตั้ง เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด

(๒) ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง กรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย และผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการเลือกตั้ง

สำหรับบุคคลตาม (๒) ให้เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญานับแต่วันที่ได้รับการแต่งตั้งจนสิ้นสุดแห่งการงานในหน้าที่

 

มาตรา ๒๒ ค่าตอบแทนของผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง กรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย และผู้ที่ได้รับแต่งตั้งให้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการเลือกตั้ง ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

ส่วนที่ ๔

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

 

๑. ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๒๓ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ และมีหน้าที่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง

 

มาตรา ๒๔ ในการเลือกตั้งครั้งใด ถ้าผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งได้เนื่องจากมีเหตุอันสมควร ให้แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งต่อบุคคลซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งไว้ในแต่ละเขตเลือกตั้ง ภายในเจ็ดวันก่อนวันเลือกตั้งหรือภายในเจ็ดวันนับแต่วันเลือกตั้ง แต่ถ้ามีเหตุจำเป็นไม่อาจแจ้งได้ภายในเจ็ดวันก่อนวันเลือกตั้ง ให้ดำเนินการแจ้งตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในการแจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทำเป็นหนังสือชี้แจงเหตุดังกล่าว โดยอาจมอบหมายให้บุคคลใดไปยื่นต่อบุคคลซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งแทนหรือจัดส่งหนังสือชี้แจงเหตุนั้นทางไปรษณีย์ลงทะเบียนก็ได้

ในกรณีที่บุคคลซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งพิจารณาแล้วเห็นว่า เหตุที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งแจ้งนั้นมิใช่เหตุอันสมควร ให้รีบแจ้งให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทราบภายในสามวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง

ผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้รับแจ้งตามวรรคสาม มีสิทธิยื่นอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดภายในสามสิบวันนับจากวันเลือกตั้ง

การแจ้งเหตุ การพิจารณาการแจ้งเหตุ และการอุทธรณ์ตามวรรคหนึ่ง วรรคสาม หรือวรรคสี่ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา ในการนี้ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดรายละเอียดของเหตุที่ทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งไว้ เพื่อเป็นแนวทางในการพิจารณาของบุคคลซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งไว้ด้วย

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือบุคคลซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายปิดประกาศรายชื่อบุคคลที่จะรับแจ้งเหตุ สถานที่ที่จะรับแจ้งเหตุ และวิธีการแจ้งเหตุไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเทศบาล ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน และเขตชุมชนหนาแน่นที่เห็นสมควร

 

มาตรา ๒๕ เมื่อครบกำหนดหกสิบวันนับจากวันเลือกตั้ง ให้บุคคลที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งตามมาตรา ๒๔ วรรคหนึ่ง ประกาศรายชื่อผู้ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งและมิได้แจ้งเหตุตามมาตรา ๒๔ หรือแจ้งเหตุไว้แล้วแต่เหตุนั้นมิใช่เหตุอันสมควร

ในกรณีที่ประกาศรายชื่อตามวรรคหนึ่งมีความผิดพลาดคลาดเคลื่อนจากข้อเท็จจริง ให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด เพื่อดำเนินการแก้ไขตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๒๖ ในกรณีที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งและมิได้แจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้ง หรือแจ้งเหตุที่ไม่อาจไปใช้สิทธิเลือกตั้งแล้ว แต่เหตุนั้นมิใช่เหตุอันสมควร หรือเป็นผู้ที่มีรายชื่อในประกาศตามมาตรา ๒๕ ให้ถือว่าผู้นั้นเสียสิทธิดังต่อไปนี้

(๑) สิทธิยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา

(๒) สิทธิสมัครรับเลือกตั้งและสิทธิได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา สมาชิกสภาท้องถิ่นและผู้บริหารท้องถิ่น

(๓) สิทธิสมัครรับเลือกเป็นกำนันและผู้ใหญ่บ้านตามกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่

 

มาตรา ๒๗ การเสียสิทธิตามมาตรา ๒๖ ให้มีกำหนดเวลาตั้งแต่วันเลือกตั้งครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง จนถึงวันเลือกตั้งครั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนั้นไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา หรือสมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น

ในกรณีที่มีการโต้แย้งการเสียสิทธิตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดพร้อมหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งนั้นได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งในครั้งถัดมาแล้ว ทั้งนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดพิจารณาคำร้องเพื่อมีคำสั่งให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้อง

หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคำร้อง และการพิจารณาคำร้องตามวรรคสองให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๒๘ บุคคลซึ่งไปใช้สิทธิเลือกตั้งหรือไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งและได้แจ้งเหตุแห่งความจำเป็นซึ่งเป็นเหตุอันสมควร ย่อมได้รับสิทธิการสนับสนุนจากกองทุนพัฒนาการเมืองภาคพลเมือง

 

๒. บัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๒๙ เมื่อได้มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งใดแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย จัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งของแต่ละหน่วยเลือกตั้ง และปิดประกาศไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเทศบาล ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน หรือเขตชุมชนหนาแน่นที่เห็นสมควร และที่เลือกตั้งหรือบริเวณใกล้เคียงกับที่เลือกตั้ง ไม่น้อยกว่ายี่สิบวันก่อนวันเลือกตั้ง กับให้แจ้งรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งในทะเบียนบ้านไปยังเจ้าบ้านให้ทราบก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบห้าวันด้วย

 

มาตรา ๓๐ ในกรณีที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือเจ้าบ้านผู้ใดเห็นว่าตนหรือผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของตนไม่มีรายชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งแห่งหน่วยเลือกตั้งที่ตนหรือผู้นั้นสมควรมีชื่อเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งนั้น มีสิทธิยื่นคำร้องขอเพิ่มชื่อต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบวัน

เมื่อได้รับคำร้องตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายตรวจสอบหลักฐาน และถ้าเห็นว่าผู้ยื่นคำร้องหรือผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ให้สั่งเติมชื่อตามที่ยื่นคำร้องลงในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยเร็ว ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายเห็นว่าผู้ยื่นคำร้องหรือผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านเป็นผู้ไม่มีสิทธิเลือกตั้ง ก็ให้สั่งยกคำร้อง และแจ้งให้ผู้ยื่นคำร้องทราบภายในสามวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้องโดยแสดงเหตุผลไว้ด้วย

เมื่อได้รับแจ้งตามวรรคสองแล้ว ผู้ยื่นคำร้องมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดที่ตนมีภูมิลำเนาอยู่ หรือต่อศาลแพ่งสำหรับผู้ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในกรุงเทพมหานครก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าห้าวัน โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณา เพื่อให้ศาลวินิจฉัยว่าจะให้เติมชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามที่ยื่นคำร้องหรือไม่

เมื่อศาลได้รับคำร้องตามวรรคสามแล้ว ให้ศาลดำเนินการพิจารณาโดยเร็ว คำสั่งของศาลให้เป็นที่สุด และให้ศาลแจ้งคำสั่งไปยังคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย เพื่อปฏิบัติการตามคำสั่งโดยเร็วที่สุด และในกรณีที่มีการประกาศบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปก่อนได้รับคำสั่งศาล ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย ดำเนินการแก้ไขบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งทุกฉบับให้ถูกต้องด้วย

การใดที่ได้ปฏิบัติไปตามคำสั่งเดิมของคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายก่อนได้รับคำสั่งศาลเป็นอย่างอื่นนั้นให้เป็นอันสมบูรณ์ตามกฎหมาย

 

มาตรา ๓๑ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเห็นว่าในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ได้ประกาศตามมาตรา ๒๙ มีชื่อผู้ซึ่งไม่มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายได้ก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบวัน เพื่อให้ถอนชื่อผู้ซึ่งไม่มีสิทธิเลือกตั้งนั้นออกจากบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายพิจารณาแล้วเห็นว่าสมควรสั่งถอนชื่อผู้ซึ่งไม่มีสิทธิเลือกตั้งออกจากบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือสมควรยกคำร้อง ก็ให้มีคำสั่งถอนชื่อผู้นั้นหรือยกคำร้อง แล้วแต่กรณี และให้แจ้งคำสั่งให้ผู้นั้นและเจ้าบ้านทราบ และให้นำความในมาตรา ๓๐ วรรคสาม วรรคสี่ และวรรคห้า มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ถ้าเจ้าบ้านผู้ใดเห็นว่าในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งปรากฏชื่อบุคคลอื่นอยู่ในทะเบียนบ้านของตนโดยที่บุคคลนั้นมิได้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านดังกล่าวจริง เมื่อเจ้าบ้านนำหลักฐานทะเบียนบ้านมาแสดงว่าไม่มีชื่อบุคคลนั้น ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง หรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย หรือคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง แล้วแต่กรณี มีคำสั่งถอนชื่อบุคคลนั้นออกจากบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

มาตรา ๓๒ ในกรณีที่มีการฟ้องคดีเพื่อขอให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งบุคคลใดบุคคลหนึ่ง และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของบุคคลนั้น เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับแจ้งคำพิพากษาของศาลแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีบันทึกลงไว้ในทะเบียนที่จัดทำไว้และให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งประกาศการเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามคำพิพากษาของศาล ปิดไว้ ณ สำนักงานเทศบาล หรือที่ว่าการอำเภอโดยเร็ว

ในกรณีที่ได้มีการประกาศบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งประกาศถอนชื่อผู้ซึ่งถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งออกจากบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งทุกฉบับให้ถูกต้องด้วย และให้นำความในมาตรา ๓๐ วรรคห้า มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๓๓ ห้ามมิให้ผู้ใดดำเนินการหรือยินยอมให้มีการย้ายบุคคลใดเข้ามาในทะเบียนบ้านของตน เพื่อประโยชน์ในการเลือกตั้งโดยมิชอบ

หากปรากฏว่ามีกรณีใดกรณีหนึ่งดังต่อไปนี้ ให้สันนิษฐานว่าเป็นการย้ายบุคคลเข้ามาในทะเบียนบ้านเพื่อประโยชน์ในการเลือกตั้งโดยมิชอบ

(๑) การย้ายบุคคลตั้งแต่สิบคนขึ้นไปซึ่งไม่มีชื่อสกุลเดียวกับเจ้าบ้านเข้ามาในทะเบียนบ้านเพื่อให้บุคคลดังกล่าวมีสิทธิเลือกตั้งที่จะมีขึ้นภายในสองปีนับแต่วันที่ย้ายเข้ามาในทะเบียนบ้าน

(๒) การย้ายบุคคลเข้ามาในทะเบียนบ้านโดยบุคคลนั้นมิได้อยู่อาศัยจริง

(๓) การย้ายบุคคลเข้ามาในทะเบียนบ้านโดยมิได้รับความยินยอมจากเจ้าบ้าน

 

ส่วนที่ ๕

ผู้สมัครและการสมัครรับเลือกตั้ง

 

 

๑. ผู้สมัครรับเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๓๔ บุคคลซึ่งจะมีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งหรือแบบสัดส่วน ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเป็นผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

 

มาตรา ๓๕ บุคคลใดประสงค์จะสมัครรับเลือกตั้ง ให้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งในนามของพรรคการเมืองใดได้เพียงพรรคการเมืองเดียว และจะสมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งหรือแบบสัดส่วน แบบใดแบบหนึ่งได้เพียงแบบเดียว และสมัครรับเลือกตั้งได้เพียงเขตเลือกตั้งเดียว

ในกรณีที่ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือคณะกรรมการการเลือกตั้งพบว่ามีการสมัครรับเลือกตั้งอันเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่ง ห้ามมิให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศให้บุคคลนั้นเป็นผู้สมัครตามมาตรา ๓๗ หรือมาตรา ๔๓ แล้วแต่กรณี และให้บุคคลนั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ประกาศการรับสมัครเลือกตั้ง และให้นำความในมาตรา ๓๙ หรือมาตรา ๔๔ แล้วแต่กรณี มาใช้บังคับโดยอนุโลม ในกรณีที่มีการตรวจพบการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่งภายหลังการประกาศการรับสมัครเลือกตั้งให้นำความในมาตรา ๔๐ หรือมาตรา ๔๕ แล้วแต่กรณี มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

๒. การสมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๓๖ ในการสมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ให้ผู้สมัครของแต่ละพรรคการเมืองที่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใด ยื่นใบสมัครต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งนั้น ณ สถานที่ที่ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งกำหนด ภายในระยะเวลาการรับสมัคร โดยผู้สมัครของแต่ละพรรคการเมืองทุกคนตามจำนวนที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น ต้องยื่นใบสมัครในคราวเดียวกัน

การยื่นใบสมัครตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้สมัครยื่นหนังสือรับรองของหัวหน้าพรรคการเมืองว่าส่งสมาชิกผู้นั้นเข้าสมัครรับเลือกตั้ง พร้อมกับชำระเงินค่าธรรมเนียมการสมัครคนละห้าพันบาทและมีหลักฐานการสมัครครบถ้วนตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในกรณีที่มีผู้สมัครของพรรคการเมืองหลายพรรคการเมืองยื่นใบสมัครพร้อมกัน และไม่อาจตกลงกันได้ว่าจะให้ผู้สมัครของพรรคการเมืองใดยื่นก่อนหลัง ให้ใช้วิธีการจับสลากระหว่างผู้สมัครซึ่งเป็นผู้แทนของผู้สมัครของพรรคการเมืองที่มาพร้อมกัน เพื่อกำหนดลำดับการยื่นใบสมัครของผู้สมัครของแต่ละพรรคการเมือง

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับหลักฐานการสมัครและวิธีการสมัครรับเลือกตั้ง

 

มาตรา ๓๗ เมื่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งได้รับใบสมัครของผู้สมัครของพรรคการเมืองใดแล้ว ให้ลงบันทึกการรับสมัครไว้เป็นหลักฐาน และออกใบรับให้แก่ผู้สมัครของพรรคการเมืองนั้นเรียงตามลำดับการยื่นใบสมัครตามมาตรา ๓๖ และให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งตรวจสอบหลักฐานการสมัคร คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร และสอบสวนว่าผู้สมัครมีสิทธิที่จะสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่ให้เสร็จสิ้นภายในเจ็ดวันนับแต่วันปิดการรับสมัคร ถ้าผู้สมัครมีสิทธิที่จะสมัครรับเลือกตั้งได้ก็ให้ประกาศการรับสมัครไว้โดยเปิดเผย ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเทศบาล ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการผู้ใหญ่บ้านและที่เลือกตั้ง หรือบริเวณใกล้เคียงกับที่เลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ผู้นั้นสมัคร

ประกาศตามวรรคหนึ่งอย่างน้อยให้มีชื่อและชื่อสกุลผู้สมัคร รูปถ่ายผู้สมัครพรรคการเมืองที่สังกัด และหมายเลขประจำตัวผู้สมัครที่จะใช้ในการลงคะแนน ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๓๘ เมื่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งได้ออกใบรับให้แก่ผู้สมัครตามมาตรา ๓๗ แล้ว ห้ามมิให้ผู้สมัครถอนการสมัครรับเลือกตั้ง และให้ค่าธรรมเนียมการสมัครรับเลือกตั้งตกเป็นของกองทุนเพื่อการพัฒนาพรรคการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง

ห้ามมิให้ผู้สมัครตามวรรคหนึ่งยื่นใบสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น หรือเขตเลือกตั้งอื่นอีก

 

มาตรา ๓๙ ในกรณีที่ผู้สมัครผู้ใดไม่มีชื่อเป็นผู้สมัครในประกาศของผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งตามมาตรา ๓๗ ให้ผู้สมัครผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง โดยไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณา เมื่อศาลฎีกามีคำวินิจฉัยเช่นใดแล้ว ให้ศาลแจ้งคำสั่งไปยังผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ในการนี้ ให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งปฏิบัติตามคำสั่งศาลโดยเร็ว ถ้าศาลมีคำสั่งให้รับสมัคร ให้ประกาศชื่อผู้นั้นตามมาตรา ๓๗ แต่ทั้งนี้ไม่กระทบกระเทือนถึงการปฏิบัติก่อนทราบคำสั่งศาล

ในการพิจารณาและมีคำวินิจฉัยตามวรรคหนึ่ง ให้ประธานศาลฎีกาโดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกามีอำนาจออกข้อกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปโดยรวดเร็วและเที่ยงธรรมและให้แล้วเสร็จก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสามวัน ในการนี้อาจกำหนดให้ศาลชั้นต้นในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นผู้รับคำร้องแทนเพื่อจัดส่งให้ศาลฎีกาวินิจฉัย หรืออาจให้ศาลชั้นต้นเป็นผู้สืบพยานหลักฐานหรือดำเนินการอื่นที่จำเป็นแทนศาลฎีกาก็ได้

 

มาตรา ๔๐ ก่อนวันเลือกตั้ง ถ้าปรากฏหลักฐานว่าผู้สมัครผู้ใดขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งดำเนินการสืบสวนสอบสวนโดยเร็ว ถ้าเห็นว่าผู้สมัครผู้นั้นขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อพิจารณาวินิจฉัยให้เพิกถอนการสมัครรับเลือกตั้งของผู้นั้น

ในการพิจารณาและมีคำวินิจฉัยตามวรรคหนึ่ง ให้ประธานศาลฎีกาโดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกามีอำนาจออกข้อกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้การพิจารณาเป็นไปโดยรวดเร็วและเที่ยงธรรม ในการนี้ อาจกำหนดให้ศาลชั้นต้นในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นผู้รับคำร้องแทนเพื่อจัดส่งให้ศาลฎีกาวินิจฉัย หรืออาจให้ศาลชั้นต้นเป็นผู้สืบพยานหลักฐาน หรือดำเนินการอื่นที่จำเป็นแทนศาลฎีกาก็ได้

เมื่อถึงวันเลือกตั้ง ถ้าปรากฏว่าไม่มีการยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาตามวรรคหนึ่ง หรือมีการยื่นคำร้องแล้วแต่ศาลฎีกายังไม่มีคำวินิจฉัย ให้การพิจารณาเป็นอันยุติ และให้ดำเนินการเลือกตั้งไปตามประกาศการรับสมัครที่มีผลอยู่ในวันเลือกตั้ง

 

๓. การสมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วน

 

 

มาตรา ๔๑ ในกรณีที่พรรคการเมืองใดจะเสนอบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนในเขตเลือกตั้งใด พรรคการเมืองนั้นจะต้องจัดทำบัญชีรายชื่อโดยมีหลักเกณฑ์ตามลำดับ ดังต่อไปนี้

(๑) พรรคการเมืองจะเสนอรายชื่อบุคคลใดต้องได้รับความยินยอมเป็นหลักฐานโดยชัดแจ้งจากบุคคลนั้น และบุคคลดังกล่าวต้องเป็นสมาชิกของพรรคการเมืองที่จะเสนอรายชื่อเพียงพรรคเดียว

(๒) การจัดทำบัญชีรายชื่อ ให้จัดเรียงลำดับรายชื่อผู้สมัครตามลำดับหมายเลขจำนวนสิบคน

 

มาตรา ๔๒ การสมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วน ให้หัวหน้าพรรคการเมือง หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากหัวหน้าพรรคการเมือง ยื่นบัญชีรายชื่อผู้สมัครที่พรรคการเมืองจัดทำขึ้นตามมาตรา ๔๑ ต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งตามวันเวลาที่กำหนด พร้อมทั้งหนังสือยินยอมของผู้สมัคร เงินค่าธรรมเนียมการสมัครคนละห้าพันบาท หลักฐานการพิจารณารายชื่อผู้สมัครของพรรคการเมืองตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๙๗ (๒) ของรัฐธรรมนูญ และหลักฐานการสมัครอื่นครบถ้วนตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับหลักฐานการสมัครและวิธีการยื่นบัญชีรายชื่อ

 

มาตรา ๔๓ เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับบัญชีรายชื่อผู้สมัครตามมาตรา ๔๒ แล้วให้คณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบหลักฐานประกอบการสมัครคุณสมบัติ และลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร ถ้าเห็นว่าถูกต้อง ให้ประกาศรายชื่อพรรคการเมือง และรายชื่อผู้สมัครแบบสัดส่วนของพรรคการเมืองเป็นรายเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนนั้นไว้โดยเปิดเผย ณ สถานที่ตามมาตรา ๓๗ และให้นำความในมาตรา ๓๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๔๔ ในกรณีที่ผู้ใดไม่มีชื่อเป็นผู้สมัครในประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามมาตรา ๔๓ ให้ผู้นั้นมีสิทธิยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาภายในเวลาเจ็ดวันนับแต่วันประกาศรายชื่อผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง และให้นำความในมาตรา ๓๙ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๔๕ ก่อนวันเลือกตั้ง ถ้าปรากฏว่าผู้สมัครแบบสัดส่วนผู้ใดขาดคุณสมบัติสมัครรับเลือกตั้ง หรือมีลักษณะต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการสืบสวนสอบสวนโดยเร็ว และให้นำความในมาตรา ๔๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

๔. หมายเลขที่จะใช้ลงคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนและแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๔๖ ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไป ให้พรรคการเมืองที่ส่งสมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วน ได้รับหมายเลขที่จะใช้ลงคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนของพรรคการเมืองนั้นเรียงตามลำดับก่อนหลังในการยื่นบัญชีรายชื่อ และให้มีหมายเลขเดียวกันทุกเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน

ในกรณีที่มีพรรคการเมืองมายื่นสมัครพร้อมกันและไม่อาจตกลงกันได้ ให้ใช้วิธีจับสลากระหว่างพรรคการเมืองที่มาพร้อมกัน

 

มาตรา ๔๗ ในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไป ให้ผู้สมัครได้รับหมายเลขประจำตัวผู้สมัครเรียงตามลำดับก่อนหลังการยื่นใบสมัครตามลำดับเลขที่ใบรับใบสมัครตามมาตรา ๓๗ โดยให้ผู้สมัครพรรคเดียวกันได้หมายเลขประจำตัวผู้สมัครเรียงตามลำดับต่อเนื่องกัน

 

มาตรา ๔๘ ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง ให้นำความในมาตรา ๔๗ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

ส่วนที่ ๖

ค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งและวิธีการหาเสียงเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๔๙ การใช้จ่ายในการเลือกตั้งและวิธีการหาเสียงเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในเขตเลือกตั้งใด ให้เป็นไปตามบทบัญญัติในส่วนนี้ และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง

วิธีการหาเสียงเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามวรรคหนึ่งให้มีผลใช้บังคับในระยะเวลา ดังต่อไปนี้

(๑) ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งทั่วไปอันเนื่องมาจากการครบอายุของสภาผู้แทนราษฎร ให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่เก้าสิบวันก่อนวันครบอายุจนถึงวันเลือกตั้ง

(๒) ในกรณีที่เป็นการเลือกตั้งอันเนื่องมาจากเหตุอื่นนอกจาก (๑) ให้มีผลใช้บังคับ ตั้งแต่วันที่ได้มีประกาศพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจนถึงวันเลือกตั้ง

 

มาตรา ๕๐ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแต่ละครั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดจำนวนเงินค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) จำนวนเงินค่าใช้จ่ายของผู้สมัครแต่ละคนที่จะใช้จ่ายในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

(๒) จำนวนเงินค่าใช้จ่ายของพรรคการเมืองที่จะใช้จ่ายในการเลือกตั้งแบบสัดส่วนในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน ในกรณีที่ผู้สมัครแบบสัดส่วนในบัญชีรายชื่อของพรรคการเมืองใดได้ใช้จ่ายไปเพื่อการเลือกตั้งเป็นจำนวนเท่าใด ให้นับรวมเป็นค่าใช้จ่ายของพรรคการเมืองด้วย

เมื่อมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร การกำหนดจำนวนเงินค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยหารือกับหัวหน้าพรรคการเมืองตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง และตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ห้ามมิให้ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใช้จ่ายในการเลือกตั้งเกินจำนวนค่าใช้จ่ายที่กำหนดตามวรรคหนึ่ง ทั้งนี้ ค่าใช้จ่ายดังกล่าวให้รวมถึงบรรดาเงินหรือทรัพย์สินอื่นใดที่บุคคลใด ๆ จ่ายหรือรับว่าจะจ่ายแทนหรือนำมาให้ใช้โดยไม่คิดค่าตอบแทนเพื่อประโยชน์ในการหาเสียงเลือกตั้ง โดยความยินยอมของผู้สมัครหรือพรรคการเมืองนั้นด้วย ในกรณีที่นำทรัพย์สินมาให้ใช้ ให้คำนวณตามอัตราค่าเช่าหรือค่าตอบแทนตามปกติในท้องที่นั้น ๆ

การใช้จ่ายเงินที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมืองบัญญัติให้ถือว่าเป็นการใช้จ่ายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ให้นำมารวมคำนวณเป็นค่าใช้จ่ายของผู้สมัครหรือพรรคการเมืองตามมาตรานี้ด้วย

เมื่อมีการประกาศผลการเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว ให้คณะกรรรมการการเลือกตั้งจัดประชุมหารือกับหัวหน้าพรรคการเมือง เพื่อกำหนดจำนวนเงินค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งของพรรคการเมืองและของผู้สมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปครั้งต่อไป ทั้งนี้ ภายในสามเดือนนับแต่วันที่มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครบจำนวนในการเลือกตั้งทั่วไปดังกล่าว

 

มาตรา ๕๑ ให้ผู้สมัครแต่งตั้งบุคคลที่เห็นสมควร และให้พรรคการเมืองแต่งตั้งบุคคลที่มีความรู้ทางบัญชี เพื่อเป็นสมุห์บัญชีเลือกตั้งของผู้สมัครหรือพรรคการเมือง โดยให้มีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดทำและรับรองความถูกต้องของบัญชีรายรับและรายจ่ายของผู้สมัคร หรือของพรรคการเมืองในการเลือกตั้งนั้น

การจัดทำบัญชีรายรับและรายจ่ายของสมุห์บัญชีเลือกตั้งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๕๒ ภายในกำหนดเก้าสิบวันหลังจากวันเลือกตั้ง ผู้สมัครแต่ละคนและพรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครแบบสัดส่วนต้องยื่นบัญชีรายรับและรายจ่ายที่สมุห์บัญชีเลือกตั้งจัดทำขึ้น โดยผู้สมัครหรือหัวหน้าพรรคการเมือง แล้วแต่กรณี ได้รับรองความถูกต้องบัญชีรายรับและรายจ่ายอย่างน้อยต้องประกอบด้วยค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ได้จ่ายไปแล้วและที่ยังค้างชำระ รวมทั้งหลักฐานที่เกี่ยวข้องให้ถูกต้องครบถ้วนตามความเป็นจริง ต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้ดำเนินการตรวจสอบรายการค่าใช้จ่ายตามวรรคหนึ่งแล้วให้ประกาศผลการตรวจสอบรายการค่าใช้จ่ายนั้น ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในกรณีที่มีการคัดค้านการเลือกตั้งว่าผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใดใช้จ่ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งเกินจำนวนเงินค่าใช้จ่ายที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด ให้เก็บรักษารายการค่าใช้จ่ายและหลักฐานดังกล่าวไว้จนกว่าคณะกรรมการการเลือกตั้งจะได้พิจารณาเสร็จสิ้น

 

มาตรา ๕๓ ห้ามมิให้ผู้สมัครหรือผู้ใดกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเสียงเลือกตั้งให้แก่ตนเอง หรือผู้สมัครอื่น หรือพรรคการเมืองใด หรือให้งดเว้นการลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

(๑) จัดทำ ให้ เสนอให้ สัญญาว่าจะให้ หรือจัดเตรียมเพื่อจะให้ ทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์อื่นใดอันอาจคำนวณเป็นเงินได้ แก่ผู้ใด

(๒) ให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดไม่ว่าจะโดยตรงหรือโดยอ้อม แก่ชุมชน สมาคม มูลนิธิ วัด สถาบันการศึกษา สถานสงเคราะห์ หรือสถาบันอื่นใด

(๓) ทำการโฆษณาหาเสียงด้วยการจัดให้มีมหรสพหรือการรื่นเริงต่าง ๆ

(๔) เลี้ยงหรือรับจะจัดเลี้ยงผู้ใด

(๕) หลอกลวง บังคับ ขู่เข็ญ ใช้อิทธิพลคุกคาม ใส่ร้ายด้วยความเท็จ หรือจูงใจให้เข้าใจผิดในคะแนนนิยมของผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

ความผิดตาม (๑) หรือ (๒) ให้ถือว่าเป็นความผิดมูลฐานตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน และให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจส่งเรื่องให้สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ได้

 

มาตรา ๕๔ ห้ามมิให้ผู้ใดหรือพรรคการเมืองใดเรียกหรือรับทรัพย์สิน หรือผลประโยชน์อื่นใดเพื่อลงสมัครรับเลือกตั้งหรือไม่ลงสมัครรับเลือกตั้งอันก่อให้เกิดประโยชน์แก่ผู้สมัครอื่นหรือพรรคการเมืองอื่นในการเลือกตั้ง และทำให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

ห้ามมิให้ผู้ใดหรือพรรคการเมืองใดลงสมัครรับเลือกตั้งหรือส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งเพื่อประโยชน์ของผู้อื่นหรือพรรคการเมืองอื่นในการหลีกเลี่ยงหลักเกณฑ์ตามมาตรา ๘๘

 

มาตรา ๕๕ ห้ามมิให้ผู้ใดจัดยานพาหนะนำผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปยังที่เลือกตั้งเพื่อการเลือกตั้งหรือนำกลับไปจากที่เลือกตั้งโดยไม่ต้องเสียค่าโดยสารยานพาหนะหรือค่าจ้างซึ่งต้องเสียตามปกติ หรือจัดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปยังที่เลือกตั้ง หรือกลับจากที่เลือกตั้งเพื่อจูงใจหรือควบคุมให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

ที่เลือกตั้งตามวรรคหนึ่งให้หมายความรวมถึงที่เลือกตั้งซึ่งจัดไว้สำหรับการลงคะแนนตามมาตรา ๙๕ มาตรา ๙๖ และมาตรา ๙๗ ด้วย

บทบัญญัติในมาตรานี้ มิให้ใช้บังคับแก่การที่หน่วยงานของรัฐจัดยานพาหนะเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

 

มาตรา ๕๖ ห้ามมิให้ผู้ใดซึ่งมิได้มีสัญชาติไทยเข้ามีส่วนช่วยเหลือในการหาเสียงเลือกตั้งหรือกระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์แห่งการเลือกตั้งโดยประการที่เป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด ทั้งนี้ เว้นแต่การกระทำนั้นเป็นการช่วยราชการหรือเป็นการประกอบอาชีพตามปกติโดยสุจริตของผู้นั้น

 

มาตรา ๕๗ ห้ามมิให้เจ้าหน้าที่ของรัฐใช้ตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบด้วยกฎหมายกระทำการใด ๆ เพื่อเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมือง

การใช้ตำแหน่งหน้าที่โดยมิชอบด้วยกฎหมายตามวรรคหนึ่ง มิให้หมายความรวมถึงการปฏิบัติหน้าที่ตามปกติที่พึงต้องปฏิบัติในตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ของรัฐนั้น หรือการแนะนำหรือช่วยเหลือในการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งของผู้สมัครหรือพรรคการเมือง โดยมิได้เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ แม้ว่าการกระทำจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

ในกรณีมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่ามีการฝ่าฝืนบทบัญญัติตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจสั่งให้เจ้าหน้าที่ของรัฐยุติหรือระงับการกระทำใดที่เห็นว่า อาจเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด ในการนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งแจ้งให้ผู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอำนาจหน้าที่กำกับดูแลเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้นั้น สั่งให้เจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีพฤติการณ์อันอาจเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใดพ้นจากหน้าที่เป็นการชั่วคราว หรือสั่งให้ประจำกระทรวง ทบวง กรม ศาลากลางจังหวัด หรือที่ว่าการอำเภอ ในเขตเลือกตั้งหรือนอกเขตเลือกตั้ง หรือห้ามเข้าเขตเลือกตั้งใดเขตเลือกตั้งหนึ่งได้

 

มาตรา ๕๘ ห้ามมิให้ผู้ใดทำการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งโดยวิธีการใด ๆ ไม่ว่าจะเป็นคุณหรือเป็นโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด นับตั้งแต่เวลา ๑๘.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวันจนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง

 

มาตรา ๕๙ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดหลักเกณฑ์การดำเนินการของรัฐในการสนับสนุนการเลือกตั้ง ในเรื่องดังต่อไปนี้

(๑) การจัดสถานที่ปิดประกาศและที่ติดแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งในบริเวณสาธารณสถานซึ่งเป็นของรัฐ ให้พอเพียงและเท่าเทียมกันในการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งของผู้สมัครทุกคนและพรรคการเมืองทุกพรรค

(๒) การพิมพ์และจัดส่งเอกสารเกี่ยวกับการเลือกตั้งและผู้สมัครหรือพรรคการเมืองไปให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

(๓) สถานที่สำหรับให้ผู้สมัครและพรรคการเมืองใช้ในการโฆษณาหาเสียงได้อย่างเท่าเทียมกัน ในการนี้ รัฐอาจจัดให้มีการแสดงหรือการดำเนินการอื่นใดเพื่อจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมาฟังการโฆษณาหาเสียงด้วยก็ได้ แต่ต้องมิใช่เป็นการจัดให้มีเพื่อการสนับสนุนผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใดโดยเฉพาะ

(๔) การกำหนดหลักเกณฑ์และระยะเวลาให้พรรคการเมืองโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งทางวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์หรือการไปออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ของรัฐ ซึ่งจะต้องจัดให้พรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งมีโอกาสเท่าเทียมกัน

(๕) การสนับสนุนของรัฐในกิจการอื่นที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

เพื่อให้การหาเสียงเลือกตั้งเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งวางระเบียบเกี่ยวกับข้อควรปฏิบัติในการเลือกตั้งหรือข้อห้ามมิให้ปฏิบัติในการเลือกตั้งในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๖๐ ภายใต้บังคับมาตรา ๕๙ ห้ามมิให้ผู้สมัคร พรรคการเมืองหรือผู้ใด ปิดประกาศหรือติดแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งในสาธารณสถานซึ่งเป็นของรัฐหรือในที่ของเอกชน โฆษณาหาเสียงเลือกตั้งทางวิทยุกระจายเสียงหรือวิทยุโทรทัศน์ หรือกระทำกิจการอื่นที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดให้รัฐสนับสนุน

ห้ามปิดประกาศหรือติดแผ่นป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งที่มีขนาดหรือจำนวนไม่เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

ส่วนที่ ๗

การลงคะแนนเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๖๑ หีบบัตรเลือกตั้งต้องมีลักษณะที่สามารถมองเห็นภายในได้ง่าย และมีวิธีการปิดผนึกเพื่อป้องกันการเปิดหีบบัตรโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือการนำบัตรใส่ในหีบบัตรหลังจากปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแล้วได้ รวมทั้งต้องมีลักษณะพิเศษเพื่อป้องกันการเปลี่ยนหีบบัตรด้วย

บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งจะต้องมีช่องทำเครื่องหมายและหมายเลขไม่น้อยกว่าจำนวนผู้สมัครในเขตเลือกตั้งนั้น และมีช่องทำเครื่องหมายว่าไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้งด้วย

บัตรเลือกตั้งแบบสัดส่วนจะต้องมีช่องทำเครื่องหมายและหมายเลขของพรรคการเมืองและชื่อพรรคการเมืองครบทุกพรรคที่ส่งสมัครเลือกตั้งแบบสัดส่วนในเขตเลือกตั้งนั้น และมีช่องทำเครื่องหมายว่าไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้งด้วย ทั้งนี้ อาจจัดให้มีภาพเครื่องหมายพรรคการเมืองไว้ด้วยก็ได้

บัตรเลือกตั้งสำหรับการลงคะแนนเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งและบัตรเลือกตั้งแบบสัดส่วนต้องมีลักษณะแตกต่างที่สามารถจำแนกออกจากกันได้อย่างชัดเจน

หีบบัตรเลือกตั้งและบัตรเลือกตั้งให้เป็นไปตามลักษณะและขนาดที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๖๒ ในวันเลือกตั้งให้เปิดการลงคะแนนเลือกตั้งตั้งแต่เวลา ๐๘.๐๐ นาฬิกา ถึงเวลา ๑๕.๐๐ นาฬิกา

 

มาตรา ๖๓ ก่อนเริ่มเปิดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งนับจำนวนบัตรเลือกตั้งทั้งหมดของหน่วยเลือกตั้งนั้น และปิดประกาศจำนวนบัตรเลือกตั้งที่มีอยู่ทั้งหมดในที่เลือกตั้งนั้นไว้ในที่เปิดเผย และเมื่อถึงเวลาเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเปิดหีบบัตรเลือกตั้งในที่เปิดเผย แสดงให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอยู่ ณ ที่เลือกตั้งนั้นเห็นว่าหีบบัตรเลือกตั้งเป็นหีบเปล่า และให้ปิดหีบบัตรเลือกตั้งตามวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด แล้วให้ทำการบันทึกการดำเนินการดังกล่าว โดยให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสองคนซึ่งอยู่ในที่เลือกตั้งในขณะนั้นลงลายมือชื่อในบันทึกนั้นด้วย เว้นแต่ไม่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ณ ที่เลือกตั้ง

 

มาตรา ๖๔ ในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้งไปแสดงตนต่อกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง โดยแสดงบัตรประจำตัวประชาชน บัตรประจำตัวประชาชนที่หมดอายุ หรือบัตรหรือหลักฐานอื่นใดของทางราชการ หรือหน่วยงานของรัฐที่มีรูปถ่ายสามารถแสดงตนได้และมีหมายเลขประจำตัวประชาชนของผู้ถือบัตร

เมื่อกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งตรวจสอบชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งแล้ว ให้อ่านชื่อตัวและชื่อสกุลของผู้นั้นดัง ๆ ถ้าไม่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัคร หรือผู้ใดทักท้วง ให้หมายเหตุไว้ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และให้จดหมายเลขของบัตรและชื่อหน่วยงานของรัฐที่ออกบัตร แล้วให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง พร้อมทั้งให้กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งจดลำดับที่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งที่ต้นขั้วบัตรเลือกตั้ง และให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงลายมือชื่อหรือพิมพ์ลายนิ้วมือที่ต้นขั้วบัตรเลือกตั้งเป็นหลักฐานตามวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด แล้วให้กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมอบบัตรเลือกตั้งให้แก่ผู้นั้นเพื่อไปลงคะแนนเลือกตั้ง

ในกรณีที่มีผู้ทักท้วง หรือกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งสงสัยว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งมาแสดงตนนั้นไม่ใช่เป็นผู้มีชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมีอำนาจสอบสวนและวินิจฉัยชี้ขาดว่าผู้ถูกทักท้วงหรือผู้ถูกสงสัยเป็นผู้มีชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือไม่ และในกรณีที่คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งวินิจฉัยว่า ผู้ถูกทักท้วงหรือผู้ถูกสงสัยไม่ใช่เป็นผู้มีชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งทำบันทึกคำวินิจฉัยและลงลายมือชื่อไว้ด้วย

 

มาตรา ๖๕ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งมีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งของหน่วยเลือกตั้งใดให้ลงคะแนนเลือกตั้งได้ ณ หน่วยเลือกตั้งนั้น และให้มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งได้เพียงแห่งเดียว

 

มาตรา ๖๖ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้งอื่นที่อยู่นอกหน่วยเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งเดียวกัน สามารถลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ตนต้องปฏิบัติหน้าที่ หรือลงคะแนนเลือกตั้ง ณ ที่เลือกตั้งตามมาตรา ๙๕

 

มาตรา ๖๗ การลงคะแนนเลือกตั้ง ให้ทำเครื่องหมายกากบาทลงในช่องทำเครื่องหมายของหมายเลขผู้สมัครหรือพรรคการเมืองในบัตรเลือกตั้ง และในกรณีที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทำเครื่องหมายกากบาทในช่องทำเครื่องหมายไม่ประสงค์ลงคะแนนเลือกตั้งในบัตรเลือกตั้ง

 

มาตรา ๖๘ เพื่อเป็นการอำนวยความสะดวกให้แก่คนพิการหรือผู้สูงอายุในการลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการอำนวยความสะดวกสำหรับการลงคะแนนเลือกตั้งของคนพิการหรือผู้สูงอายุไว้เป็นพิเศษ หรือจัดให้มีการช่วยเหลือในการลงคะแนนเลือกตั้งภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง แต่การให้ความช่วยเหลือดังกล่าวต้องให้คนพิการหรือผู้สูงอายุได้ลงคะแนนเลือกตั้งด้วยตนเอง ทั้งนี้ การอำนวยความสะดวกนั้นต้องเป็นไปเพื่อให้มีการลงคะแนนเสียงโดยตรงและลับด้วย

 

มาตรา ๖๙ เมื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งทำเครื่องหมายกากบาทลงในบัตรเลือกตั้งแล้ว ให้พับบัตรเลือกตั้งเพื่อมิให้ผู้อื่นทราบว่าลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใด หรือไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง แล้วให้นำบัตรเลือกตั้งนั้นใส่ลงในหีบบัตรเลือกตั้งด้วยตนเองต่อหน้ากรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง

 

มาตรา ๗๐ ห้ามมิให้ผู้ใดซึ่งรู้อยู่แล้วว่าตนเป็นผู้ไม่มีสิทธิเลือกตั้งหรือไม่มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งนั้น พยายามลงคะแนนเลือกตั้ง หรือลงคะแนนเลือกตั้ง โดยแสดงบัตรประจำตัวประชาชนหรือหลักฐานอื่นที่มิได้มีไว้สำหรับตนหรือที่ปลอมแปลงขึ้นต่อกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเพื่อลงคะแนนเลือกตั้ง

 

มาตรา ๗๑ ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดใช้บัตรอื่นที่มิใช่บัตรเลือกตั้งตามมาตรา ๖๑ ลงคะแนนเลือกตั้ง หรือใช้บัตรเลือกตั้งที่มิใช่บัตรเลือกตั้งที่ตนได้รับมาจากการแสดงตนตามมาตรา ๖๔ ลงคะแนนเลือกตั้ง

ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดนำบัตรเลือกตั้งออกไปจากที่เลือกตั้ง

 

มาตรา ๗๒ ห้ามมิให้ผู้ใดจงใจทำเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตโดยวิธีใดไว้ที่บัตรเลือกตั้ง

 

มาตรา ๗๓ ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ใดถ่ายภาพบัตรเลือกตั้งที่ตนได้ลงคะแนนเลือกตั้งแล้ว

 

มาตรา ๗๔ ห้ามมิให้ผู้ใดนำบัตรเลือกตั้งใส่ในหีบบัตรเลือกตั้ง โดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือกระทำการใดในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพื่อแสดงว่ามีผู้มาแสดงตนเพื่อลงคะแนนเลือกตั้งโดยผิดไปจากความจริง หรือกระทำการใดอันเป็นเหตุให้มีบัตรเลือกตั้งเพิ่มขึ้นจากความจริง

 

มาตรา ๗๕ ห้ามมิให้ผู้ใดนำบัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนเลือกตั้งแล้วแสดงต่อผู้อื่น เพื่อให้ผู้อื่นทราบว่าได้ลงคะแนนหรือไม่ลงคะแนนให้ผู้ใด โดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย

 

มาตรา ๗๖ ห้ามมิให้ผู้ใดกระทำการใดโดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย เพื่อมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถใช้สิทธิได้ หรือขัดขวางหรือหน่วงเหนี่ยวมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไป ณ ที่เลือกตั้งหรือเข้าไป ณ ที่ลงคะแนนเลือกตั้ง หรือมิให้ไปถึง ณ ที่ดังกล่าวภายในกำหนดเวลาที่จะลงคะแนนเลือกตั้งได้

 

มาตรา ๗๗ ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเรียก รับ หรือยอมจะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่น เพื่อลงคะแนนเลือกตั้งหรืองดเว้นไม่ลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

 

มาตรา ๗๘ ในกรณีที่การลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งแห่งใดไม่สามารถกระทำได้ เนื่องจากเกิดจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย เหตุสุดวิสัย หรือเหตุจำเป็นอย่างอื่นถ้าเหตุดังกล่าวเกิดขึ้นก่อนวันเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งกำหนดที่เลือกตั้งใหม่ที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสามารถไปลงคะแนนเลือกตั้งได้โดยสะดวก แต่ถ้าไม่อาจกำหนดที่เลือกตั้งใหม่ได้ ให้ประกาศงดลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งนั้น แล้วรายงานต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งโดยด่วน

ในกรณีที่เหตุตามวรรคหนึ่งเกิดขึ้นในวันเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำเขตเลือกตั้งหรือคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งประกาศงดลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งนั้น แล้วรายงานต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งโดยด่วน

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดวันลงคะแนนเลือกตั้งใหม่ในหน่วยเลือกตั้งนั้นโดยเร็ว เว้นแต่คณะกรรมการการเลือกตั้งจะกำหนดเป็นอย่างอื่น ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในการดำเนินการตามวรรคสาม ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่าไม่สามารถดำเนินการให้แล้วเสร็จตามมาตรา ๘ ได้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งใหม่สำหรับหน่วยเลือกตั้งนั้นได้ตามความเหมาะสมโดยไม่ต้องนำระยะเวลาตามวรรคสามมาใช้บังคับก็ได้

 

มาตรา ๗๙ เมื่อถึงกำหนดเวลาปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งประกาศปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง และงดจ่ายบัตรเลือกตั้ง แล้วให้ทำเครื่องหมายในบัตรเลือกตั้งที่เหลืออยู่ให้เป็นบัตรเลือกตั้งที่ใช้ลงคะแนนเลือกตั้งไม่ได้ตามวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด ในกรณีที่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้งได้มาอยู่ในบริเวณที่ลงคะแนนเลือกตั้งแล้วก่อนเวลาปิดการลงคะแนนเลือกตั้งที่เหลืออยู่ แต่ยังไม่ได้รับบัตรเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมอบบัตรเลือกตั้งให้แก่ผู้มาแสดงตนนั้น และเมื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเลือกตั้งเสร็จสิ้นแล้วให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งปิดช่องใส่บัตรเลือกตั้งของหีบบัตรเลือกตั้ง

ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งจัดทำรายการเกี่ยวกับจำนวนบัตรเลือกตั้งทั้งหมด จำนวนผู้มาแสดงตนและรับบัตรเลือกตั้ง และจำนวนบัตรเลือกตั้งที่เหลือ แล้วให้กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ในขณะนั้นทุกคนลงลายมือชื่อไว้ และประกาศให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งอยู่ในที่นั้นทราบ

 

มาตรา ๘๐ ตั้งแต่เวลาที่ได้เปิดและปิดหีบบัตรเลือกตั้งที่ตั้งไว้เพื่อการลงคะแนนเลือกตั้ง หรือภายหลังที่ได้ปิดหีบบัตรเลือกตั้งนั้นเพื่อรักษาไว้เมื่อการเลือกตั้งได้เสร็จสิ้นแล้วห้ามมิให้ผู้ใดเปิดทำลาย ทำให้เสียหาย ทำให้เปลี่ยนสภาพ หรือทำให้ไร้ประโยชน์ หรือนำไปซึ่งหีบบัตรเลือกตั้งหรือบัตรเลือกตั้ง หรือเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งที่คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งได้จัดทำโดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย

 

ส่วนที่ ๘

การนับคะแนนและการประกาศผลการเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๘๑ ภายใต้บังคับมาตรา ๘๕ การนับคะแนนเลือกตั้งให้กระทำ ณ ที่เลือกตั้งโดยเปิดเผยจนเสร็จสิ้นในรวดเดียว ห้ามมิให้เลื่อนหรือประวิงการนับคะแนนเลือกตั้ง

เพื่อให้การนับคะแนนเป็นไปอย่างเปิดเผยและเที่ยงธรรม ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับวิธีการนับคะแนนเลือกตั้ง

 

มาตรา ๘๒ ให้มีการนับจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งทำเครื่องหมายไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง และให้ประกาศจำนวนบัตรดังกล่าวด้วย

ในการนับคะแนนหากปรากฏว่ามีบัตรเสีย ให้แยกบัตรเสียออกไว้ต่างหากและห้ามมิให้นับบัตรเสียเป็นคะแนนไม่ว่ากรณีใด

บัตรเลือกตั้งดังต่อไปนี้ให้ถือว่าเป็นบัตรเสีย

(๑) บัตรปลอม

(๒) บัตรที่มิได้ทำเครื่องหมายลงคะแนนเลือกตั้ง

(๓) บัตรเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่ทำเครื่องหมายลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ผู้สมัครเกินจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่จะพึงมีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น หรือบัตรเลือกตั้งแบบสัดส่วนที่ทำเครื่องหมายลงคะแนนเลือกพรรคการเมืองเกินหนึ่งพรรคการเมือง

(๔) บัตรที่ไม่อาจทราบได้ว่าลงคะแนนเลือกตั้งให้กับผู้สมัครแบบแบ่งเขตเลือกตั้งผู้ใดหรือพรรคการเมืองที่ส่งสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนของพรรคการเมืองใด

(๕) บัตรที่ได้ทำเครื่องหมายลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งหรือแบบสัดส่วน แล้วทำเครื่องหมายในช่องไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้งด้วย

(๖) บัตรเสียอื่นที่มีลักษณะตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งสลักหลังในบัตรตามมาตรานี้ว่า “เสีย” พร้อมทั้งระบุเหตุผลว่าเป็นบัตรเสียตามความในอนุมาตราใด และลงลายมือชื่อกำกับไว้ไม่น้อยกว่าสามคน

ความในวรรคสามมิให้ใช้บังคับกับบัตรเสียตามมาตรา ๑๐๒ และมาตรา ๑๑๐ วรรคหนึ่ง

 

มาตรา ๘๓ ห้ามมิให้กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งจงใจนับบัตรเลือกตั้งหรือคะแนนเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือรวมคะแนนเลือกตั้งให้ผิดไป หรือกระทำด้วยประการใดโดยมิได้มีอำนาจกระทำโดยชอบด้วยกฎหมาย ให้บัตรเลือกตั้งชำรุดหรือเสียหายหรือให้เป็นบัตรเสียหรือกระทำการด้วยประการใดแก่บัตรเสียเพื่อให้เป็นบัตรที่ใช้ได้หรืออ่านบัตรเลือกตั้งให้ผิดไปจากความจริง หรือทำรายงานการเลือกตั้งไม่ตรงความเป็นจริง

 

มาตรา ๘๔ เมื่อการนับคะแนน ณ ที่เลือกตั้งเสร็จสิ้นแล้ว ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งประกาศผลการนับคะแนนของหน่วยเลือกตั้งนั้น จำนวนบัตรเลือกตั้งที่มีอยู่ทั้งหมด จำนวนบัตรเลือกตั้งที่ใช้ และจำนวนบัตรเลือกตั้งที่เหลือจากการลงคะแนนเลือกตั้ง ทั้งนี้ ให้กระทำโดยเปิดเผย และรายงานผลการนับคะแนนต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งโดยเร็ว

เมื่อคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งดำเนินการประกาศผลการนับคะแนนเลือกตั้งแล้ว ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเก็บเอกสารและสิ่งของต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ใส่ในหีบบัตรเลือกตั้งแต่ละประเภทการเลือกตั้ง

(๑) บัตรเลือกตั้งที่นับเป็นคะแนนแล้ว บัตรที่มีการทำเครื่องหมายลงในช่องไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง และบัตรเสีย โดยแยกแต่ละประเภทบรรจุในถุงวัสดุใส

(๒) แบบกรอกคะแนนที่ได้ใช้ในการกรอกคะแนนทั้งหมด

(๓) รายงานผลการนับคะแนน

(๔) ประกาศผลการนับคะแนน

เมื่อได้บรรจุสิ่งของตามวรรคสองแล้ว ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งปิดหีบบัตรเลือกตั้งพร้อมทั้งใส่กุญแจหรืออุปกรณ์อื่นแทนกุญแจทุกแห่งและให้ประจำครั่งทับรูกุญแจ เสร็จแล้วให้มัดหีบบัตรเลือกตั้งด้วยเชือกแล้วผูกปมเชือกไว้ด้านข้างหีบบัตรเลือกตั้งและประจำครั่งทับปมเชือก หรือกระทำการด้วยวิธีการอื่นใดที่สามารถป้องกันมิให้เปิดหีบบัตรเลือกตั้งได้

การประกาศผลการนับคะแนน การรายงานผลการนับคะแนน วิธีการเก็บบัตรเลือกตั้ง และการเก็บรักษาเอกสารหลักฐาน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๘๕ ถ้าการนับคะแนน ณ ที่เลือกตั้งใดไม่สามารถกระทำได้ หรือไม่สามารถนับคะแนนได้จนเสร็จสิ้น อันเนื่องจากเกิดเหตุจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย เหตุสุดวิสัยหรือเหตุจำเป็นอย่างอื่น หรือด้วยความจำเป็นตามสภาพที่อาจมีผลต่อความปลอดภัย ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งประกาศงดการนับคะแนนสำหรับหน่วยเลือกตั้งนั้นแล้วรายงานต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด และคณะกรรมการการเลือกตั้งโดยเร็ว เพื่อให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดกำหนดวัน เวลา และสถานที่นับคะแนนต่อไปโดยเร็ว เว้นแต่คณะกรรมการการเลือกตั้งจะกำหนดเป็นอย่างอื่น ทั้งนี้ การเก็บรักษาบัตรเลือกตั้ง หีบบัตรเลือกตั้งและเอกสารเกี่ยวกับการเลือกตั้ง รวมทั้งวิธีการนับคะแนนใหม่ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งได้รับรายงานตามวรรคหนึ่งหากพบว่ามีบัตรเลือกตั้งที่ได้มีการลงคะแนนเลือกตั้งแล้วชำรุดหรือสูญหาย ให้รายงานคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อพิจารณาสั่งให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งใหม่ในหน่วยเลือกตั้งนั้นเว้นแต่หน่วยเลือกตั้งนั้นมีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งในจำนวนที่ไม่ทำให้ผลการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเปลี่ยนแปลงไป มิให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งใหม่ แต่ไม่ตัดอำนาจคณะกรรมการการเลือกตั้งในการดำเนินการต่อผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

มาตรา ๘๖ ในกรณีที่ผลการนับคะแนนปรากฏว่าจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งไม่ตรงกับจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ใช้ลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งนับคะแนนใหม่โดยพลัน ถ้ายังไม่ตรงกันอีกให้รายงานคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งพร้อมเหตุผล และนำส่งหีบบัตรและอุปกรณ์แก่คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งมอบหมาย

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งได้รับรายงานตามวรรคหนึ่งให้รายงานคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อพิจารณาสั่งให้มีการนับคะแนนใหม่หรือสั่งให้ลงคะแนนเลือกตั้งใหม่ในหน่วยเลือกตั้งนั้น เว้นแต่หน่วยเลือกตั้งนั้นมีจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในจำนวนที่ไม่ทำให้ผลการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเปลี่ยนแปลงไป มิให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งใหม่แต่ไม่ตัดอำนาจคณะกรรมการการเลือกตั้งในการดำเนินการต่อผู้กระทำผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

มาตรา ๘๗ เมื่อรวบรวมผลการนับคะแนนทุกหน่วยเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งประกาศผลการนับคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง แล้วรายงานผลการนับคะแนนต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดและคณะกรรมการการเลือกตั้งโดยเร็ว

 

มาตรา ๘๘ ในเขตเลือกตั้งใด ถ้าในวันเลือกตั้งมีผู้สมัครแบบแบ่งเขตเลือกตั้งเท่ากับหรือน้อยกว่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น ผู้สมัครจะได้รับเลือกตั้งต่อเมื่อได้รับคะแนนเลือกตั้งไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นและมากกว่าจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง ในกรณีที่ผู้สมัครผู้ใดได้รับคะแนนเลือกตั้งน้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นหรือไม่มากกว่าจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ไม่ประสงค์จะลงคะแนน ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศให้มีการเลือกตั้งใหม่ โดยให้รับสมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งใหม่เฉพาะตำแหน่งที่ได้รับคะแนนน้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือไม่มากกว่าจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ไม่ประสงค์ลงคะแนนเลือกตั้งและให้นำความในมาตรา ๙ มาใช้บังคับ

ในการเลือกตั้งใหม่ตามวรรคหนึ่ง ถ้ามีจำนวนผู้สมัครเท่ากับหรือน้อยกว่าจำนวนตำแหน่งที่ต้องเลือกตั้งใหม่ ให้นำความในวรรคหนึ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม และถ้ามีผู้สมัครผู้ใดได้คะแนนเลือกตั้งน้อยกว่าร้อยละยี่สิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นอีกหรือได้ไม่มากกว่าจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ไม่ประสงค์จะลงคะแนนเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศให้มีการเลือกตั้งใหม่โดยดำเนินการตามวรรคหนึ่งอีกครั้งหนึ่ง

ในการเลือกตั้งใหม่ตามวรรคสอง ถ้ามีจำนวนผู้สมัครเท่ากับจำนวนที่ต้องเลือกตั้งใหม่ให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนเลือกตั้งมากที่สุดเรียงตามลำดับลงมาเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งตามจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ต้องเลือกตั้งใหม่นั้น โดยให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการเลือกตั้งให้ผู้สมัครเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งภายในระยะเวลาตามมาตรา ๘

ในกรณีที่มีการจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ตามวรรคสอง หากปรากฏว่ามีผู้สมัครน้อยกว่าจำนวนที่ต้องเลือกตั้งใหม่หรือไม่มีผู้สมัคร ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเพิ่มเติม เพื่อให้ได้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครบจำนวนและให้นำความในวรรคสองและวรรคสาม และความในส่วนที่ ๕ ผู้สมัครและการสมัครรับเลือกตั้ง ๒. การสมัครรับเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๘๙ ภายใต้บังคับมาตรา ๘๘ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนเลือกตั้งมากที่สุดเป็นผู้ได้รับเลือกตั้ง แต่ในเขตเลือกตั้งที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งได้มากกว่าหนึ่งคน ให้ผู้สมัครซึ่งได้คะแนนเลือกตั้งมากที่สุดเรียงตามลำดับลงมาในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งตามจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น

ในกรณีที่มีผู้สมัครได้คะแนนเลือกตั้งเท่ากันอันเป็นเหตุให้ไม่สามารถเรียงลำดับผู้ที่ได้รับเลือกตั้งได้ตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้สมัครที่ได้คะแนนเลือกตั้งเท่ากันจับสลากเพื่อให้ได้ผู้ได้รับเลือกตั้งครบจำนวนที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น ซึ่งต้องกระทำต่อหน้าคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งนั้นตามวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๙๐ การรวมผลคะแนนเลือกตั้งของการเลือกตั้งแบบสัดส่วนในแต่ละเขตเลือกตั้งให้ดำเนินการดังต่อไปนี้

(๑) ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งรวมคะแนนเลือกตั้งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนของทุกหน่วยเลือกตั้งที่อยู่ในเขตเลือกตั้ง ในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต เพื่อรายงานต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดของจังหวัดในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขต ในการนี้ เพื่อให้การรวมคะแนนเลือกตั้งเป็นไปด้วยความเรียบร้อยคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งอาจมอบหมายให้บุคคลหรือคณะบุคคลช่วยเหลือในการรวมคะแนนเลือกตั้งได้ตามความจำเป็น

(๒) เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดได้รับผลคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนจากทุกเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตาม (๑) แล้ว ให้ดำเนินการรวมผลคะแนนเลือกตั้งจากทุกเขตเลือกตั้งดังกล่าว เพื่อส่งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดของจังหวัดใดจังหวัดหนึ่งในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายให้เป็นผู้รวมผลคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนของเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนนั้น เพื่อรวมผลคะแนนเลือกตั้งและประกาศผลการรวมคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนในเขตเลือกตั้งนั้น แล้วส่งผลการรวมคะแนนดังกล่าวให้คณะกรรมการการเลือกตั้งโดยพลัน

 

มาตรา ๙๑ เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับผลรวมคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนของแต่ละเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนแล้ว ให้ดำเนินการคำนวณสัดส่วนเพื่อหาผู้ได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนในแต่ละเขตเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) ให้รวมผลคะแนนทั้งหมดที่พรรคการเมืองทุกพรรคที่ส่งผู้สมัครในเขตนั้นได้รับคะแนนในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนนั้น

(๒) ให้นำคะแนนรวมจาก (๑) หารด้วยสิบ ผลลัพธ์ที่ได้ให้ถือเป็นคะแนนเฉลี่ยต่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนหนึ่งคน

(๓) ในการคำนวณหาจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรซึ่งแต่ละพรรคการเมืองจะได้รับให้นำคะแนนรวมของแต่ละพรรคการเมืองที่ได้รับ หารด้วยคะแนนเฉลี่ยตาม (๒) ผลลัพธ์ที่ได้เป็นจำนวนเต็ม คือจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนที่พรรคการเมืองนั้นได้รับ โดยเรียงลำดับจากรายชื่อแรกของบัญชีรายชื่อเป็นลำดับไป

(๔) ในกรณีที่จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนที่พรรคการเมืองได้รับรวมกันทุกพรรคการเมืองในเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนมีจำนวนไม่ครบสิบคน ให้พรรคการเมืองที่มีผลลัพธ์ตาม (๓) เป็นเศษ และพรรคที่ได้คะแนนไม่ถึงจำนวนตาม (๒) พรรคใดมีคะแนนหรือคะแนนเหลือจำนวนมากที่สุด ได้รับจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนหนึ่งคนตามลำดับ จนกว่าจะมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนที่พรรคการเมืองทั้งหมดได้รับรวมกันครบจำนวนสิบคน

(๕) ในการดำเนินการตาม (๔) ถ้ามีคะแนนเท่ากัน ให้พรรคการเมืองที่มีคะแนนเท่ากันจับสลากโดยตัวแทนของพรรคการเมืองที่มีคะแนนเท่ากันภายในวันและเวลาที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด เพื่อให้ได้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนครบจำนวนที่จะพึงมีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น

จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนของแต่ละพรรคการเมืองที่จะได้รับตามผลการคำนวณข้างต้น จะต้องไม่เกินจำนวนผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วนเท่าที่มีอยู่ในแต่ละบัญชีรายชื่อผู้สมัคร

 

มาตรา ๙๒ ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งส่วนที่ ๑๐ การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับผลการนับคะแนนแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตามมาตรา ๘๗ และดำเนินการคำนวณสัดส่วนจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วนของแต่ละพรรคการเมืองในแต่ละเขตเลือกตั้งตามมาตรา ๙๑ แล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการเลือกตั้งว่าผู้สมัครผู้ใดเป็นผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งและแบบสัดส่วน

 

มาตรา ๙๓ เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ให้รีบส่งผลการเลือกตั้งและบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งแบบสัดส่วนของทุกพรรคการเมืองในแต่ละเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนไปยังประธานรัฐสภาเพื่อทราบ และให้คณะกรรมการการเลือกตั้งนำไปประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

ส่วนที่ ๙

การลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๙๔ การจัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง นอกจากที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะในส่วนนี้แล้ว ให้เป็นไปตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

มาตรา ๙๕ ในกรณีผู้มีสิทธิเลือกตั้งได้รับคำสั่งจากทางราชการให้ไปปฏิบัติหน้าที่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง หรือผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะเดินทางไปนอกเขตเลือกตั้งที่ตนต้องไปใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้ง หรือในวันเลือกตั้งไม่สามารถไปใช้สิทธิเลือกตั้ง ณ ที่เลือกตั้ง ให้ขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งก่อนวันเลือกตั้งต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งมอบหมาย

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งมอบหมายได้ตรวจสอบการมีสิทธิเลือกตั้งของผู้แจ้งความประสงค์ตามวรรคหนึ่งแล้ว ถ้าเห็นว่าถูกต้อง ให้กำหนดที่เลือกตั้งกลางที่ผู้นั้นจะใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง และแจ้งให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งที่ผู้นั้นมีชื่อในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งทราบ และหมายเหตุสถานที่ที่ผู้นั้นจะไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเอกสารที่เกี่ยวข้อง

หลักเกณฑ์และวิธีการขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง สถานที่และจำนวนที่เลือกตั้งกลาง และวันที่กำหนดให้มาใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้ง ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนด

 

มาตรา ๙๖ ผู้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งติดต่อกันเป็นเวลาน้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง ให้มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านติดต่อกันครั้งสุดท้ายเป็นเวลาไม่น้อยกว่าเก้าสิบวัน และให้มีสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งแบบสัดส่วนในกลุ่มจังหวัดที่เขตเลือกตั้งที่ผู้นั้นใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตั้งอยู่ในกลุ่มจังหวัดนั้นด้วย

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการอำนวยความสะดวก เพื่อประกันการใช้สิทธิออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ซึ่งอยู่นอกเขตเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งหรือมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในเขตเลือกตั้งเป็นเวลาน้อยกว่าเก้าสิบวันนับถึงวันเลือกตั้ง

 

มาตรา ๙๗ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปอันมิใช่เป็นการเลือกตั้งใหม่ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดอยู่ในจังหวัดอื่นนอกจังหวัดที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน หรือเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามมาตรา ๙๖ ถ้าประสงค์จะใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในจังหวัดที่ตนอยู่ ต้องมาลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้ผู้ลงทะเบียนตามวรรคหนึ่งมีสิทธิเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้งเมื่อได้ลงทะเบียนก่อนวันเลือกตั้งสามสิบวัน โดยให้ใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในจังหวัดที่ตนลงทะเบียนไว้และให้หมดสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งเดิมที่ตนมีสิทธิเลือกตั้ง ทั้งนี้ จนกว่าจะมีการลงทะเบียนเปลี่ยนแปลง ในการนี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งบันทึกการลงทะเบียนขอใช้สิทธิดังกล่าวไว้ในทะเบียนรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพื่อใช้ในการจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และให้หมายเหตุสถานที่ที่ไปใช้สิทธิไว้ในประกาศบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งด้วย

ผู้ลงทะเบียนตามวรรคหนึ่งอาจขอลงทะเบียนเปลี่ยนแปลงจังหวัดที่จะใช้สิทธิเลือกตั้งได้โดยให้มีผลเมื่อพ้นสามสิบวันนับจากวันที่ยื่นคำขอลงทะเบียนเปลี่ยนแปลงและให้นำความในวรรคสองมาใช้บังคับโดยอนุโลม ในการนี้ จะขอเปลี่ยนแปลงทะเบียนในการเลือกตั้งคราวใดเกินหนึ่งครั้งไม่ได้

ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งต้องใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งเพื่อเลือกตั้งผู้สมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน หรือที่เคยมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านครบเก้าสิบวันครั้งสุดท้ายตามมาตรา ๙๖ แล้วแต่กรณี

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอันเป็นการเลือกตั้งใหม่ในการเลือกตั้งทั่วไป หรือการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง หากบุคคลผู้ลงทะเบียนตามวรรคหนึ่งได้ไปใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว แต่มิได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งใหม่หรือการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างนั้น ให้ถือว่าการลงทะเบียนนั้นเป็นการแจ้งเหตุอันสมควรและไม่เสียสิทธิตามมาตรา ๒๖

 

มาตรา ๙๘ ในการดำเนินการเลือกตั้งตามมาตรา ๙๗ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีที่เลือกตั้งกลางจังหวัดละหนึ่งแห่ง เว้นแต่มีความจำเป็น จะจัดให้มีที่เลือกตั้งกลางมากกว่าหนึ่งแห่งก็ได้

วิธีการลงคะแนนเลือกตั้ง การนับคะแนน การส่งบัตรเลือกตั้ง และการดำเนินการอื่นที่จำเป็นให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๙๙ ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปอันมิใช่เป็นการเลือกตั้งใหม่ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งซึ่งมีถิ่นที่อยู่นอกราชอาณาจักรจะขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้ง ณ ประเทศที่ตนมีถิ่นที่อยู่ก็ได้

เมื่อได้แจ้งการขอใช้สิทธิตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งได้ตามที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๐๐ และมาตรา ๑๐๑

หลักเกณฑ์และวิธีการแจ้งความประสงค์การขอใช้สิทธิเลือกตั้งนอกราชอาณาจักร ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอันเป็นการเลือกตั้งใหม่ในการเลือกตั้งทั่วไป หรือการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง หากบุคคลผู้ลงทะเบียนตามวรรคหนึ่งได้ไปใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว แต่มิได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งที่ตนมีสิทธิเลือกตั้งในการเลือกตั้งใหม่หรือการเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างนั้น ให้ถือว่าการลงทะเบียนนั้นเป็นการแจ้งเหตุอันสมควรและไม่เสียสิทธิตามมาตรา ๒๖

 

มาตรา ๑๐๐ ในประเทศใดมีผู้มีสิทธิเลือกตั้งแจ้งความประสงค์ขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือผู้ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายจัดให้มีการลงคะแนนเลือกตั้งในประเทศนั้น โดยอาจให้มีสถานที่ลงคะแนนเลือกตั้ง หรือให้มีการออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งทางไปรษณีย์ หรือโดยวิธีอื่นใดที่มิใช่เป็นการจัดตั้งสถานที่ลงคะแนนเลือกตั้งก็ได้ ทั้งนี้ ให้พิจารณาตามความเหมาะสมของประเทศนั้น และให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๐๑ เมื่อขอใช้สิทธิลงคะแนนเลือกตั้งตามมาตรา ๙๙ แล้ว ให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งนั้นหมดสิทธิลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งที่ตนมีชื่ออยู่ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้งของหน่วยเลือกตั้งนั้น เว้นแต่จะได้แจ้งการเปลี่ยนแปลงล่วงหน้าตามเวลาที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๐๒ การออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งตามส่วนที่ ๙ นี้ คณะกรรมการการเลือกตั้งอาจดำเนินการล่วงหน้าเพื่อนำบัตรเลือกตั้งมานับรวมในวันเลือกตั้งได้ เว้นแต่มีเหตุจำเป็นเฉพาะท้องที่คณะกรรมการการเลือกตั้งจะกำหนดเป็นอย่างอื่นก็ได้

ในกรณีที่บัตรเลือกตั้งส่งมาถึงสถานที่นับคะแนนของเขตเลือกตั้งใดหลังจากเริ่มนับคะแนนแล้วให้ถือว่าบัตรเลือกตั้งนั้นเป็นบัตรเสีย

ในกรณีที่บัตรเลือกตั้งจากที่ใดสูญหาย หรือมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งที่ใดมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งวินิจฉัยสั่งมิให้นับคะแนนจากที่นั้นก่อนแล้วจึงสั่งให้บัตรเลือกตั้งจากที่นั้นเป็นบัตรเสีย

 

ส่วนที่ ๑๐

การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม

 

 

มาตรา ๑๐๓ ก่อนประกาศผลการเลือกตั้ง ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งสืบสวนสอบสวนแล้วเห็นว่ามีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าผู้สมัครผู้ใดกระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ หรือระเบียบหรือประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือมีพฤติการณ์ที่เชื่อได้ว่าผู้สมัครผู้ใดก่อให้ผู้อื่นกระทำ สนับสนุน หรือรู้เห็นเป็นใจให้บุคคลอื่นกระทำการดังกล่าว หรือรู้ว่ามีการกระทำดังกล่าวแล้วไม่ดำเนินการเพื่อระงับการกระทำนั้น ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่าการกระทำนั้นน่าจะมีผลให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งผู้สมัครที่กระทำการเช่นนั้นทุกรายเป็นเวลาหนึ่งปี โดยให้มีผลนับแต่วันที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมีคำสั่ง

ถ้าการกระทำของบุคคลตามวรรคหนึ่ง ปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าหัวหน้าพรรคการเมืองหรือกรรมการบริหารพรรคการเมืองผู้ใดมีส่วนรู้เห็น หรือปล่อยปละละเลยหรือทราบถึงการกระทำนั้นแล้วมิได้ยับยั้งหรือแก้ไขเพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้ถือว่าพรรคการเมืองนั้นกระทำการเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง เพื่อเสนอคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อให้ยุบพรรคการเมืองนั้น ในกรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมืองนั้น ให้ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของหัวหน้าพรรคการเมืองและกรรมการบริหารพรรคการเมืองนั้นมีกำหนดเวลาห้าปีนับแต่วันที่มีคำสั่งให้ยุบพรรคการเมือง

ในกรณีที่ปรากฏต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งว่ามีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคหนึ่งไม่ว่าเป็นการกระทำของผู้ใด ถ้าเห็นว่าผู้สมัครผู้ใดหรือพรรคการเมืองใดจะได้รับประโยชน์จากการกระทำนั้น คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจสั่งให้ผู้สมัครผู้นั้นหรือพรรคการเมืองนั้นระงับหรือดำเนินการใด เพื่อแก้ไขความไม่สุจริตและเที่ยงธรรมนั้นภายในเวลาที่กำหนด ในกรณีที่ผู้สมัครผู้นั้นหรือพรรคการเมืองนั้นไม่ดำเนินการตามคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้งโดยไม่มีเหตุอันสมควรให้สันนิษฐานว่าผู้สมัครผู้นั้นเป็นผู้สนับสนุนการกระทำนั้น พรรคการเมืองนั้นมีส่วนรู้เห็นในการกระทำนั้น เว้นแต่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองนั้นพิสูจน์ได้ว่าไม่มีส่วนรู้เห็นในการกระทำดังกล่าว

มติของคณะกรรมการการเลือกตั้งเพื่อเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามมาตรานี้ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง

เมื่อมีคำสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งผู้สมัครผู้ใดหรือศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของหัวหน้าพรรคการเมืองและกรรมการบริหารพรรคการเมืองผู้ใดแล้วให้พิจารณาดำเนินการให้มีการดำเนินคดีอาญาแก่ผู้สมัคร หัวหน้าพรรคการเมือง หรือกรรมการบริหารพรรคการเมืองผู้นั้นด้วย ในการนี้ ให้ถือว่าคณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

ในกรณีที่มีคำสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามมาตรานี้ภายหลังวันลงคะแนนเลือกตั้งแต่ก่อนวันประกาศผลการเลือกตั้ง และผู้สมัครที่ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเป็นผู้สมัครในการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่ได้คะแนนเลือกตั้งในลำดับซึ่งจะเป็นผู้ได้รับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ เพื่อให้ได้ผู้รับเลือกตั้งครบจำนวนที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น

 

มาตรา ๑๐๔ ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นสมควร เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการสืบสวนสอบสวนให้แล้วเสร็จโดยเร็วและเป็นไปโดยเที่ยงธรรม คณะกรรมการการเลือกตั้งอาจแต่งตั้งข้าราชการอัยการ ข้าราชการอื่น หรือผู้ซึ่งเคยเป็นข้าราชการดังกล่าวหรือผู้ซึ่งเคยเป็นข้าราชการตุลาการตามจำนวนที่เหมาะสม เป็นคณะกรรมการคณะหนึ่งหรือหลายคณะตามความจำเป็นเพื่อช่วยคณะกรรมการการเลือกตั้งในการดำเนินการตรวจสอบสำนวนการสืบสวนสอบสวน รวมทั้งรับฟังคำชี้แจงหรือพยานหลักฐานแทนคณะกรรมการการเลือกตั้งได้

ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งข้าราชการอัยการหรือข้าราชการอื่นให้ข้าราชการที่ได้รับการแต่งตั้งมาปฏิบัติหน้าที่โดยไม่ต้องได้รับความเห็นชอบจากองค์กรกลางบริหารงานบุคคล หรือผู้บังคับบัญชาของข้าราชการดังกล่าว แล้วแต่กรณี

การแต่งตั้ง การปฏิบัติหน้าที่ และระยะเวลาในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ให้คณะกรรมการตามวรรคหนึ่งได้รับค่าตอบแทนตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๐๕ ให้มีคณะกรรมการตรวจสอบคณะหนึ่งประกอบด้วย ผู้ที่ได้รับแต่งตั้งเป็นประธานกรรมการกฤษฎีกาทุกคณะตามกฎหมายว่าด้วยคณะกรรมการกฤษฎีกาซึ่งไม่เป็นข้าราชการที่มีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ และไม่เป็นสมาชิกพรรคการเมืองหรือผู้ดำรงตำแหน่งอื่นในพรรคการเมือง เพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรานี้ ในกรณีที่ประธานกรรมการกฤษฎีกาคณะใดไม่อาจดำรงตำแหน่งกรรมการได้ ให้กรรมการกฤษฎีกาประจำคณะนั้นเลือกกรรมการกฤษฎีกาคนหนึ่งในคณะเดียวกันที่ไม่มีลักษณะต้องห้ามดังกล่าวเป็นกรรมการแทน ในกรณีที่ไม่อาจหากรรมการแทนได้ให้คณะกรรมการนี้ประกอบด้วยกรรมการเท่าที่มีอยู่

ก่อนที่คณะกรรมการการเลือกตั้งจะวินิจฉัยเพื่อมีมติให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งผู้สมัครผู้ใดตามมาตรา ๑๐๓ วรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งแจ้งความเห็นพร้อมด้วยสำนวนการสืบสวนสอบสวนไปยังคณะกรรมการตามวรรคหนึ่ง เพื่อพิจารณาให้ความเห็นว่าความเห็นดังกล่าวเป็นไปโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือคณะกรรมการการเลือกตั้งกระทำการโดยเที่ยงธรรมหรือไม่ หากคณะกรรมการดังกล่าวมีความเห็นต่างไปจากความเห็นของคณะกรรมการการเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งจะมีคำวินิจฉัยตามความเห็นเดิมก็ได้แต่ต้องแสดงเหตุผลและให้ประกาศคำวินิจฉัยพร้อมทั้งเหตุผลและความเห็นของคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งในราชกิจจานุเบกษา

การให้ความเห็นของคณะกรรมการตามวรรคสอง ต้องกระทำโดยที่ประชุมคณะกรรมการที่มีกรรมการร่วมประชุมไม่น้อยกว่าสองในสาม และต้องกระทำภายในเวลาไม่เกินห้าวันนับแต่วันได้รับเรื่องจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง หากพ้นห้าวันแล้วยังไม่มีความเห็นของคณะกรรมการให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการต่อไป

ให้คณะกรรมการตามวรรคหนึ่งได้รับค่าตอบแทนตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๐๖ ในกรณีที่ปรากฏต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งว่า ผู้ใดกระทำการใด ๆ เพื่อประโยชน์แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด อันอาจทำให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริต และเที่ยงธรรม ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจออกคำสั่งให้ผู้นั้นระงับการกระทำหรือมีคำสั่งให้แก้ไขการกระทำตามเงื่อนไขและระยะเวลาที่กำหนดได้

ถ้ามีผู้แจ้งต่อเจ้าพนักงานตำรวจหรือเจ้าพนักงานตำรวจพบเห็นการกระทำตามวรรคหนึ่ง และการกระทำนั้นเป็นความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ให้เจ้าพนักงานตำรวจจับกุมและดำเนินคดีโดยเร็ว และแจ้งต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดเพื่อรายงานให้คณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณาดำเนินการต่อไป

 

มาตรา ๑๐๗ ในระหว่างระยะเวลาตามมาตรา ๔๙ ในกรณีที่มีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าผู้ใดให้ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงินหรือทรัพย์สินเพื่อประโยชน์ในการจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งลงคะแนนเลือกตั้งให้แก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด หรือให้งดเว้นลงคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด หรือจัดเตรียมเงินหรือทรัพย์สินเพื่อดำเนินการดังกล่าว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจสั่งยึดหรืออายัดเงินหรือทรัพย์สินของผู้นั้นไว้เป็นการชั่วคราวจนกว่าศาลจะมีคำสั่ง

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งยื่นคำร้องต่อศาลจังหวัดหรือศาลแพ่งที่การยึดหรืออายัดอยู่ในเขตศาลภายในสามวันนับแต่วันยึดหรืออายัดตามวรรคหนึ่ง เมื่อศาลได้รับคำร้องแล้ว ให้ดำเนินการไต่สวนฝ่ายเดียวให้แล้วเสร็จภายในห้าวันนับแต่วันได้รับคำร้องถ้าศาลเห็นว่าเงินหรือทรัพย์สินตามคำร้องน่าจะได้ใช้หรือจะใช้เพื่อการเลือกตั้งโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้ศาลมีคำสั่งยึดหรืออายัดเงินหรือทรัพย์สินนั้นไว้จนกว่าจะมีการประกาศผลการเลือกตั้ง

 

มาตรา ๑๐๘ ก่อนวันเลือกตั้ง ถ้ามีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งใดหรือในเขตเลือกตั้งใดจะมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม อันเกิดจากการกระทำของเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งหรือเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจประกาศงดการลงคะแนนเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งหรือในเขตเลือกตั้งนั้น และให้กำหนดวันลงคะแนนเลือกตั้งใหม่

 

มาตรา ๑๐๙ เมื่อได้มีการนับคะแนนเลือกตั้งแล้ว ถ้าปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม หรือการนับคะแนนเลือกตั้งเป็นไปโดยไม่ถูกต้อง คณะกรรมการการเลือกตั้งจะงดการประกาศผลการเลือกตั้งและจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือนับคะแนนใหม่ในหน่วยเลือกตั้งใดหน่วยเลือกตั้งหนึ่งหรือทุกหน่วยเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นก็ได้

 

มาตรา ๑๑๐ ก่อนวันประกาศผลการเลือกตั้ง ถ้าปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่า พรรคการเมืองใดหรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง หรือสมาชิกของพรรคการเมืองผู้ใด ได้กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ระเบียบหรือประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือก่อให้ผู้อื่นกระทำ สนับสนุน หรือรู้เห็นเป็นใจให้ผู้อื่นกระทำการดังกล่าวเพื่อประโยชน์แก่พรรคการเมือง ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่าการกระทำดังกล่าวน่าจะเป็นผลให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจประกาศให้บัตรเลือกตั้งที่ลงคะแนนให้แก่พรรคการเมืองนั้นในการเลือกตั้งแบบสัดส่วน เป็นบัตรเสียและมิให้นับเป็นคะแนน ทั้งนี้ เฉพาะในเขตพื้นที่ที่มีการกระทำนั้น

การกำหนดเขตพื้นที่ตามวรรคหนึ่ง คณะกรรมการการเลือกตั้งอาจกำหนดจากหน่วยเลือกตั้งหรือเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งก็ได้ โดยคำนึงถึงผลกระทบแห่งการกระทำนั้น

 

มาตรา ๑๑๑ เมื่อประกาศผลการเลือกตั้งแล้ว ถ้าปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม หรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ใดหรือผู้สมัครผู้ใดกระทำการใด ๆ โดยไม่สุจริตเพื่อที่จะให้ตนเองได้รับเลือกตั้ง หรือได้รับเลือกตั้งมาโดยไม่สุจริตโดยผลของการที่บุคคลหรือพรรคการเมืองใดได้กระทำ ทั้งนี้ อันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ระเบียบหรือประกาศของคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาเพื่อพิจารณา ในกรณีที่ปรากฏจากการไต่สวนของศาลฎีกาว่ามีเหตุอันควรเชื่อได้ว่ากรณีเป็นไปตามคำร้องของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ให้ศาลฎีกาสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่หรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือผู้สมัครผู้นั้นมีกำหนดเวลาห้าปี แล้วแจ้งให้ประธานสภาผู้แทนราษฎรและนายกรัฐมนตรีทราบ

ในกรณีที่ศาลฎีกาได้รับคำร้องตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นหยุดการปฏิบัติหน้าที่จนกว่าศาลฎีกาจะมีคำสั่งยกคำร้อง และถ้าศาลฎีกามีคำสั่งให้เลือกตั้งใหม่หรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้สมาชิกภาพของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้นั้นสิ้นสุดลง

 

มาตรา ๑๑๒ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการสืบสวนสอบสวนเพื่อหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการเลือกตั้งและป้องกันมิให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมให้คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือกรรมการการเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายมีอำนาจดังต่อไปนี้

(๑) เข้าไปในเคหสถาน สถานที่ หรือยานพาหนะใด ๆ เมื่อมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่ามีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ เพื่อตรวจ ค้น ยึด หรืออายัดเอกสาร ทรัพย์สิน หรือพยานหลักฐานใด และในกรณีที่มีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าหากเนิ่นช้า เอกสาร ทรัพย์สินหรือพยานหลักฐานดังกล่าวจะถูกยักย้าย ซุกซ่อน ทำลายหรือทำให้เปลี่ยนสภาพไปจากเดิม จะเข้าทำการค้นโดยไม่ต้องมีหมายค้นก็ได้ และต้องบันทึกพฤติการณ์แห่งกรณีไว้

อำนาจตามวรรคหนึ่งให้ใช้ได้นับแต่วันที่มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งจนถึงวันประกาศผลการเลือกตั้ง และจะขอให้เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐช่วยเหลือในการดำเนินการตามความจำเป็นด้วยก็ได้

คณะกรรมการการเลือกตั้งจะมอบอำนาจให้กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดหรือเจ้าหน้าที่อื่นเป็นผู้ค้นก็ได้ แต่ผู้รับมอบอำนาจต้องได้รับหมายค้นจากศาลด้วย

(๒) ขอให้สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงินแจ้งรายงานการทำ

ธุรกรรมของบุคคลที่น่าจะเกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแจ้งให้ทราบหรือให้ธนาคารแห่งประเทศไทยหรือธนาคารพาณิชย์ตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินอื่นแจ้งให้ทราบถึงการโอนเงินตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งร้องขอ

 

มาตรา ๑๑๓ ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งหรือศาลฎีกามีคำสั่งให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งผู้สมัครหรือสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ใดและเป็นเหตุให้ต้องมีการเลือกตั้งใหม่ ให้ผู้ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งต้องรับผิดชดใช้ค่าใช้จ่ายสำหรับการเลือกตั้งใหม่นั้นด้วย

 

ส่วนที่ ๑๑

การคัดค้านการเลือกตั้ง

 

 

มาตรา ๑๑๔ ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัคร หรือพรรคการเมืองซึ่งมีสมาชิกสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดเขตเลือกตั้งหนึ่ง มีสิทธิยื่นคัดค้านต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าการเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นไปโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย

ผู้มีสิทธิยื่นคัดค้านการเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง อาจยื่นคัดค้านก่อนวันประกาศผลการเลือกตั้งหรือภายในสามสิบวันนับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง เว้นแต่การร้องคัดค้านเพราะเหตุตามมาตรา ๕๐ หรือมาตรา ๕๒ ให้ยื่นภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง

เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับคำคัดค้านการเลือกตั้ง ให้ดำเนินการสืบสวนสอบสวนเพื่อหาข้อเท็จจริงโดยพลัน

วิธีการยื่นคำคัดค้านการเลือกตั้งและการพิจารณาให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๑๕ ในกรณีที่มีการยื่นคัดค้านก่อนวันประกาศผลการเลือกตั้ง ให้นำมาตรา ๑๐๓ มาตรา ๑๐๔ มาตรา ๑๐๕ มาตรา ๑๐๖ มาตรา ๑๐๗ มาตรา ๑๐๘ มาตรา ๑๐๙ มาตรา ๑๑๐ มาตรา ๑๑๒ และมาตรา ๑๑๓ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๑๖ ในกรณีที่มีการยื่นคัดค้านก่อนวันประกาศผลการเลือกตั้งแต่ผลการสืบสวนสอบสวนแล้วเสร็จหลังวันประกาศผลการเลือกตั้ง หรือยื่นคัดค้านหลังวันประกาศผลการเลือกตั้ง และผลการสืบสวนสอบสวนปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งเป็นไปโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย และคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นควรให้มีการเลือกตั้งใหม่ในเขตเลือกตั้งใด หรือเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ใด ให้นำความในมาตรา ๑๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในกรณีที่ผลการสืบสวนสอบสวนปรากฏว่าการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้งใดหรือเขตเลือกตั้งใดเป็นไปโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่คณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่ายังไม่มีเหตุที่จะต้องให้มีการเลือกตั้งใหม่เพราะไม่มีผลเปลี่ยนแปลงผลการเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งอาจมีคำสั่งให้ยุติเรื่องก็ได้

คำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามมาตรานี้ให้เป็นที่สุด

 

หมวด ๒

การเลือกตั้งและการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา

 

 

ส่วนที่ ๑

การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา

 

 

มาตรา ๑๑๗ เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาซึ่งมาจากการเลือกตั้งแล้วให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดวันรับสมัครเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งต้องกำหนดให้มีการเริ่มรับสมัครไม่เกินห้าวันนับจากวันที่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาใช้บังคับ และต้องกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่าห้าวัน

 

มาตรา ๑๑๘ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเช่นเดียวกับผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

 

มาตรา ๑๑๙ ผู้ซึ่งจะมีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภาต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเป็นผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภาตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ

 

มาตรา ๑๒๐ การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาให้ใช้เขตจังหวัดเป็นเขตเลือกตั้งและให้มีสมาชิกวุฒิสภาจังหวัดละหนึ่งคน โดยให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งออกเสียงลงคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครรับเลือกตั้งได้หนึ่งเสียงและให้ใช้วิธีออกเสียงลงคะแนนโดยตรงและลับ

 

มาตรา ๑๒๑ การสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ให้นำความในมาตรา ๓๕ มาตรา ๓๖ มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๘ มาตรา ๓๙ และมาตรา ๔๐ เว้นแต่บทบัญญัติที่เกี่ยวกับพรรคการเมืองมาใช้บังคับโดยอนุโลม

ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ชำระค่าธรรมเนียมการสมัครคนละห้าพันบาทและให้ค่าธรรมเนียมการสมัครรับเลือกตั้งตกเป็นรายได้ของรัฐ

 

มาตรา ๑๒๒ ให้นำบทบัญญัติในหมวด ๑ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนที่ ๑ บททั่วไป เฉพาะมาตรา ๘ และมาตรา ๙ ส่วนที่ ๒ เขตเลือกตั้ง หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้ง ส่วนที่ ๓ เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ส่วนที่ ๔ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งและบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ส่วนที่ ๖ ค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งและวิธีการหาเสียงเลือกตั้ง ยกเว้นมาตรา ๖๐ ส่วนที่ ๗ การลงคะแนนเลือกตั้ง ส่วนที่ ๘ การนับคะแนนและการประกาศผลการเลือกตั้ง ส่วนที่ ๙ การลงคะแนนเลือกตั้งนอกเขตเลือกตั้ง ส่วนที่ ๑๐ การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ส่วนที่ ๑๑ การคัดค้านการเลือกตั้ง เว้นแต่บทบัญญัติที่เกี่ยวกับพรรคการเมือง มาใช้บังคับกับการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาโดยอนุโลม ทั้งนี้ เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญหรือในหมวดนี้

เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามมาตรานี้ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาให้เป็นไปตามบทบัญญัติมาตรานี้โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

บรรดาบทบัญญัติใด ๆ ที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่นำมาใช้บังคับกับการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา ถ้าบทบัญญัติดังกล่าวบัญญัติให้การกระทำใด ๆ เกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นความผิดและมีบทกำหนดโทษสำหรับความผิดนั้น ให้นำมาใช้บังคับกับการกระทำใด ๆ ที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภาด้วย โดยให้ถืออัตราโทษอย่างเดียวกัน

 

มาตรา ๑๒๓ ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภาสามารถหาเสียงเลือกตั้งได้ก็แต่เฉพาะที่เกี่ยวกับการปฏิบัติงานในหน้าที่ของวุฒิสภา

ในกรณีที่ผู้สมัครหรือผู้ใดมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการหาเสียงเลือกตั้งตามมาตรานี้ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณาวินิจฉัยโดยเร็ว คำวินิจฉัยของคณะกรรมการการเลือกตั้งให้เป็นที่สุด ทั้งนี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๒๔ เพื่อประโยชน์ในการหาเสียงของผู้สมัคร ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดวิธีการที่รัฐสนับสนุนการหาเสียงเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) การจัดสถานที่ปิดประกาศและติดป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งในบริเวณสาธารณสถานซึ่งเป็นของรัฐ ให้พอเพียงและเท่าเทียมกันในการโฆษณาหาเสียงเลือกตั้งของผู้สมัครทุกคน

(๒) การพิมพ์และจัดส่งเอกสารเกี่ยวกับการเลือกตั้งและผู้สมัครไปให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

(๓) สถานที่สำหรับให้ผู้สมัครใช้ในการหาเสียง ในการนี้ รัฐอาจจัดให้มีการแสดง หรือดำเนินการอื่นใดเพื่อจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งมาฟังการหาเสียงก็ได้ แต่ต้องมิใช่เป็นการจัดให้มีเพื่อสนับสนุนผู้สมัครใดโดยเฉพาะ

(๔) การสนับสนุนของรัฐในกิจการอื่นที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ให้นำความในมาตรา ๕๙ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๒๕ การจัดสถานที่ปิดประกาศและติดป้ายเกี่ยวกับการเลือกตั้งนอกจากที่กำหนดไว้ในมาตรา ๑๒๔ วรรคหนึ่ง (๑) แล้ว ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด และให้นำความในมาตรา ๖๐ วรรคสอง มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

ส่วนที่ ๒

การสรรหาสมาชิกวุฒิสภา

 

 

มาตรา ๑๒๖ เมื่อมีเหตุที่จะต้องสรรหาสมาชิกวุฒิสภา ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการประกาศในราชกิจจานุเบกษา กำหนดวันสรรหาภายในสามวันนับแต่วันที่มีเหตุให้ต้องมีการสรรหา

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษา กำหนดให้องค์กรภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่น ตามมาตรา ๑๒๗ มาลงทะเบียนพร้อมทั้งเสนอชื่อผู้ที่สมควรได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาต่อคณะกรรมการสรรหาให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับจากวันสรรหา

 

มาตรา ๑๒๗ องค์กรที่มีสิทธิเสนอชื่อบุคคลเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาต้องเป็นองค์กรในภาควิชาการ ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาควิชาชีพ และภาคอื่นที่เป็นประโยชน์ในการปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่ของวุฒิสภา โดยต้องเป็นนิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นโดยกฎหมาย หรือเป็นนิติบุคคลที่ได้รับการรับรองโดยกฎหมายให้จัดตั้งขึ้นในราชอาณาจักรมาแล้วไม่น้อยกว่าสามปี และต้องมิใช่เป็นองค์กรที่แสวงหาผลกำไรหรือดำเนินกิจกรรมทางการเมือง

องค์กรตามวรรคหนึ่งต้องลงทะเบียนตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด โดยต้องแสดงหลักฐานการเป็นองค์กรภาคใดภาคหนึ่งเพียงภาคเดียว

 

มาตรา ๑๒๘ ให้องค์กรตามมาตรา ๑๒๗ มีสิทธิเสนอชื่อบุคคลที่เป็นหรือเคยเป็นสมาชิกขององค์กร หรือปฏิบัติหน้าที่หรือเคยปฏิบัติหน้าที่ในองค์กร ซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ และสมควรได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาองค์กรละหนึ่งคน และให้ผู้ที่ได้รับการเสนอชื่อชำระค่าธรรมเนียมคนละห้าพันบาท โดยให้ค่าธรรมเนียมนั้นตกเป็นรายได้ของรัฐ ทั้งนี้ บุคคลซึ่งได้รับการเสนอชื่อจากองค์กรแล้วจะขอถอนชื่อออกจากการได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภามิได้

การเสนอชื่อบุคคลตามวรรคหนึ่งให้ทำเป็นหนังสือ โดยอย่างน้อยต้องมีประวัติระบุถึงเพศ ความรู้ ความเชี่ยวชาญ ประสบการณ์ และสาขาอาชีพของผู้ได้รับการเสนอชื่อพร้อมทั้งหนังสือยินยอมจากผู้ได้รับการเสนอชื่อ ทั้งนี้ ตามแบบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๒๙ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งรวบรวมรายชื่อบุคคลซึ่งได้รับการเสนอชื่อตามมาตรา ๑๒๘ เสนอต่อคณะกรรมการสรรหาภายในห้าวันนับแต่วันสิ้นสุดระยะเวลาการเสนอชื่อตามมาตรา ๑๒๖

 

มาตรา ๑๓๐ ให้คณะกรรมการสรรหาพิจารณาสรรหาบุคคลตามหลักเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ และส่งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รับรายชื่อผู้เข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง และผลการพิจารณาสรรหาของคณะกรรมการสรรหาให้ถือเป็นที่สุด

มติในการสรรหาต้องลงคะแนนโดยเปิดเผย และต้องมีคะแนนเสียงเกินกึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการสรรหาเท่าที่มีอยู่

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศผลการสรรหาและแจ้งผลการสรรหาไปยังประธานรัฐสภาเพื่อทราบ และประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ให้สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้งทำหน้าที่หน่วยธุรการของคณะกรรมการสรรหา

 

มาตรา ๑๓๑ ในกรณีที่สมาชิกภาพของสมาชิกวุฒิสภาในภาคใดสิ้นสุดลงก่อนถึงคราวออกตามวาระ ให้ดำเนินการสรรหา โดยให้ภาคนั้นเสนอรายชื่อบุคคลเพื่อรับการสรรหา และให้นำความในมาตรา ๑๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๓๒ เบี้ยประชุมและประโยชน์ตอบแทนอื่นของคณะกรรมการสรรหาและค่าใช้จ่ายในการดำเนินการของผู้ที่ได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการสรรหา ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๓๓ ภายหลังมีการประกาศผลการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาแล้ว ถ้าผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา หรือสมาชิกขององค์กรที่เสนอชื่อผู้เข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา เห็นว่าการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาผู้ใดเป็นไปโดยไม่ถูกต้อง หรือไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าก่อนได้รับการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาผู้ใดกระทำการตามมาตรา ๒๓๘ ของรัฐธรรมนูญ ให้ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา หรือสมาชิกขององค์กรที่เสนอชื่อผู้เข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา ยื่นคำร้องคัดค้านต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งภายในสามสิบวันนับแต่วันประกาศผลการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา

เมื่อปรากฏหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าในการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา ผู้ใดได้กระทำการใด ๆ โดยไม่สุจริตเพื่อให้ตนเองได้รับการสรรหา หรือได้รับการสรรหาโดยผลของการที่บุคคลใดได้กระทำการลงไปโดยฝ่าฝืนหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการสืบสวนสอบสวนโดยพลัน

 

มาตรา ๑๓๔ เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งสืบสวนสอบสวนตามมาตรา ๑๓๓ วรรคสอง แล้วเห็นว่าการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาเป็นไปโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมายให้ยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาภายในหนึ่งปีนับแต่วันประกาศผลการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา เพื่อให้ศาลฎีกาไต่สวนและวินิจฉัย ดังต่อไปนี้โดยพลัน

(๑) ถ้าเห็นว่าการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาในส่วนใดหรือขั้นตอนใดมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้ศาลฎีกามีคำสั่งให้คณะกรรมการสรรหาดำเนินการสรรหาในส่วนหรือขั้นตอนนั้นใหม่และให้ผู้ที่ได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาในส่วนนั้นหรือขั้นตอนนั้นพ้นจากสมาชิกภาพนับแต่วันที่ศาลฎีกามีคำสั่ง

(๒) ถ้าเห็นว่าผู้ได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาผู้ใดกระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ หรือมีพฤติการณ์ที่เชื่อได้ว่าก่อให้ผู้อื่นกระทำสนับสนุน หรือรู้เห็นเป็นใจให้บุคคลอื่นกระทำการดังกล่าว หรือรู้ว่ามีการกระทำดังกล่าวแล้วไม่ดำเนินการเพื่อระงับการกระทำนั้น และการกระทำดังกล่าวมีผลให้การสรรหามิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้ศาลฎีกาสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งผู้นั้นเป็นเวลาห้าปีโดยให้มีผลนับแต่วันที่ศาลฎีกามีคำสั่ง

 

มาตรา ๑๓๕ ในกรณีที่ศาลฎีกาไต่สวนเพื่อวินิจฉัยตามมาตรา ๑๓๔ ถ้าเห็นว่าผู้ใดกระทำการโดยไม่สุจริตทำให้การสรรหาไม่เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม เพื่อให้ผู้อื่นได้รับการสรรหาโดยฝ่าฝืนหลักเกณฑ์ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ให้ศาลฎีกามีคำสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้น และสมาชิกวุฒิสภาที่ได้รับการสรรหาจากการกระทำดังกล่าวด้วย เว้นแต่สมาชิกวุฒิสภาผู้นั้นจะพิสูจน์ได้ว่าไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำนั้น

 

หมวด ๓

บทกำหนดโทษ

 

 

มาตรา ๑๓๖ ผู้บังคับบัญชาหรือนายจ้างผู้ใดขัดขวาง หรือหน่วงเหนี่ยวหรือไม่ให้ความสะดวกพอสมควรต่อการไปใช้สิทธิเลือกตั้งของผู้ใต้บังคับบัญชาหรือลูกจ้างแล้วแต่กรณี ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๓๗ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๒๐ มาตรา ๕๓ มาตรา ๕๗ วรรคหนึ่ง มาตรา ๗๐ หรือมาตรา ๘๓ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

ในกรณีมีการฝ่าฝืนมาตรา ๕๓ และศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษผู้กระทำการฝ่าฝืนให้ศาลสั่งจ่ายเงินสินบนนำจับไม่เกินกึ่งหนึ่งจากจำนวนเงินค่าปรับแก่ผู้แจ้งความนำจับ

 

มาตรา ๑๓๘ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๓๓ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๓๙ ผู้ใดรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือเป็นผู้มีลักษณะต้องห้ามมิให้สมัครรับเลือกตั้ง ได้สมัครรับเลือกตั้งหรือสมัครรับเลือกตั้งโดยฝ่าฝืนมาตรา ๓๔ มาตรา ๓๕ หรือมาตรา ๓๘ วรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาทและให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

 

มาตรา ๑๔๐ ผู้ใดกระทำการอันเป็นเท็จเพื่อให้ผู้อื่นเข้าใจผิดว่าผู้สมัครผู้ใดกระทำการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

ถ้าการกระทำตามวรรคหนึ่งเป็นการเพื่อจะแกล้งให้ผู้สมัครนั้นถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งหรือเพื่อไม่ให้มีการประกาศผลการเลือกตั้ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

ถ้าการกระทำตามวรรคหนึ่งเป็นการแจ้งหรือให้ถ้อยคำต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่เจ็ดปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่หนึ่งแสนสี่หมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดยี่สิบปี

ถ้าการกระทำตามวรรคสองหรือวรรคสามเป็นการกระทำหรือก่อให้ผู้อื่นกระทำสนับสนุน หรือรู้เห็นเป็นใจของหัวหน้าพรรคการเมือง หรือกรรมการบริหารพรรคการเมืองให้ถือว่าพรรคการเมืองนั้นกระทำการอันอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง

 

มาตรา ๑๔๑ ผู้สมัครหรือหัวหน้าพรรคการเมืองผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๐ วรรคสามต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาทหรือปรับเป็นจำนวนสามเท่าของจำนวนเงินที่เกินจำนวนเงินที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนด แล้วแต่ว่าจำนวนใดจะมากกว่ากัน หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

 

มาตรา ๑๔๒ สมุห์บัญชีเลือกตั้งผู้ใดจัดทำบัญชีค่าใช้จ่ายในการหาเสียงเลือกตั้งของผู้สมัครคนใดไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดตามมาตรา ๕๑ วรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี และปรับไม่เกินสองหมื่นบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี และห้ามเป็นสมุห์บัญชีเลือกตั้งเป็นเวลาห้าปี

 

มาตรา ๑๔๓ ผู้สมัครหรือหัวหน้าพรรคการเมืองผู้ใดไม่ยื่นรายการค่าใช้จ่ายต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งภายในระยะเวลาที่กำหนด หรือยื่นหลักฐานไม่ครบถ้วนตามมาตรา ๕๒ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

ถ้ารายการค่าใช้จ่ายที่ยื่นตามมาตรา ๕๒ เป็นเท็จ ผู้สมัครหรือหัวหน้าพรรคการเมือง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

 

มาตรา ๑๔๔ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๔ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

ในกรณีที่พรรคการเมืองกระทำการฝ่าฝืนมาตรา ๕๔ ให้หัวหน้าพรรคการเมืองและกรรมการบริหารพรรคการเมืองของพรรคการเมืองนั้นต้องระวางโทษตามที่กำหนดไว้ในวรรคหนึ่ง และให้ถือเป็นเหตุที่จะยุบพรรคการเมืองนั้นตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง

 

มาตรา ๑๔๕ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๕ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปีหรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

 

มาตรา ๑๔๖ ผู้ซึ่งมิได้มีสัญชาติไทยผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๖ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

 

มาตรา ๑๔๗ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๕๘ มาตรา ๖๐ หรือฝ่าฝืนคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามมาตรา ๑๐๗ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๔๘ ผู้ใดจงใจกระทำด้วยประการใด ๆ ให้บัตรเลือกตั้งชำรุดหรือเสียหาย หรือให้เป็นบัตรเสีย หรือกระทำด้วยประการใด ๆ แก่บัตรเสียเพื่อให้เป็นบัตรที่ใช้ได้ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี และปรับไม่เกินสองหมื่นบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

ถ้าผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

 

มาตรา ๑๔๙ ในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งจนถึงเวลาปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง ถ้ากรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเปิดเผยให้แก่ผู้ใดทราบว่าผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดมาลงคะแนนหรือยังไม่มาลงคะแนนเพื่อเป็นคุณหรือโทษแก่ผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๕๐ ผู้ใดเปิดเผยหรือเผยแพร่ผลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับการลงคะแนนเลือกตั้งในระหว่างเวลาเจ็ดวันก่อนวันเลือกตั้งจนถึงเวลาปิดการลงคะแนนเลือกตั้ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินหกพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๕๑ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๗๑ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๘๐ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

 

มาตรา ๑๕๒ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๗๑ วรรคสอง มาตรา ๗๒ มาตรา ๗๔ มาตรา ๗๖ หรือมาตรา ๗๗ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

ในกรณีที่ผู้ฝ่าฝืนตามวรรคหนึ่งเป็นผู้รับหรือยอมจะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดถ้าได้แจ้งถึงการกระทำดังกล่าวต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมาย ก่อนหรือในวันเลือกตั้ง หรือภายหลังวันเลือกตั้งไม่เกินเจ็ดวัน ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษและไม่ต้องถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง

 

มาตรา ๑๕๓ ผู้สมัครใดฝ่าฝืนมาตรา ๗๓ หรือมาตรา ๗๕ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๕๔ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามมาตรา ๑๐๖ หรือฝ่าฝืนมาตรา ๑๑๒ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ผู้ใดกระทำการใดให้บุคคลอื่นล่วงรู้ข้อมูลที่คณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับตามมาตรา ๑๑๒ (๒) โดยมิใช่เป็นการปฏิบัติการตามอำนาจหน้าที่หรือตามกฎหมายต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๕๕ ผู้ใดขาย จำหน่าย จ่ายแจก หรือจัดเลี้ยงสุราทุกชนิด ในเขตเลือกตั้งในระหว่างเวลา ๑๘.๐๐ นาฬิกา ของวันก่อนวันเลือกตั้งหนึ่งวันจนสิ้นสุดวันเลือกตั้งต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

บทบัญญัติในวรรคหนึ่ง ให้ใช้บังคับกับวันลงคะแนนตามมาตรา ๙๕ มาตรา ๙๖ และมาตรา ๙๗ ด้วย

 

มาตรา ๑๕๖ ผู้ใดเล่นหรือจัดให้มีการเล่นการพนันขันต่อใด ๆ เกี่ยวกับผลของการเลือกตั้งต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

 

มาตรา ๑๕๗ ผู้สมัครใดฝ่าฝืนมาตรา ๑๒๓ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปี ถึงห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดห้าปี

 

มาตรา ๑๕๘ ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาลงโทษผู้ใดฐานกระทำความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ และผู้นั้นเป็นผู้กระทำให้การเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม หรือเป็นผู้กระทำการใดอันเป็นเท็จเพื่อจะแกล้งให้ผู้สมัครถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งหรือเพื่อไม่ให้มีการประกาศผลการเลือกตั้งตามมาตรา ๑๔๐ วรรคสอง อันเป็นเหตุให้ต้องมีการเลือกตั้งใหม่ในหน่วยเลือกตั้งหรือเขตเลือกตั้งใด ให้ศาลมีคำพิพากษาว่าผู้นั้นต้องรับผิดชดใช้ค่าใช้จ่ายสำหรับการเลือกตั้งใหม่นั้นด้วย ทั้งนี้ โดยให้คณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับยกเว้นค่าฤชาธรรมเนียมตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

ในกรณีที่มีผู้รับผิดชดใช้ค่าใช้จ่ายสำหรับการเลือกตั้งใหม่หลายคน ให้ทุกคนรับผิดชดใช้ค่าใช้จ่ายร่วมกันอย่างลูกหนี้ร่วม

 

มาตรา ๑๕๙ ในกรณีที่ปรากฏว่ามีการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ เกิดขึ้นในเขตเลือกตั้งใด ให้ถือว่าผู้สมัครหรือพรรคการเมืองซึ่งส่งสมาชิกของตนลงสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น เป็นผู้เสียหายตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

 

มาตรา ๑๖๐ ผู้ใดกระทำความผิดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้นอกราชอาณาจักรจะต้องรับโทษในราชอาณาจักร และการกระทำของผู้เป็นตัวการด้วยกัน ผู้สนับสนุน หรือผู้ใช้ให้กระทำความผิดนั้น แม้จะกระทำนอกราชอาณาจักร ให้ถือว่าตัวการผู้สนับสนุน หรือผู้ใช้ให้กระทำความผิดนั้นได้กระทำในราชอาณาจักร

 

มาตรา ๑๖๑ ผู้ใดรู้อยู่แล้วว่าตนไม่มีคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามที่จะได้รับการเสนอชื่อเพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา ยินยอมให้องค์กรใดเสนอชื่อเพื่อเข้ารับการสรรหาดังกล่าว หรือผู้ใดกระทำไม่ว่าด้วยประการใด ๆ อันมีผลทำให้การสรรหาสมาชิกวุฒิสภาเป็นไปโดยไม่สุจริตและเที่ยงธรรม ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดสิบปี

 

บทเฉพาะกาล

 

 

มาตรา ๑๖๒ ในการเลือกตั้งทั่วไปครั้งแรกภายหลังที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ใช้บังคับ ให้การใช้จ่ายในการเลือกตั้งและวิธีการหาเสียงเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภาในเขตเลือกตั้งใดตามมาตรา ๔๙ และมาตรา ๑๒๒ มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ได้มีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี จนถึงวันเลือกตั้ง

 

มาตรา ๑๖๓ บุคคลใดถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๔๑ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. ๒๕๔๑ หรือประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๒๗ เรื่อง การแก้ไขประกาศคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ฉบับที่ ๑๕ ลงวันที่ ๒๑ กันยายน พุทธศักราช ๒๕๔๙ ให้ถือว่าผู้นั้นถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

มาตรา ๑๖๔ ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเสียสิทธิเนื่องจากไม่ได้ไปใช้สิทธิเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๔๑ อยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ใช้บังคับให้การเสียสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นเป็นอันสิ้นสุดลงนับแต่วันที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๖๕ ในระหว่างที่ยังไม่มีการออกข้อกำหนดของศาลฎีกาตามมาตรา ๔๐ วรรคสอง ขึ้นใช้บังคับ ให้ข้อกำหนดที่ออกตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๔๑ ยังมีผลใช้บังคับต่อไปจนกว่าจะได้มีการออกข้อกำหนดตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ขึ้นใช้บังคับ

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์

นายกรัฐมนตรี

 

 

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้มีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา และการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

สุนันทา/ผู้จัดทำ

๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๐

 

วสุ/แก้ไข

๑๐ มีนาคม ๒๕๕๒

 

 

 

--------------------------------------------------------------------

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๖๔ ก/หน้า ๖๙/๗ ตุลาคม ๒๕๕๐

 

 

 


พระราชบัญญัติ

ว่าด้วยความเรียบร้อยในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ

พ.ศ. ๒๕๕๐

                       

 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

 

โดยที่เป็นการสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยความเรียบร้อยในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติว่าด้วยความเรียบร้อยในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓  ในพระราชบัญญัตินี้

“ร่างรัฐธรรมนูญ” หมายความว่า ร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่สภาร่างรัฐธรรมนูญเห็นชอบ เมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

“ออกเสียง” หมายความว่า ออกเสียงประชามติว่าเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญทั้งฉบับ

“ประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ” หมายความว่า ประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการเผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญและการออกเสียงประชามติ พ.ศ. ๒๕๕๐ ลงวันที่ ๑๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ และที่มีการแก้ไขเพิ่มเติม

“ผู้มีสิทธิออกเสียง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิออกเสียงประชามติตามประกาศสภา

ร่างรัฐธรรมนูญ

“หน่วยออกเสียง” หมายความว่า หน่วยออกเสียงตามประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ

“ที่ออกเสียง” หมายความว่า ที่ออกเสียงตามประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ

“คณะกรรมการการเลือกตั้ง” หมายความว่า คณะกรรมการการเลือกตั้งตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๑

 

มาตรา ๔  เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งได้รับมอบหมายจากสภาร่างรัฐธรรมนูญตามประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญให้เป็นผู้ดำเนินการจัดและควบคุมการออกเสียงแล้ว ให้ถือว่าการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นการดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ตามมาตรา ๑๐ (๑) แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๑

ในการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๑ และตามที่กำหนดไว้ในประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ และให้นำความในมาตรา ๒๔ และมาตรา ๔๒ แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๑ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม

 

มาตรา ๕  ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่าผู้ใดกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. ๒๕๔๑

 

มาตรา ๖  ผู้ใดขัดขวางการปฏิบัติงานของคณะกรรมการการเลือกตั้ง กรรมการการเลือกตั้งคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำ จังหวัด คณะกรรมการประจำ หน่วยออกเสียง กรรมการประจำ หน่วยออกเสียงคณะอนุกรรมการ หรืออนุกรรมการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งในการปฏิบัติตามประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ถ้าการขัดขวางการปฏิบัติงานตามวรรคหนึ่ง ได้กระทำโดยใช้กำลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะใช้กำลังประทุษร้าย ผู้กระทำต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๗  ผู้บังคับบัญชาหรือนายจ้างผู้ใดขัดขวางหรือหน่วงเหนี่ยวหรือไม่ให้ความสะดวกพอสมควรต่อการไปใช้สิทธิออกเสียงของผู้ใต้บังคับบัญชาหรือลูกจ้าง แล้วแต่กรณี ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสี่หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๘  ผู้ใดทำลายบัตรที่มีไว้สำหรับการออกเสียงโดยไม่มีอำนาจกระทำได้หรือจงใจกระทำการด้วยประการใดๆ ให้บัตรออกเสียงชำรุด หรือเสียหาย หรือกระทำการด้วยประการใดๆ แก่บัตรเสียให้เป็นบัตรที่ใช้ได้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี และปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

ถ้าผู้กระทำตามวรรคหนึ่งเป็นเจ้าพนักงานหรือเป็นผู้มีหน้าที่เกี่ยวกับการดำเนินการออกเสียงต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

 

มาตรา ๙  ผู้ใดกระทำการในระหว่างเวลาเปิดการลงคะแนนออกเสียง ดังต่อไปนี้

(๑) ออกเสียงหรือพยายามออกเสียง โดยรู้อยู่แล้วว่าตนเป็นผู้ไม่มีสิทธิออกเสียงหรือไม่มีสิทธิลงคะแนนในหน่วยออกเสียงนั้น

(๒) ใช้บัตรอื่นที่มิใช่บัตรออกเสียงมาออกเสียง

(๓) นำบัตรออกเสียงออกไปจากที่ออกเสียง

(๔) ทำเครื่องหมายเพื่อเป็นที่สังเกตโดยวิธีใดไว้ที่บัตรออกเสียง เพื่อให้ผู้อื่นรู้ว่าเป็นบัตรของตน

(๕) ขัดคำสั่งกรรมการประจำหน่วยออกเสียงที่สั่งให้ออกไปจากที่ออกเสียง เพราะเหตุที่ผู้นั้นขัดขวางการออกเสียง ตามข้อ ๒๐ วรรคสอง แห่งประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ

(๖) นำบัตรออกเสียงใส่ในหีบบัตรออกเสียงโดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมาย หรือกระทำการใดในบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิออกเสียงเพื่อแสดงว่ามีผู้มาแสดงตนออกเสียงโดยผิดไปจากความจริงหรือกระทำการใดอันเป็นเหตุให้มีบัตรออกเสียงเพิ่มขึ้นจากความจริง

(๗) กระทำการโดยไม่มีอำนาจโดยชอบด้วยกฎหมายเพื่อมิให้ผู้มีสิทธิออกเสียงสามารถใช้สิทธิได้หรือขัดขวาง หรือหน่วงเหนี่ยวมิให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไป ณ ที่ออกเสียง หรือเข้าไป ณ ที่ออกเสียงหรือมิให้ไปถึง ณ ที่ดังกล่าว ภายในกำหนดเวลาการลงคะแนนออกเสียง

(๘) ก่อความวุ่นวายขึ้นในที่ออกเสียง หรือกระทำการใดอันเป็นการรบกวนหรือเป็นอุปสรรคแก่การออกเสียง

ผู้กระทำตาม (๑) (๒) (๓) (๔) หรือ (๕) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และผู้กระทำตาม (๖) (๗) หรือ (๘) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี และปรับไม่เกินสองแสนบาท

 

มาตรา ๑๐  ผู้ใดกระทำการ ดังต่อไปนี้

(๑) ก่อความวุ่นวายเพื่อให้การออกเสียงไม่เป็นไปด้วยความเรียบร้อย

(๒) ให้ เสนอให้หรือสัญญาว่าจะให้ หรือจัดเตรียมเพื่อจะให้ทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อื่นอันอาจคำนวณเป็นเงินได้แก่ผู้ใด เพื่อจะจูงใจให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไม่ไปใช้สิทธิออกเสียง ออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ออกเสียง

(๓) หลอกลวง บังคับ ขู่เข็ญ หรือใช้อิทธิพลคุกคาม เพื่อให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไม่ไปใช้สิทธิออกเสียง ออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ออกเสียง หรือเพื่อให้สำคัญผิดในวัน เวลา ที่ออกเสียงหรือวิธีการลงคะแนนออกเสียง

(๔) เปิด ทำลาย ทำให้เสียหาย ทำให้เปลี่ยนสภาพ ทำให้สูญหาย ทำให้ไร้ประโยชน์นำไป หรือขัดขวางการส่งซึ่งหีบบัตรออกเสียงหรือบัตรออกเสียง เว้นแต่เป็นการดำเนินการตามอำนาจหน้าที่โดยชอบด้วยกฎหมาย

(๕) เล่นหรือจัดให้มีการเล่นการพนันขันต่อใด ๆ อันมีผลเป็นการจูงใจให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไม่ไปใช้สิทธิออกเสียง ออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ออกเสียง

(๖) เรียกทรัพย์สินหรือผลประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่น เพื่อจะไม่ไปใช้สิทธิออกเสียงออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่งหรือไม่ออกเสียง

ผู้กระทำตาม (๑) (๒) (๓) หรือ (๔) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี และปรับไม่เกินสองแสนบาทและผู้กระทำตาม (๕) หรือ (๖) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินห้าปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ ทั้งนี้ ศาลอาจสั่งให้เพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมีกำหนดไม่เกินห้าปีด้วยก็ได้

 

มาตรา ๑๑  ผู้ใดเผยแพร่ผลการสำรวจความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับการออกเสียงในระหว่างเวลาสามวันก่อนวันออกเสียงจนถึงเวลาสิ้นสุดการออกเสียงในวันออกเสียง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่เกินหกพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๒  กรรมการประจำหน่วยออกเสียงผู้ใดจงใจนับบัตรออกเสียงหรือคะแนนในการออกเสียงให้ผิดไปจากความจริง หรือรวมคะแนนให้ผิดไป หรือกระทำด้วยประการใดๆ โดยมิได้มีอำนาจกระทำโดยชอบด้วยกฎหมายให้บัตรออกเสียงชำรุด หรือเสียหาย หรือให้เป็นบัตรเสีย หรือกระทำการด้วยประการใดๆ แก่บัตรเสียเพื่อให้เป็นบัตรที่ใช้ได้ หรืออ่านบัตรออกเสียงให้ผิดไปจากความจริงหรือทำรายงานการออกเสียงไม่ตรงความจริง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี และปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท

 

มาตรา ๑๓  ให้ประธานกรรมการการเลือกตั้งรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์

นายกรัฐมนตรี

 

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ได้มีประกาศสภาร่างรัฐธรรมนูญ เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการเผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญและการออกเสียงประชามติ พ.ศ. ๒๕๕๐ ประกาศใช้บังคับตามมาตรา ๒๙ วรรคสอง ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๔๙ แล้ว โดยให้คณะกรรมการการเลือกตั้งเป็นผู้จัดและควบคุมการออกเสียงประชามติ แต่ยังไม่มีกฎหมายรองรับการใช้อำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดให้มีการออกเสียงประชามติ และการรักษาความเรียบร้อยในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญที่สภาร่างรัฐธรรมนูญจัดทำขึ้น และเห็นชอบเมื่อวันที่ ๖กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เพื่อให้การออกเสียงประชามติเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรมจึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ

๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๐

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๓๘ ก/หน้า ๑๘/๑ สิงหาคม ๒๕๕๐


 
 

พระราชบัญญัติ

วิธีพิจารณาคดียาเสพติด

พ.ศ. ๒๕๕๐

                       

 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

 

โดยที่เป็นการสมควรมีกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาคดียาเสพติด

พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๓๖ และมาตรา ๔๑ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยบัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดียาเสพติด พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓  บทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาใดซึ่งพระราชบัญญัตินี้มิได้บัญญัติไว้โดยเฉพาะให้นำบทบัญญัติหรือวิธีพิจารณาแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว กฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลแขวงและวิธีพิจารณาความอาญาในศาลแขวง หรือกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร มาใช้บังคับเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๔  ห้ามมิให้นำบทบัญญัติในหมวด ๓ วิธีพิจารณาในศาลชั้นต้น และหมวด ๔ อุทธรณ์และฎีกา แห่งพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับแก่คดีเยาวชนและครอบครัวตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว

 

มาตรา ๕  ในพระราชบัญญัตินี้ เว้นแต่ข้อความจะแสดงให้เห็นเป็นอย่างอื่น

“พนักงานอัยการ” หมายความรวมถึงอัยการทหารตามกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร

“ยาเสพติด” หมายความว่า ยาเสพติดตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด

“กฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติด” หมายความว่า กฎหมายว่าด้วยการป้องกันการใช้สารระเหย กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กฎหมายว่าด้วยมาตรการในการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด กฎหมายว่าด้วยยาเสพติดให้โทษ และกฎหมายว่าด้วยวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท

“ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด” หมายความว่า ความผิดตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติด

“เจ้าพนักงาน” หมายความว่า เจ้าพนักงานตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด และพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

“ศาลอุทธรณ์” หมายความว่า ศาลอุทธรณ์ซึ่งมิใช่ศาลอุทธรณ์ภาค

 

มาตรา ๖  ให้ประธานศาลฎีกา นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ โดยให้ประธานศาลฎีกามีอำนาจออกระเบียบที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาและนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ในส่วนที่เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของตน

ระเบียบหรือกฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

 

หมวด ๑

การสืบสวน

                       

 

มาตรา ๗  ในกรณีจำเป็นและเพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้เจ้าพนักงานผู้ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมาย แล้วแต่กรณี มีอำนาจปฏิบัติการอำพรางเพื่อการสืบสวนความผิดตามกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติด

การอำพราง หมายความว่า การดำเนินการทั้งหลายเพื่อปิดบังสถานะหรือวัตถุประสงค์ของการดำเนินการโดยลวงผู้อื่นให้เข้าใจไปทางอื่น หรือเพื่อมิให้รู้ความจริงเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงาน

ในกรณีจำเป็นเร่งด่วนและมีเหตุอันสมควร ให้เจ้าพนักงานมีอำนาจปฏิบัติการอำพรางเพื่อการสืบสวนความผิดตามกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติดไปก่อนแล้วรายงานผู้มีอำนาจอนุญาตตามวรรคหนึ่งโดยเร็ว

การอนุญาตและการอำพรางตามวรรคหนึ่ง รวมทั้งการดำเนินการตามวรรคสามให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง ทั้งนี้ ในกฎกระทรวงดังกล่าวอย่างน้อยต้องมีมาตรการควบคุมและตรวจสอบการใช้อำนาจด้วย

การกระทำและพยานหลักฐานที่ได้มาจากการอำพรางของเจ้าพนักงานตามมาตรานี้ให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้

 

มาตรา ๘  ในกรณีจำเป็นและเพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ให้เจ้าพนักงานผู้ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมาย แล้วแต่กรณี มีอำนาจครอบครองหรือให้มีการครอบครองยาเสพติดภายใต้การควบคุมทั้งในและนอกราชอาณาจักรเพื่อการสืบสวนความผิดตามกฎหมายเกี่ยวกับยาเสพติดได้

ผู้ซึ่งได้รับมอบหมายตามวรรคหนึ่ง ต้องเป็นผู้ดำรงตำแหน่งที่มีหน้าที่รับผิดชอบเรื่องนั้นโดยในการมอบหมายให้คำนึงถึงระดับความรับผิดชอบของผู้ซึ่งได้รับมอบหมาย

การครอบครองยาเสพติดภายใต้การควบคุม หมายความว่า การครอบครองชั่วคราวซึ่งยาเสพติดเพื่อส่งต่อแก่ผู้ต้องสงสัยว่ากระทำความผิดซึ่งอยู่ภายใต้การกำกับ คำสั่ง หรือการสะกดรอยติดตามของเจ้าพนักงาน ทั้งนี้ การส่งต่อนั้นให้รวมถึงการนำเข้าหรือส่งออกเพื่อการส่งต่อในหรือนอกราชอาณาจักรด้วย

การขออนุญาต การอนุญาต การครอบครอง ระยะเวลาในการครอบครองหรือการให้มีการครอบครองยาเสพติดภายใต้การควบคุม ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง ทั้งนี้ ในกฎกระทรวงดังกล่าวอย่างน้อยต้องมีมาตรการควบคุมและตรวจสอบการใช้อำนาจด้วย

การกระทำและพยานหลักฐานที่ได้มาจากการกระทำของเจ้าพนักงานตามมาตรานี้ ให้รับฟังเป็นพยานหลักฐานได้

 

มาตรา ๙  ในกรณีที่เจ้าพนักงานขอให้บุคคลใดซึ่งมีความรู้ความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษเฉพาะในเรื่องหนึ่งเรื่องใดเป็นผู้ช่วยเหลือเจ้าพนักงานในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้บุคคลนั้นไม่ต้องรับผิดทางแพ่งเป็นการส่วนตัวในบรรดาความเสียหายที่เกิดขึ้น เว้นแต่จะได้กระทำด้วยความจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง แต่ไม่ตัดสิทธิผู้เสียหายที่จะเรียกร้องค่าเสียหายจากทางราชการ

 

มาตรา ๑๐  ในกรณีจำเป็นและเพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้เจ้าพนักงานอาจร้องขอให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ดำเนินการให้ได้มาซึ่งข้อมูลคอมพิวเตอร์เพื่อใช้เป็นพยานหลักฐานในการพิสูจน์ความผิดและการดำเนินคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด

เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ได้รับการร้องขอดังกล่าว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจดำเนินการตามคำร้องขอโดยปฏิบัติตามวิธีการในกฎหมายดังกล่าว

เจ้าพนักงานผู้ใดเปิดเผยหรือส่งมอบข้อมูลคอมพิวเตอร์ที่ได้มาตามวรรคหนึ่งให้แก่บุคคลอื่นอันมิใช่เพื่อประโยชน์ในการดำเนินคดีกับผู้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ หรือกระทำโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นล่วงรู้ข้อมูลคอมพิวเตอร์ดังกล่าว ต้องระวางโทษเช่นเดียวกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์

 

หมวด ๒

การสอบสวน

                       

 

มาตรา ๑๑  ในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ซึ่งพนักงานสอบสวนได้ยึดสิ่งของไว้ตามกฎหมายและอ้างว่าเป็นยาเสพติด ให้พนักงานสอบสวนส่งสิ่งของที่ยึดนั้นภายในสามวันทำการนับแต่เวลาที่พนักงานสอบสวนได้รับสิ่งของนั้นไว้เป็นของกลางในคดี เพื่อให้ผู้ชำนาญการพิเศษตรวจพิสูจน์และทำความเห็นเป็นหนังสือรวมไว้ในสำนวนการสอบสวน เว้นแต่มีเหตุสุดวิสัยหรือมีเหตุจำเป็นอย่างอื่นที่ไม่อาจส่งสิ่งของที่ยึดนั้น ภายในกำหนดเวลาดังกล่าวได้โดยให้บันทึกเหตุสุดวิสัยหรือเหตุจำเป็นที่ไม่อาจดำเนินการดังกล่าวไว้ในสำนวนการสอบสวนด้วย

 

หมวด ๓

วิธีพิจารณาในศาลชั้นต้น

                       

 

มาตรา ๑๒  ในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดซึ่งจำเลยมีทนายความ ถ้าปรากฏว่าจำเลยคนใดจงใจไม่มาศาลหรือหลบหนี และมีความจำเป็นเพื่อมิให้พยานหลักฐานสูญหายหรือยากแก่การนำมาสืบในภายหลัง เมื่อศาลเห็นเป็นการสมควรก็ให้ศาลมีอำนาจสืบพยานหลักฐานลับหลังจำเลย แต่ต้องให้โอกาสทนายความของจำเลยที่จะถามค้านและนำสืบหักล้างพยานหลักฐานนั้นได้

 

มาตรา ๑๓  ในชั้นพิจารณา ถ้าจำเลยให้การรับสารภาพตามฟ้อง ศาลจะพิพากษาโดยไม่สืบพยานหลักฐานต่อไปก็ได้ เว้นแต่กรณีมีเหตุอันควรสงสัยว่าจำเลยไม่ได้กระทำความผิดหรือคดีที่มีข้อหาในความผิดซึ่งจำเลยรับสารภาพนั้นกฎหมายกำหนดอัตราโทษอย่างต่ำให้จำคุกตลอดชีวิตหรือโทษสถานที่หนักกว่านั้น ศาลต้องฟังพยานหลักฐานโจทก์จนกว่าจะพอใจว่าจำเลยได้กระทำผิดจริง

 

หมวด ๔

อุทธรณ์และฎีกา

                       

 

มาตรา ๑๔  ให้จัดตั้งแผนกคดียาเสพติดขึ้นในศาลอุทธรณ์ โดยให้มีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดที่มีการอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นและตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๑๕  ภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติมาตรา ๑๖ คดีอุทธรณ์คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลชั้นต้นในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ให้อุทธรณ์ไปยังศาลอุทธรณ์โดยยื่นต่อศาลชั้นต้นในกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งนั้นให้คู่ความฝ่ายที่อุทธรณ์ฟัง

เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งรับอุทธรณ์หรือเมื่อมีการยื่นคำร้องอุทธรณ์คำสั่งไม่รับอุทธรณ์ของศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นรีบส่งอุทธรณ์หรือคำร้องเช่นว่านั้นพร้อมสำนวนไปยังศาลอุทธรณ์เพื่อพิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโดยเร็ว

 

มาตรา ๑๖  คดีที่ศาลชั้นต้นพิพากษาให้ลงโทษประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิตเมื่อไม่มีการอุทธรณ์คำพิพากษา ให้ศาลชั้นต้นส่งสำนวนและคำพิพากษาไปยังศาลอุทธรณ์ตามมาตรา ๒๔๕ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

 

มาตรา ๑๗  ในคดีที่โจทก์ฟ้องว่าจำเลยกระทำผิดหลายกรรมต่างกัน และกรรมใดกรรมหนึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด หากมีการอุทธรณ์ในความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดพร้อมความผิดอื่นให้ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลอุทธรณ์ และให้ศาลอุทธรณ์มีอำนาจพิจารณาพิพากษาในความผิดอื่นซึ่งมิใช่ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดด้วย

 

มาตรา ๑๘  ให้ศาลอุทธรณ์พิจารณาพิพากษาหรือมีคำสั่งโดยมิชักช้า และภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติมาตรา ๑๖ และมาตรา ๑๙ คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์เฉพาะการกระทำซึ่งเป็นความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดให้เป็นที่สุด

คำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์ในการกระทำกรรมอื่นซึ่งมิใช่ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดคู่ความอาจฎีกาได้ภายใต้บทบัญญัติว่าด้วยการฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

 

มาตรา ๑๙  ในกรณีที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาหรือมีคำสั่งในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดตามมาตรา ๑๘ วรรคหนึ่งแล้ว คู่ความอาจยื่นคำขอโดยทำเป็นคำร้องไปพร้อมกับฎีกาต่อศาลฎีกาภายในกำหนดหนึ่งเดือนนับแต่วันอ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลนั้นให้คู่ความฝ่ายที่ขออนุญาตฎีกาฟัง เพื่อขอให้พิจารณารับฎีกาไว้วินิจฉัยก็ได้

เมื่อมีคำร้องขอตามวรรคหนึ่ง ศาลฎีกาอาจพิจารณารับฎีกาในปัญหาเรื่องหนึ่งเรื่องใดไว้วินิจฉัยก็ได้ หากเห็นว่าเป็นปัญหาสำคัญที่ศาลฎีกาควรจะได้วินิจฉัย

คดีที่ศาลฎีกามีคำสั่งไม่รับฎีกาไว้วินิจฉัย ให้เป็นที่สุดตั้งแต่วันที่ได้อ่านหรือถือว่าได้อ่านคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลอุทธรณ์

หลักเกณฑ์และวิธีการยื่นคำขอ ตลอดจนการพิจารณาและมีคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ฎีกาตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา ทั้งนี้ ในระเบียบดังกล่าวอย่างน้อยต้องระบุเงื่อนเวลาของการสั่งไม่อนุญาตที่ไม่ขัดหรือแย้งต่อการปฏิบัติตามมาตรา ๒๖๒ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

ระเบียบตามวรรคสี่ เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

 

มาตรา ๒๐  การอุทธรณ์หรือฎีกาในศาลทหาร ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลทหาร

 

หมวด ๕

การบังคับโทษปรับ

                       

 

มาตรา ๒๑  ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาให้ลงโทษปรับ ให้พนักงานอัยการร้องขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีเพื่อแต่งตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีของกรมบังคับคดีดำเนินการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของผู้ต้องโทษแทนค่าปรับได้

การบังคับคดีตามวรรคหนึ่ง ให้นำประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับโดยอนุโลม โดยให้สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดมีอำนาจตรวจสอบทรัพย์สินและให้ถือว่าเป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา

บทบัญญัติมาตรานี้ ไม่กระทบต่อการที่ศาลจะมีคำสั่งขังผู้ต้องโทษแทนค่าปรับตามประมวลกฎหมายอาญา

 

หมวด ๖

อายุความ

                       

 

มาตรา ๒๒  ในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด สำหรับฐานความผิดซึ่งต้องระวางโทษประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิต ถ้ามิได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลภายในกำหนดสามสิบปีนับแต่วันกระทำความผิด เป็นอันขาดอายุความ

ถ้าได้ฟ้องและได้ตัวผู้กระทำความผิดมายังศาลแล้วผู้กระทำความผิดวิกลจริตและศาลสั่งงดการพิจารณาหรือหลบหนีจนเกินกำหนดตามวรรคหนึ่งแล้วนับแต่วันที่ศาลสั่งงดการพิจารณา หรือนับแต่วันที่ผู้นั้นหลบหนี แล้วแต่กรณี ก็ให้ถือว่าเป็นอันขาดอายุความเช่นเดียวกัน

 

มาตรา ๒๓  ในคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดซึ่งศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิตผู้ใด และผู้นั้นยังมิได้รับโทษหรือได้รับโทษแต่ยังไม่ครบถ้วนเพราะหลบหนีถ้ายังมิได้ตัวผู้นั้นมาเพื่อรับโทษเกินกำหนดเวลาสามสิบปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษาถึงที่สุดหรือนับแต่วันที่ผู้นั้นหลบหนี แล้วแต่กรณี เป็นอันล่วงเลยการลงโทษ จะลงโทษผู้นั้นมิได้

 

บทเฉพาะกาล

                       

 

มาตรา ๒๔  บรรดาคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดซึ่งค้างพิจารณาอยู่ในศาลใดก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้ศาลนั้นมีอำนาจพิจารณาพิพากษาต่อไป และให้บังคับตามกฎหมายซึ่งใช้อยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับจนกว่าคดีนั้นจะถึงที่สุด

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

โฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์

รองนายกรัฐมนตรี

 

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดได้เปลี่ยนแปลงไปสู่อาชญากรรมที่มีการจัดตั้งในลักษณะองค์กร และมีลักษณะพิเศษมากยิ่งขึ้น โดยผู้กระทำความผิดอาศัยความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและข้อจำกัดของกฎหมายที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการปราบปรามผู้กระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดประกอบกับมีคดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดขึ้นสู่การพิจารณาของศาลเป็นจำนวนมาก ซึ่งคดีดังกล่าวมีลักษณะพิเศษและซับซ้อนแตกต่างจากการกระทำความผิดอาญาทั่วไป สมควรมีกฎหมายว่าด้วยวิธีพิจารณาคดียาเสพติดโดยเฉพาะเพื่อกำหนดหลักเกณฑ์การสืบสวนสอบสวนโดยการใช้เทคนิคการสืบสวนสอบสวนพิเศษ และกำหนดบทบัญญัติเกี่ยวกับวิธีพิจารณาในศาลชั้นต้น การอุทธรณ์ ฎีกาและอายุความ รวมทั้งกำหนดบทบัญญัติเกี่ยวกับการบังคับชำระค่าปรับตามคำพิพากษา เพื่อให้ศาลพิจารณาพิพากษาและบังคับโทษคดียาเสพติดได้อย่างมีประสิทธิภาพ  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ปริยานุช/ผู้จัดทำ

๓๐ มกราคม ๒๕๕๑

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕/ตอนที่ ๙ ก/หน้า ๔๕/๑๔ มกราคม ๒๕๕๑

พระราชบัญญัติ

โรงเรียนเอกชน

พ.ศ. ๒๕๕๐

                       

 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

 

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยโรงเรียนเอกชน

พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓  ให้ยกเลิกพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕

 

มาตรา ๔  ในพระราชบัญญัตินี้

“โรงเรียน” หมายความว่า สถานศึกษาของเอกชนที่จัดการศึกษาไม่ว่าจะเป็นโรงเรียนในระบบหรือโรงเรียนนอกระบบ ที่มิใช่เป็นสถาบันอุดมศึกษาของเอกชนตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

“โรงเรียนในระบบ” หมายความว่า โรงเรียนที่จัดการศึกษาโดยกำหนดจุดมุ่งหมาย วิธีการศึกษา หลักสูตร ระยะเวลาของการศึกษา การวัดและประเมินผลซึ่งเป็นเงื่อนไขของการสำเร็จการศึกษาที่แน่นอน

“โรงเรียนนอกระบบ” หมายความว่า โรงเรียนที่จัดการศึกษาโดยมีความยืดหยุ่นในการกำหนดจุดมุ่งหมาย รูปแบบ วิธีการจัดการศึกษา ระยะเวลาของการศึกษา การวัดและประเมินผล ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญของการสำเร็จการศึกษา

“นักเรียน” หมายความว่า ผู้รับการศึกษาในโรงเรียน

“ผู้รับใบอนุญาต” หมายความว่า ผู้รับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียน

“ผู้จัดการ” หมายความว่า ผู้จัดการของโรงเรียนในระบบ

“ผู้อำนวยการ” หมายความว่า ผู้อำนวยการของโรงเรียนในระบบ

“ผู้บริหาร” หมายความว่า ผู้บริหารของโรงเรียนนอกระบบ

“ครู” หมายความว่า บุคลากรวิชาชีพซึ่งทำหน้าที่หลักทางด้านการเรียนการสอนและส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยวิธีการต่างๆ ในโรงเรียน

“ผู้สอน” หมายความว่า ผู้ทำหน้าที่ด้านการเรียนการสอนและส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยวิธีการต่างๆ ในโรงเรียนนอกระบบ

“บุคลากรทางการศึกษา” หมายความว่า ผู้สนับสนุนการศึกษาซึ่งเป็นผู้ทำหน้าที่ให้บริการหรือปฏิบัติงานเกี่ยวเนื่องกับการจัดกระบวนการเรียนการสอน การนิเทศ และการบริหารการศึกษาในโรงเรียน

“ผู้อนุญาต” หมายความว่า เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาซึ่งเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนมอบหมาย

“คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน

“ตราสารจัดตั้ง” หมายความว่า ตราสารจัดตั้งนิติบุคคลของโรงเรียนในระบบ

“กองทุน” หมายความว่า กองทุนส่งเสริมโรงเรียนในระบบ

“พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ข้าราชการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งให้ปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้

“รัฐมนตรี” หมายความว่า รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๕  พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่

(๑) สถานศึกษาที่มีนักเรียนรวมกันไม่เกินเจ็ดคน

(๒) สถานศึกษาที่คณะสงฆ์จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การศึกษาอบรม และสั่งสอนพระธรรมวินัย

(๓) สถานศึกษาอื่นที่กำหนดในกฎกระทรวงตามข้อเสนอของคณะกรรมการ

 

มาตรา ๖  ในกรณีมีเหตุจำเป็นรัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการจะประกาศให้โรงเรียนใดได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้ในเรื่องใดก็ได้

 

มาตรา ๗  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่กับออกกฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตราท้ายพระราชบัญญัตินี้และกำหนดกิจการอื่นตามพระราชบัญญัตินี้

กฎกระทรวง นั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

 

หมวด ๑

คณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน

                       

 

มาตรา ๘  ให้มีคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน ประกอบด้วย

(๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานกรรมการ

(๒) ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เลขาธิการสภาการศึกษา ผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ อธิบดีกรมบัญชีกลาง และอธิบดีกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน เป็นกรรมการโดยตำแหน่ง

(๓) กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้แทนสมาคมเกี่ยวกับโรงเรียนเอกชนสองคน

(๔) กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้ได้รับคัดเลือกจากผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา ฝ่ายละหนึ่งคน

(๕) กรรมการซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้ทรงคุณวุฒิสี่คน ในจำนวนนั้นจะต้องเป็นผู้ทรงคุณวุฒิด้านการศึกษาพิเศษสำหรับคนพิการหนึ่งคน

ให้เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนเป็นกรรมการและเลขานุการ

หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกบุคคลเพื่อแต่งตั้งเป็นกรรมการตาม (๓) (๔) และ (๕) ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด

 

มาตรา ๙  ให้กรรมการตามมาตรา ๘ (๓) (๔) และ (๕) มีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสามปีและอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระมิได้

ในกรณีที่กรรมการตามวรรคหนึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระ แต่ยังมิได้แต่งตั้งกรรมการขึ้นใหม่ ให้กรรมการซึ่งพ้นจากตำแหน่งปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนจนกว่าจะได้แต่งตั้งกรรมการขึ้นใหม่

 

มาตรา ๑๐  นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๙ กรรมการตามมาตรา ๘ (๓) (๔) และ (๕) พ้นจากตำแหน่งเมื่อ

(๑) ตาย

(๒) ลาออก

(๓) รัฐมนตรีให้ออก เพราะมีความประพฤติเสื่อมเสีย

(๔) ขาดคุณสมบัติของการเป็นกรรมการในประเภทนั้น

(๕) เป็นบุคคลล้มละลาย คนไร้ความสามารถ หรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

(๖) ถูกจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก

ในกรณีที่ตำแหน่งกรรมการว่างลงและยังมิได้ดำเนินการให้ได้มาซึ่งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่าง ให้คณะกรรมการประกอบด้วยกรรมการเท่าที่เหลืออยู่

 

มาตรา ๑๑  ในกรณีที่กรรมการตามมาตรา ๘ (๓) (๔) หรือ (๕) พ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระให้ดำเนินการแต่งตั้งกรรมการขึ้นใหม่โดยเร็ว เว้นแต่วาระการดำรงตำแหน่งเหลืออยู่ไม่ถึงเก้าสิบวันจะไม่ดำเนินการแต่งตั้งแทนก็ได้ และให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่อยู่ในตำแหน่งเพียงเท่าวาระที่เหลืออยู่ของผู้ซึ่งตนแทน

 

มาตรา ๑๒  ให้นำกฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครองมาใช้บังคับกับการประชุมและการวินิจฉัยชี้ขาดของคณะกรรมการด้วยโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๓  ให้คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้

(๑) เสนอนโยบายเกี่ยวกับการศึกษาเอกชน การพัฒนาและสนับสนุนโรงเรียน ครู ผู้สอนและบุคลากรทางการศึกษาต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ

(๒) กำกับดูแลการปฏิบัติตามพระราชบัญญัตินี้

(๓) กำหนดมาตรฐานและแผนพัฒนาหลักสูตรการศึกษาเอกชน

(๔) กำหนดมาตรการช่วยเหลือ ส่งเสริมและสนับสนุนโรงเรียน ครู ผู้สอน และบุคลากรทางการศึกษาให้สอดคล้องกับนโยบายที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบตาม (๑)

(๕) ออกระเบียบเกี่ยวกับการเก็บรักษาเอกสารหลักฐานของโรงเรียน

(๖) เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศเพื่อดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้

(๗) ออกระเบียบเกี่ยวกับการวินิจฉัยการร้องทุกข์และการคุ้มครองการทำงาน

(๘) ออกระเบียบเกี่ยวกับการยื่นอุทธรณ์ การรับอุทธรณ์ วิธีพิจารณาอุทธรณ์และกำหนดเวลาพิจารณาอุทธรณ์

(๙) แต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการตามที่คณะกรรมการมอบหมาย

(๑๐) ปฏิบัติงานอื่นตามที่พระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่นกำหนดหรือตามที่คณะรัฐมนตรีมอบหมาย

 

มาตรา ๑๔  ให้มีสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ มีเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน เป็นผู้บังคับบัญชา ข้าราชการ พนักงานและลูกจ้าง และรับผิดชอบการดำเนินงานของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน

สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน มีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้

(๑) รับผิดชอบงานธุรการ และสนับสนุนการดำเนินงานของคณะกรรมการ

(๒) เสนอแนะนโยบายยุทธศาสตร์ แผนพัฒนาการศึกษาเอกชนต่อคณะกรรมการ

(๓) ส่งเสริม สนับสนุนด้านวิชาการ การประกันคุณภาพ การวิจัยและพัฒนาเพื่อประกันคุณภาพการศึกษาเอกชน

(๔) รับผิดชอบการดำเนินการเกี่ยวกับกองทุน

(๕) ดำเนินการจัดสรรเงินอุดหนุนการศึกษาเอกชนตามมาตรการที่คณะกรรมการกำหนดตามมาตรา ๑๓ (๔)

(๖) เป็นศูนย์ส่งเสริมสนับสนุนข้อมูล และทะเบียนกลางทางการศึกษาเอกชนตลอดจนติดตามตรวจสอบ และประเมินผลการจัดการศึกษาเอกชน

(๗) ปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่คณะกรรมการมอบหมาย

 

มาตรา ๑๕  เพื่อประโยชน์ในการส่งเสริมการจัดการศึกษาเอกชน ในจังหวัดหนึ่งนอกจากกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ให้มีกลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชนเป็นส่วนราชการในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเขตใดเขตหนึ่ง มีอำนาจหน้าที่เกี่ยวกับการจัดการศึกษาเอกชนที่อยู่ในจังหวัดนั้น

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใดในจังหวัดสมควรมีกลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชน และจังหวัดที่ถือว่าเป็นเขตปริมณฑลของกรุงเทพมหานครตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนด

ในกรณีที่จังหวัดใดมีความจำเป็นต้องมีกลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชนในเขตพื้นที่การศึกษามากกว่าหนึ่งเขตพื้นที่การศึกษาให้กระทำได้โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความสะดวก การประหยัด และความเป็นเอกภาพของนโยบายการศึกษาเอกชน

 

มาตรา ๑๖  สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาใดมีกลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชนตามมาตรา ๑๕ ให้คณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษานั้นมีกรรมการเพิ่มขึ้นอีกสองคน โดยเป็นผู้แทนผู้รับใบอนุญาตหนึ่งคนและผู้แทนครูหนึ่งคน

หลักเกณฑ์และวิธีการคัดเลือกผู้แทนผู้รับใบอนุญาตและผู้แทนครูตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

 

หมวด ๒

โรงเรียนในระบบ

                       

ส่วนที่ ๑

การจัดตั้งและเปิดดำเนินการ

                  

 

มาตรา ๑๗  ประเภทและระดับของโรงเรียนในระบบ ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๑๘  การจัดตั้งโรงเรียนในระบบต้องได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาต

การขอรับใบอนุญาตและการออกใบอนุญาตแต่ละประเภทและแต่ละระดับให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยผู้ขอรับใบอนุญาตจะต้องแนบตราสารจัดตั้งและรายละเอียดเกี่ยวกับกิจการของโรงเรียนในระบบมาพร้อมกับคำขอด้วย

 

มาตรา ๑๙  ตราสารจัดตั้งตามมาตรา ๑๘ วรรคสอง อย่างน้อยต้องมีรายการดังต่อไปนี้

(๑) วัตถุประสงค์

(๒) ชื่อ ประเภท ระดับ ของโรงเรียนในระบบ

(๓) รายละเอียดเกี่ยวกับที่ดิน ที่ตั้ง และแผนผังแสดงบริเวณและอาคารของโรงเรียนในระบบ

(๔) เงินทุนและทรัพย์สินที่ใช้ในการจัดตั้ง

(๕) รายการอื่นตามที่กำหนดในพระราชบัญญัตินี้และที่กำหนดในกฎกระทรวง

ผู้อนุญาตจะต้องพิจารณาคำขอรับใบอนุญาตให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ยื่นคำขอ

ผู้รับใบอนุญาตจะเปลี่ยนแปลงรายการตามวรรคหนึ่งไม่ได้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาตการขออนุญาตและการอนุญาต ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง

 

มาตรา ๒๐  รายละเอียดเกี่ยวกับกิจการของโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๑๘ วรรคสองอย่างน้อยต้องมีรายการ ดังต่อไปนี้

(๑) โครงการและแผนการดำเนินงาน

(๒) หลักสูตร วิธีการเรียนการสอน และการวัดและประเมินผลการศึกษา

(๓) อัตราค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่น

(๔) คุณสมบัติ อัตราเงินเดือน ค่าสอน ค่าชดเชย ค่าตอบแทน หลักเกณฑ์การจ้างและเลิกจ้างและสวัสดิการของครูและบุคลากรทางการศึกษา

การเปลี่ยนแปลงรายการตามวรรคหนึ่ง (๒) ให้กระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาต

การเปลี่ยนแปลงรายการตามวรรคหนึ่ง (๑) (๓) และ (๔) ให้ผู้รับใบอนุญาตแจ้งให้ผู้อนุญาตทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน

 

มาตรา ๒๑  ผู้ขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบที่เป็นบุคคลธรรมดาต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

(๑) มีสัญชาติไทย

(๒) มีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบปีบริบูรณ์

(๓) สำเร็จการศึกษาไม่ต่ำกว่าปริญญาตรี

(๔) มีความประพฤติเรียบร้อยไม่บกพร่องในศีลธรรมอันดี

(๕) เลื่อมใสในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

(๖) ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย

(๗) ไม่เคยถูกออกจากราชการโดยมีความผิด เว้นแต่ได้ถูกออกจากราชการมาแล้วไม่น้อยกว่าสองปีก่อนวันขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบ

(๘) ไม่เคยถูกเพิกถอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียน เว้นแต่ได้ถูกเพิกถอนใบอนุญาตดังกล่าวมาแล้วไม่น้อยกว่าสองปีก่อนวันขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบ

(๙) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

(๑๐) ไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกและได้พ้นโทษมาแล้วไม่ถึงห้าปีก่อนวันขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบ เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

 

มาตรา ๒๒  ผู้ขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบที่เป็นนิติบุคคลต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

(๑) มีวัตถุประสงค์เพื่อการศึกษา เว้นแต่นิติบุคคลที่ขอจัดตั้งนั้นเป็นองค์การของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ

(๒) นิติบุคคลที่เป็นบริษัทมหาชนจำกัด บริษัทจำกัดหรือห้างหุ้นส่วน ต้องมีจำนวนหุ้นหรือทุนเป็นของผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนที่มีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนหุ้นหรือทุนทั้งหมด และจะต้องมีจำนวนผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนที่มีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนทั้งหมด

(๓) นิติบุคคลที่เป็นมูลนิธิ จะต้องมีกรรมการที่มีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการบริหารทั้งหมด

(๔) นิติบุคคลที่เป็นสมาคมหรือสหกรณ์ จะต้องมีกรรมการที่มีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมด และสมาชิกของสมาคมหรือสหกรณ์ต้องมีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมด

(๕) ผู้จัดการของนิติบุคคลหรือผู้แทนของนิติบุคคลนั้นต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑

 

มาตรา ๒๓  ผู้ขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบต้องมีหลักฐานแสดงได้ว่าเมื่อได้รับอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบแล้ว โรงเรียนจะได้รับการโอนกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดิน หรือสิทธิเหนือพื้นดินหรือสิทธิเก็บกินที่มีกำหนดเวลาไม่น้อยกว่าสิบปีหรือสิทธิการเช่าที่มีสัญญาเช่าไม่น้อยกว่าสิบปี

ในกรณีที่ที่ดินที่จะใช้เป็นที่ตั้งโรงเรียนในระบบเป็นที่ดินของส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ วัดตามกฎหมายว่าด้วยคณะสงฆ์หรือองค์กรทางศาสนาอื่น ผู้ขอรับใบอนุญาตจะแสดงหลักฐานการอนุญาตให้ใช้ที่ดินอย่างอื่นที่มิใช่สัญญาเช่า หรือสัญญาเช่าที่มีระยะเวลาน้อยกว่าสิบปีก็ได้

ที่ดินตามวรรคหนึ่งต้องมีขนาดตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

 

มาตรา ๒๔  เมื่อได้รับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบแล้ว ให้โรงเรียนในระบบเป็นนิติบุคคลนับแต่วันที่ได้รับใบอนุญาต และให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้แทนของนิติบุคคล

 

มาตรา ๒๕  เมื่อโรงเรียนในระบบเป็นนิติบุคคลตามมาตรา ๒๔ แล้ว ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการ ดังต่อไปนี้

(๑) โอนกรรมสิทธิ์ สิทธิครอบครองในที่ดิน สิทธิเหนือพื้นดิน สิทธิเก็บกินหรือสิทธิการเช่าที่ปลอดจากภาระผูกพันอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ระบุไว้ในคำขอรับใบอนุญาตให้แก่โรงเรียนในระบบภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันนับแต่วันได้รับใบอนุญาต

(๒) ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวงตามมาตรา ๑๘ วรรคสองและที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตเฉพาะในส่วนที่ต้องดำเนินการก่อนเปิดดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบให้แล้วเสร็จภายในเวลาที่ผู้อนุญาตกำหนด

(๓) โอนเงินและทรัพย์สินอื่นซึ่งเป็นทุนนอกจากที่ดินให้แก่โรงเรียนในระบบภายในเวลาที่ผู้อนุญาตกำหนด

(๔) ดำเนินการให้มีคณะกรรมการบริหารตามมาตรา ๓๐ ให้ครบถ้วนภายในเวลาที่ผู้อนุญาตกำหนด

ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไม่ปฏิบัติตาม (๑) (๒) (๓) หรือ (๔) ผู้อนุญาตมีอำนาจเพิกถอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบได้

ในกรณีที่ดินที่จะโอนหรือที่เป็นของโรงเรียนในระบบมีจำนองเป็นประกันหนี้ที่เกิดจากการดำเนินการจัดตั้งโรงเรียนในระบบหรือหนี้ของโรงเรียนในระบบ มิให้ถือว่าที่ดินนั้นมีภาระผูกพันตาม (๑)

 

มาตรา ๒๖  เมื่อผู้รับใบอนุญาตได้ดำเนินการตามมาตรา ๒๕ แล้ว และพร้อมที่จะเปิดดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบ ให้แจ้งให้ผู้อนุญาตทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนวันเปิดดำเนินกิจการ

เมื่อผู้อนุญาตตรวจสอบแล้วเห็นว่าผู้รับใบอนุญาตดำเนินการถูกต้องตามมาตรา ๒๕ ให้แจ้งให้ผู้รับใบอนุญาตทราบเพื่อเปิดดำเนินกิจการได้ แต่ในกรณีที่ผู้อนุญาตเห็นว่าผู้รับใบอนุญาตยังดำเนินการไม่ถูกต้องตามมาตรา ๒๕ จะสั่งให้โรงเรียนในระบบชะลอการเปิดดำเนินกิจการไปก่อนจนกว่าจะดำเนินการให้ถูกต้องก็ได้ ทั้งนี้ ผู้อนุญาตต้องแจ้งก่อนวันเปิดดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน

กรณีที่ผู้รับใบอนุญาตมิได้รับแจ้งผลการตรวจสอบจากผู้อนุญาตตามกำหนดเวลาตามวรรคสอง ให้โรงเรียนในระบบนั้นเปิดดำเนินกิจการได้ตามกำหนดเวลาที่ได้แจ้งไว้

 

มาตรา ๒๗  การโอนกรรมสิทธิ์และสิทธิครอบครองในที่ดินให้แก่โรงเรียนในระบบเพื่อประโยชน์ในการจัดการศึกษา ให้ได้รับยกเว้นค่าธรรมเนียมทั้งปวงตามประมวลกฎหมายที่ดินและภาษีอากรตามที่จะได้มีพระราชกฤษฎีกาออกตามประมวลรัษฎากรกำหนดไว้

การยกเว้นค่าธรรมเนียมตามวรรคหนึ่ง ให้รวมถึงการโอนกรรมสิทธ์กลับคืนให้กับผู้รับใบอนุญาต เมื่อโรงเรียนในระบบเลิกกิจการ

 

มาตรา ๒๘  ชื่อของโรงเรียนในระบบต้องใช้อักษรไทยขนาดใหญ่พอสมควรติดไว้ที่บริเวณโรงเรียนในระบบ ณ ที่ซึ่งเห็นได้ง่าย โดยต้องมีคำว่า “โรงเรียน” ประกอบชื่อด้วย ในกรณีที่มีอักษรต่างประเทศกำกับ ต้องไม่มีขนาดใหญ่กว่าอักษรไทย

 

มาตรา ๒๙  โรงเรียนในระบบอาจจัดตั้งสาขาได้ การจัดตั้ง การขออนุญาตและการอนุญาตให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

ห้ามไม่ให้โรงเรียนในระบบกระทำการใดให้บุคคลอื่นเข้าใจว่าเป็นตัวแทน เครือข่ายหรือสาขาของโรงเรียนในระบบ สถาบันหรือสถานศึกษาอื่นในต่างประเทศ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาต

 

มาตรา ๓๐  ให้โรงเรียนในระบบมีคณะกรรมการบริหาร ประกอบด้วยผู้รับใบอนุญาตผู้จัดการ ผู้อำนวยการ ผู้แทนผู้ปกครอง ผู้แทนครู และผู้ทรงคุณวุฒิอย่างน้อยหนึ่งคนแต่ไม่เกินสามคนเป็นกรรมการ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นบุคคลเดียวกับผู้จัดการหรือผู้อำนวยการ หรือเป็นบุคคลเดียวกันทั้งสามตำแหน่ง ให้ตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งหรือสองคน แล้วแต่กรณี

คุณสมบัติ หลักเกณฑ์ วิธีการสรรหากรรมการ การเลือกประธานกรรมการ วาระการดำรงตำแหน่งและการพ้นจากตำแหน่ง ให้เป็นไปตามที่กำหนดไว้ในตราสารจัดตั้ง

ในวาระเริ่มแรกที่จัดตั้งโรงเรียนในระบบและยังไม่มีผู้แทนผู้ปกครอง ให้คณะกรรมการบริหารตามวรรคหนึ่งประกอบด้วยกรรมการอื่นเท่าที่มีอยู่

 

มาตรา ๓๑  ให้คณะกรรมการบริหารของโรงเรียนในระบบมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้

(๑) ออกระเบียบ และข้อบังคับต่างๆ ของโรงเรียนในระบบ

(๒) ให้ความเห็นชอบนโยบาย และแผนพัฒนาการศึกษาของโรงเรียนในระบบ

(๓) ให้คำแนะนำการบริหารและการจัดการโรงเรียนในระบบด้านบุคลากร แผนงาน งบประมาณ วิชาการ กิจกรรมนักเรียน อาคารสถานที่ และความสัมพันธ์กับชุมชน

(๔) กำกับดูแลให้มีระบบการประกันคุณภาพภายในโรงเรียนในระบบ

(๕) ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้อำนวยการ

(๖) ให้ความเห็นชอบการกู้ยืมเงินครั้งเดียวหรือหลายครั้งรวมกันเกินร้อยละยี่สิบห้าของมูลค่าของทรัพย์สินที่โรงเรียนในระบบมีอยู่ขณะนั้น

ในกรณีที่คณะกรรมการบริหารไม่ให้ความเห็นชอบการกู้ยืมเงิน คณะกรรมการต้องเสนอทางเลือกที่ปฏิบัติได้ให้แก่โรงเรียนในระบบด้วย เว้นแต่คณะกรรมการจะเห็นว่าการกู้ยืมเงินนั้นมิได้เป็นไปเพื่อประโยชน์ของการดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบ

(๗) ให้ความเห็นชอบการกำหนดค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นของโรงเรียนในระบบ

(๘) ให้ความเห็นชอบรายงานประจำปี งบการเงินประจำปี และการแต่งตั้งผู้สอบบัญชี

(๙) พิจารณาคำร้องทุกข์ของครู ผู้ปกครองและนักเรียน

(๑๐) ดำเนินการอื่นตามที่กฎหมายระบุให้เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการบริหาร

 

มาตรา ๓๒  การกำหนดค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นของโรงเรียนในระบบให้คำนึงถึงค่าใช้จ่ายในการจัดการการศึกษา ค่าตอบแทนครูที่มีความรู้และความสามารถที่ดี และค่าใช้จ่ายอื่นซึ่งรวมถึงค่าใช้จ่ายในการขยายกิจการและผลตอบแทน

ผลตอบแทนตามวรรคหนึ่งต้องไม่เกินอัตราที่คณะกรรมการกำหนด

ค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นตามวรรคหนึ่งให้ประกาศไว้ในที่เปิดเผยในโรงเรียนในระบบ และโรงเรียนในระบบจะเรียกเก็บเงินอื่นใดจากผู้ปกครองหรือนักเรียนนอกจากที่กำหนดตามวรรคหนึ่งไม่ได้

 

มาตรา ๓๓  ในกรณีที่คณะกรรมการเห็นว่าการกำหนดค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นตามมาตรา ๓๒ ของโรงเรียนในระบบมีลักษณะเป็นการแสวงหากำไรเกินควร และโรงเรียนในระบบดังกล่าวไม่สามารถแสดงได้ว่ามิได้เป็นการแสวงหากำไรเกินควร คณะกรรมการมีอำนาจสั่งให้ลดค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นดังกล่าวลงตามที่เห็นสมควรได้

 

มาตรา ๓๔  ในกรณีที่กระทรวงศึกษาธิการเห็นว่าค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นที่โรงเรียนในระบบกำหนดตามมาตรา ๓๒ เป็นภาระแก่ประชาชนเกินสมควร จะสั่งให้โรงเรียนในระบบลดค่าธรรมเนียมดังกล่าวลงตามที่เห็นสมควรก็ได้

 

มาตรา ๓๕  โรงเรียนในระบบใดไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการศึกษาหรือเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการศึกษาต่ำกว่าอัตราที่พึงเรียกเก็บตามที่คำนวณได้ตามมาตรา ๓๒ เพราะเหตุเป็นโรงเรียนการกุศลหรือเพื่อให้ผู้ยากไร้ได้รับการศึกษา ให้กระทรวงศึกษาธิการอุดหนุนทางการเงินและให้ความช่วยเหลือด้านอื่นเพื่อให้โรงเรียนในระบบดังกล่าวสามารถดำเนินการต่อไปได้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๓๖  คณะกรรมการบริหารต้องจัดให้มีการประชุมอย่างน้อยหนึ่งครั้งในแต่ละภาคการศึกษาปกติ

การประชุมของคณะกรรมการบริหาร ให้นำความในมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๓๗  ให้ผู้รับใบอนุญาตแต่งตั้งผู้อำนวยการคนหนึ่งเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบการบริหารจัดการโรงเรียนในระบบ และแจ้งให้ผู้อนุญาตทราบพร้อมกับส่งหลักฐานการแต่งตั้งผู้อำนวยการภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันแต่งตั้ง

ผู้อำนวยการต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา และสามารถทำงานให้กับโรงเรียนในระบบได้เต็มเวลา

ผู้รับใบอนุญาตจะทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยการโดยไม่แต่งตั้งผู้อำนวยการตามวรรคหนึ่งก็ได้

 

มาตรา ๓๘  ภายใต้บังคับมาตรา ๓๗ วรรคสาม ผู้รับใบอนุญาตจะแต่งตั้งรองผู้อำนวยการคนหนึ่งหรือหลายคนเพื่อปฏิบัติหน้าที่ตามที่ผู้อำนวยการมอบหมายก็ได้

รองผู้อำนวยการต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามเช่นเดียวกับผู้อำนวยการ

 

มาตรา ๓๙  ผู้อำนวยการมีหน้าที่และความรับผิดชอบ ดังต่อไปนี้

(๑) ดูแลรับผิดชอบงานด้านวิชาการของโรงเรียนในระบบ

(๒) แต่งตั้งและถอดถอน ครู บุคลากรทางการศึกษา และเจ้าหน้าที่ของโรงเรียนในระบบตามระเบียบที่คณะกรรมการบริหารกำหนด

(๓) ควบคุมปกครองครู บุคลากรทางการศึกษา และนักเรียนของโรงเรียนในระบบ

(๔) จัดทำทะเบียนครู บุคลากรทางการศึกษา เจ้าหน้าที่ นักเรียน และเอกสารอื่นที่เกี่ยวกับการให้การศึกษาตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

(๕) จัดทำหลักฐานเกี่ยวกับการวัดและประเมินผลการศึกษาตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

(๖) ปฏิบัติหน้าที่อื่นอันเกี่ยวกับวิชาการตามระเบียบและข้อบังคับของทางราชการ รวมทั้งตราสารจัดตั้ง นโยบาย ระเบียบและข้อบังคับของโรงเรียน และหน้าที่อื่นตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๔๐  ให้ผู้รับใบอนุญาตแต่งตั้งผู้จัดการคนหนึ่ง มีหน้าที่และความรับผิดชอบ ดังต่อไปนี้

(๑) ดูแลรับผิดชอบงานด้านงบประมาณของโรงเรียนในระบบ

(๒) ดูแลรับผิดชอบการบริหารงานทั่วไปของโรงเรียนในระบบ

(๓) ปฏิบัติหน้าที่อื่นอันเกี่ยวกับการบริหารงานตามตราสารจัดตั้ง นโยบาย ระเบียบ และข้อบังคับของโรงเรียนในระบบ และหน้าที่อื่นตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้

ผู้รับใบอนุญาตจะทำหน้าที่ผู้จัดการโดยไม่แต่งตั้งผู้จัดการตามวรรคหนึ่งก็ได้

คุณสมบัติ หลักเกณฑ์ และวิธีการแต่งตั้งผู้จัดการ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๔๑  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นบุคคลธรรมดาและไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ไม่ว่าในกรณีใดให้ผู้รับใบอนุญาตแต่งตั้งบุคคลซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ เป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทน หากมิได้แต่งตั้งผู้ปฏิบัติหน้าที่แทนไว้ ให้ผู้อำนวยการเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่แทน

 

มาตรา ๔๒  ให้โรงเรียนในระบบจัดให้มีครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนในระบบให้เพียงพอแก่การจัดการศึกษาและมีจำนวนที่เหมาะสมกับนักเรียน ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

ครูและบุคลากรทางการศึกษา ต้องเป็นผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามสำหรับผู้ประกอบวิชาชีพครูหรือบุคลากรทางการศึกษาตามกฎหมายว่าด้วยสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา แล้วแต่กรณี

 

มาตรา ๔๓  เอกสารที่โรงเรียนในระบบต้องจัดทำตามพระราชบัญญัตินี้ให้จัดทำเป็นภาษาไทย

การสอนในโรงเรียนในระบบนอกจากการสอนวิชาภาษาต่างประเทศต้องใช้ภาษาไทย เว้นแต่เป็นโรงเรียนประเภทนานาชาติหรือเป็นโรงเรียนที่ได้รับอนุญาตให้สอนเป็นภาษาต่างประเทศ ให้สอนเป็นภาษาที่ระบุไว้ในใบอนุญาตได้ แต่ต้องสอนให้นักเรียนสามารถอ่าน เขียน และพูดภาษาไทยได้ด้วย

เพื่อประโยชน์ในการขยายโอกาสการเรียนรู้ คณะกรรมการจะอนุญาตเป็นการทั่วไปให้โรงเรียนในระบบสอนวิชาบางวิชาเป็นภาษาต่างประเทศก็ได้ โดยจะกำหนดเงื่อนไขไว้ด้วยหรือไม่ก็ได้

 

ส่วนที่ ๒

ทรัพย์สินและบัญชี

                       

 

มาตรา ๔๔  ให้โรงเรียนในระบบจัดให้มีกองทุนสำรอง และจะจัดให้มีกองทุนอื่นตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้โดยเฉพาะตามที่คณะกรรมการบริหารกำหนดด้วยก็ได้

การนำเงินจากกองทุนสำรองออกใช้ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการบริหาร

 

มาตรา ๔๕  ผลกำไรที่ได้จากการดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบในแต่ละปี ให้คณะกรรมการบริหารจัดสรร ดังต่อไปนี้

(๑) ให้โรงเรียนในระบบที่ได้รับการอุดหนุนจากรัฐจัดสรรเงินจากผลกำไรเข้ากองทุนส่งเสริมโรงเรียนในระบบตามที่คณะกรรมการกำหนดซึ่งต้องไม่เกินร้อยละสาม

(๒) จัดสรรเข้ากองทุนสำรองไม่น้อยกว่าร้อยละสิบ

(๓) จัดสรรให้แก่ผู้รับใบอนุญาตไม่เกินร้อยละสี่สิบ

(๔) ในกรณีที่มีกองทุนอื่น ให้จัดสรรกำไรส่วนที่เหลือเข้ากองทุนอื่นนั้น ในกรณีที่ไม่มีกองทุนอื่นให้จัดสรรกำไรส่วนที่เหลือเข้ากองทุนสำรอง

ระยะเวลาการส่งเงินและจำนวนเงินที่โรงเรียนในระบบต้องจัดสรรเข้ากองทุนตาม (๑) ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๔๖  ให้ผู้จัดการเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดวางระบบและจัดทำบัญชีของโรงเรียนในระบบให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี

โรงเรียนในระบบต้องเก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี

 

มาตรา ๔๗  ให้คณะกรรมการบริหารดำเนินการให้มีการตรวจสอบบัญชีของโรงเรียนในระบบเพื่อตรวจสอบและแสดงความเห็นต่องบการเงินของโรงเรียนในระบบภายในหกสิบวันนับแต่วันสิ้นรอบปีบัญชี ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด

วันเริ่มและวันสิ้นปีบัญชีของโรงเรียนในระบบให้เป็นไปตามประกาศของโรงเรียนในระบบ

 

ส่วนที่ ๓

การอุดหนุนและส่งเสริม

                       

 

มาตรา ๔๘  รัฐพึงให้การอุดหนุนและส่งเสริมโรงเรียนในระบบนอกเหนือจากเงินอุดหนุนตามมาตรา ๓๕ ได้ตามที่คณะกรรมการเสนอแนะ โดยเฉพาะในเรื่อง ดังต่อไปนี้

(๑) จัดบุคลากรทางการศึกษาพร้อมทั้งค่าตอบแทนบุคลากรดังกล่าวให้ในกรณีขาดแคลนหรือในกรณีมุ่งเน้นวิชาการด้านใดด้านหนึ่ง

(๒) จัดครูพร้อมทั้งค่าตอบแทนครูให้ รวมทั้งจัดหาอุปกรณ์การศึกษา สิ่งอำนวยความสะดวก สื่อ บริการและความช่วยเหลืออื่นทางการศึกษา สำหรับนักเรียนพิการ ผู้ด้อยโอกาส และผู้มีความสามารถพิเศษ

(๓) ลดหย่อนหรือยกเว้นอากรขาเข้าสินค้าประเภทครุภัณฑ์และอุปกรณ์ที่ใช้ในการศึกษา ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราศุลกากร

(๔) ลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับเงินที่ได้รับจากการจัดสรรตามมาตรา ๔๕ (๓) ทั้งนี้ ตามที่กำหนดในประมวลรัษฎากร

(๕) ลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีโรงเรือนและที่ดิน หรือภาษีอื่นใดในทำนองเดียวกัน ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายกำหนด

 

ส่วนที่ ๔

กองทุน

                       

 

มาตรา ๔๙  ให้มีกองทุนส่งเสริมโรงเรียนในระบบขึ้นในกระทรวงศึกษาธิการโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นทุนหมุนเวียนสำหรับการให้กู้ยืมเงินแก่โรงเรียนในระบบ

กองทุนประกอบด้วยเงินและทรัพย์สิน ดังต่อไปนี้

(๑) เงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อวิทยาคารสงเคราะห์สำหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามภาคใต้ ในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยเงินทุนหมุนเวียนเพื่อวิทยาคารสงเคราะห์สำหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามภาคใต้ พ.ศ. ๒๕๓๒

(๒) เงินที่โอนมาจากเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาการศึกษาโรงเรียนเอกชนในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาการศึกษาโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๔๕

(๓) เงินอุดหนุนที่รัฐบาลจัดสรรให้เป็นรายปี

(๔) เงินที่ได้รับจากการจัดสรรตามมาตรา ๔๕ (๑)

(๕) เงินค่าธรรมเนียม ค่าบริการ และเงินค่าปรับเนื่องจากผิดนัดชำระหนี้กู้ยืม

(๖) เงินและทรัพย์สินอื่นที่มีผู้บริจาคให้กองทุน

(๗) ดอกผลและผลประโยชน์ที่เกิดจากกองทุน

(๘) เงินและทรัพย์สินอื่นที่ตกเป็นของกองทุน

เงินของกองทุนไม่ต้องนำส่งกระทรวงการคลังตามกฎหมายว่าด้วยเงินคงคลัง และกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ

 

มาตรา ๕๐  เงินของกองทุนที่รับโอนมาตามมาตรา ๔๙ วรรคสอง (๑) ให้แยกบัญชีไว้เป็นการเฉพาะเพื่อประโยชน์ในการสงเคราะห์สำหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามภาคใต้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๕๑  เงินกองทุนที่ได้รับตามมาตรา ๔๙ วรรคสอง (๔) ถ้าโรงเรียนในระบบที่ส่งเงินนั้นเลิกกิจการ เมื่อได้หักหนี้สินที่โรงเรียนในระบบดังกล่าวค้างชำระกองทุนแล้วให้คืนให้แก่โรงเรียนในระบบนั้น

 

มาตรา ๕๒  ในกรณีมีความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดการศึกษาโรงเรียนในระบบมีสิทธิขอกู้ยืมเงินจากกองทุนได้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด

ในการอนุมัติให้โรงเรียนในระบบกู้ยืมเงินจากกองทุน คณะกรรมการจะอนุมัติให้ไม่ต้องเสียดอกเบี้ยและไม่ต้องมีหลักประกันในส่วนเงินกู้ยืมที่ไม่เกินจำนวนเงินที่โรงเรียนในระบบได้ส่งเข้ากองทุนแล้วก็ได้

 

มาตรา ๕๓  การรับเงิน การเบิกจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และการบริหารกองทุน ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

ให้สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการเก็บรักษาเงิน และดำเนินการเบิกจ่ายเงินกองทุนตามพระราชบัญญัตินี้

 

ส่วนที่ ๕

การสงเคราะห์

                       

 

มาตรา ๕๔  ให้มีกองทุนสงเคราะห์เป็นนิติบุคคล มีวัตถุประสงค์เพื่อสงเคราะห์ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษา โดยรวมถึง

(๑) การจ่ายเป็นเงินทุนเลี้ยงชีพให้แก่ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษา

(๒) การจัดสวัสดิการและสิทธิประโยชน์แก่ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษา

(๓) การส่งเสริมการออมทรัพย์ของผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษา

(๔) การจ่ายเงินสวัสดิการสงเคราะห์

กองทุนสงเคราะห์ไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณและรายได้ของกองทุนสงเคราะห์ไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน

 

มาตรา ๕๕  กองทุนสงเคราะห์ประกอบด้วยเงินและทรัพย์สิน ดังต่อไปนี้

(๑) เงินที่โอนมาจากกองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕

(๒) เงินที่ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาส่งเข้ากองทุนตามมาตรา ๗๓ (๑)

(๓) เงินที่โรงเรียนในระบบส่งเข้ากองทุนตามมาตรา ๗๓ (๒)

(๔) เงินสมทบที่กระทรวงศึกษาธิการส่งสมทบตามมาตรา ๗๓ (๓)

(๕) ทรัพย์สินที่มีผู้บริจาค

(๖) เงินเพิ่มตามมาตรา ๗๔ และรายได้อื่น ๆ

(๗) ดอกผลของเงินและทรัพย์สินของกองทุนสงเคราะห์

 

มาตรา ๕๖  ดอกผลของเงินและทรัพย์สินของกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๕๕ ให้คำนวณแยกตามสัดส่วนของเงินกองทุนสงเคราะห์ ดังต่อไปนี้

(๑) ดอกผลของเงินกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๕๕ (๒)

(๒) ดอกผลของเงินกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๕๕ (๑) (๓) (๔) (๕) (๖) และ (๗)

 

มาตรา ๕๗  ให้กองทุนสงเคราะห์มีสำนักงานใหญ่ ณ สถานที่ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๕๘  กิจการของกองทุนสงเคราะห์ไม่อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานและกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์

 

มาตรา ๕๙  ให้กองทุนสงเคราะห์มีอำนาจกระทำกิจการต่างๆ ภายในขอบแห่งวัตถุประสงค์ตามมาตรา ๕๔

การให้ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษากู้ยืมเงินจากกองทุนสงเคราะห์ต้องมีหลักประกันโดยจะนำเงินที่ผู้กู้จะมีสิทธิได้รับจากกองทุนสงเคราะห์ในเวลาที่ขอกู้ยืมมาเป็นหลักประกันก็ได้ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

การนำเงินกองทุนสงเคราะห์ไปลงทุนหรือหาประโยชน์ต้องได้รับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังก่อน

 

มาตรา ๖๐  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของกองทุนสงเคราะห์ ให้จ่ายจากดอกผลของกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๕๖ (๒) ซึ่งต้องไม่เกินร้อยละสามของดอกผลของกองทุนสงเคราะห์ดังกล่าวตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

ในกรณีที่ดอกผลของกองทุนสงเคราะห์ตามวรรคหนึ่งไม่เพียงพอใช้จ่ายในการดำเนินงานให้กระทรวงศึกษาธิการตั้งงบประมาณอุดหนุนตามความจำเป็น

 

มาตรา ๖๑  ให้มีคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์ ประกอบด้วย

(๑) ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานกรรมการ

(๒) เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน และผู้แทนกระทรวงการคลังเป็นกรรมการ

(๓) ผู้แทนสมาคมเกี่ยวกับโรงเรียนเอกชน ผู้แทนฝ่ายผู้อำนวยการ ผู้แทนฝ่ายครูและบุคลากรทางการศึกษา ฝ่ายละหนึ่งคนซึ่งได้รับคัดเลือกตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด เป็นกรรมการ

(๔) ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวนสามคน ซึ่งมีความรู้ด้านการเงิน การคลัง การบริหารกองทุนหรือกฎหมายที่คัดเลือกโดยที่ประชุมร่วมกันระหว่างประธานกรรมการและกรรมการตาม (๒) และ (๓) เป็นกรรมการ

ให้ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ เป็นกรรมการและเลขานุการ

 

มาตรา ๖๒  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

(๑) ไม่เป็นบุคคลซึ่งทางราชการหรือรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานอื่นของรัฐไล่ออก ให้ออกหรือเลิกจ้างเพราะทุจริตต่อหน้าที่

(๒) ไม่เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือกรรมการ ที่ปรึกษา และเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง

 

มาตรา ๖๓  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสามปีและอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้แต่จะแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระมิได้

 

มาตรา ๖๔  นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๖๓ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งเมื่อ

(๑) ตาย

(๒) ลาออก

(๓) เป็นบุคคลล้มละลาย

(๔) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ

(๕) ได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก

(๖) มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๖๒

ในกรณีที่ตำแหน่งกรรมการว่างลงและยังมิได้แต่งตั้งกรรมการแทนตำแหน่งที่ว่างให้คณะกรรมการประกอบด้วยกรรมการเท่าที่เหลืออยู่

 

มาตรา ๖๕  ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งตามวาระ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนจนกว่าจะแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิใหม่

ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนครบวาระ ให้ดำเนินการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิใหม่โดยเร็ว เว้นแต่วาระการดำรงตำแหน่งเหลืออยู่ไม่ถึงเก้าสิบวันจะไม่ดำเนินการแต่งตั้งแทนก็ได้ และให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่อยู่ในตำแหน่งเพียงเท่าวาระที่เหลืออยู่ของผู้ซึ่งตนแทน

 

มาตรา ๖๖  ให้คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์มีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้

(๑) กำหนดนโยบาย ออกระเบียบ และข้อบังคับในการบริหารกิจการของกองทุนสงเคราะห์ตามที่กำหนดในพระราชบัญญัตินี้

(๒) กำหนดนโยบาย หลักเกณฑ์ และเงื่อนไขในการลงทุนของกองทุนสงเคราะห์รวมตลอดทั้งการให้สถาบันการเงินนำเงินของกองทุนสงเคราะห์ไปลงทุนและหาประโยชน์โดยวิธีอื่น ทั้งนี้ โดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง

(๓) กำกับดูแลการจัดการกองทุนสงเคราะห์

(๔) กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจ่ายเงินสวัสดิการสงเคราะห์

(๕) อนุมัติงบประมาณรายจ่ายของกองทุนสงเคราะห์

(๖) กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการรับ เก็บรักษา และจ่ายเงินของกองทุนสงเคราะห์

(๗) กำหนดระเบียบและข้อบังคับเกี่ยวกับการบริหารงานบุคคลของพนักงานและลูกจ้างตลอดจนการกำหนดเงินเดือน และเงินอื่น รวมถึงการสงเคราะห์และสวัสดิการ

(๘) แต่งตั้งคณะอนุกรรมการ เพื่อปฏิบัติการตามที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์มอบหมาย

(๙) ปฏิบัติงานอื่นใดเพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกองทุนสงเคราะห์

 

มาตรา ๖๗  การประชุมของคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์และคณะอนุกรรมการให้เป็นไปตามระเบียบของคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์

ห้ามกรรมการกองทุนสงเคราะห์เข้าร่วมพิจารณาในเรื่องที่ตนมีส่วนได้เสีย

 

มาตรา ๖๘  ให้กรรมการกองทุนสงเคราะห์และอนุกรรมการได้รับประโยชน์ตอบแทนตามระเบียบที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนดโดยความเห็นชอบของกระทรวงการคลัง

 

มาตรา ๖๙  ให้มีผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์คนหนึ่ง ซึ่งคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์แต่งตั้งจากบุคคลซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

(๑) มีสัญชาติไทย

(๒) มีอายุไม่เกินหกสิบห้าปี

(๓) สามารถปฏิบัติงานให้แก่กองทุนสงเคราะห์ได้เต็มเวลา

(๔) ไม่เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

(๕) ไม่เป็นหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลาย

(๖) ไม่เป็นข้าราชการ พนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐ

(๗) ไม่เป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือกรรมการที่ปรึกษา หรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมือง

(๘) ไม่เป็นกรรมการผู้จัดการ ผู้จัดการ หรือดำรงตำแหน่งอื่นใดที่มีลักษณะงานคล้ายคลึงกันนั้นในห้างหุ้นส่วนหรือบริษัท เว้นแต่เป็นกรณีที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์มอบหมายให้เป็นกรรมการในบริษัทที่กองทุนสงเคราะห์เป็นผู้ถือหุ้น

(๙) ไม่เป็นผู้มีส่วนได้เสียในสัญญาที่ทำกับกองทุนสงเคราะห์ หรือในกิจการที่กระทำให้แก่กองทุนสงเคราะห์โดยตรงหรือโดยอ้อม

 

มาตรา ๗๐  การดำรงตำแหน่ง การพ้นจากตำแหน่ง การกำหนดเงื่อนไขในการทดลองปฏิบัติงาน และการทำงานในหน้าที่ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ ให้เป็นไปตามสัญญาจ้างที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด โดยให้มีอายุการจ้างคราวละไม่เกินสี่ปี และเมื่อครบกำหนดอายุสัญญาจ้างแล้ว คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์จะต่ออายุสัญญาจ้างอีกก็ได้

ให้ประธานคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์เป็นผู้มีอำนาจทำสัญญาจ้างผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ในนามของกองทุนสงเคราะห์

ให้ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ได้รับเงินค่าจ้าง ค่าตอบแทน และเงินอื่นตามที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

 

มาตรา ๗๑  ให้ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์เป็นผู้บังคับบัญชาพนักงานและลูกจ้าง และรับผิดชอบในการบริหารกิจการของกองทุนสงเคราะห์ให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของกองทุนสงเคราะห์และตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ และนโยบายที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

 

มาตรา ๗๒  ในกิจการของกองทุนสงเคราะห์ที่เกี่ยวกับบุคคลภายนอก ให้ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์เป็นผู้แทนของกองทุนสงเคราะห์

ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์อาจมอบอำนาจให้ผู้อื่นปฏิบัติงานแทนได้ตามข้อบังคับที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด ข้อบังคับดังกล่าวให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

นิติกรรมที่กระทำโดยฝ่าฝืนข้อบังคับตามวรรคสอง ย่อมไม่ผูกพันกองทุนสงเคราะห์ เว้นแต่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์จะให้สัตยาบัน

 

มาตรา ๗๓  ให้โรงเรียนในระบบ ผู้อำนวยการ ครู บุคลากรทางการศึกษา และกระทรวงศึกษาธิการส่งเงินสะสมหรือเงินสมทบ แล้วแต่กรณี เข้ากองทุนสงเคราะห์ตามเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(๑) ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาส่งเงินสะสมสำหรับตนเองในอัตราที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนดซึ่งต้องไม่เกินร้อยละสามของเงินเดือนรายเดือนที่แต่ละคนได้รับ และต้องไม่เกินวงเงินตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

(๒) โรงเรียนในระบบส่งเงินสมทบเป็นจำนวนเท่ากับเงินสะสมที่ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาส่งตาม (๑) เป็นรายคน

(๓) กระทรวงศึกษาธิการส่งเงินสมทบเป็นจำนวนสองเท่าของเงินสะสมที่ผู้อำนวยการ ครูและบุคลากรทางการศึกษาส่งตาม (๑) เป็นรายคน

 

มาตรา ๗๔  ให้โรงเรียนในระบบหักและรวบรวมเงินสะสมของผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาที่ต้องส่งตามมาตรา ๗๓ (๑) ไว้ในทุกคราวที่มีการจ่ายเงินเดือนและให้นำส่งเงินสะสมดังกล่าว พร้อมทั้งเงินสมทบที่โรงเรียนในระบบต้องส่งตามมาตรา ๗๓ (๒) ตามวิธีการที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนดภายในวันที่สิบของเดือนถัดไปทุกเดือน

ในกรณีที่โรงเรียนในระบบไม่นำส่งเงินสมทบตามกำหนดเวลาในวรรคหนึ่งหรือส่งไม่ครบถ้วนให้เสียเงินเพิ่มอีกร้อยละสองต่อเดือนจนกว่าจะนำส่งหรือนำส่งครบถ้วน

 

มาตรา ๗๕  ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาซึ่งส่งเงินสะสมตามมาตรา ๗๓ (๑) ติดต่อกันครบสองเดือนแล้ว มีสิทธิได้รับเงินสวัสดิการสงเคราะห์

เงินสวัสดิการสงเคราะห์ตามวรรคหนึ่ง ให้จ่ายจากดอกผลของกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๕๖ (๒) ตามระเบียบที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนดตามมาตรา ๖๖

 

มาตรา ๗๖  ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษามีสิทธิได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพเมื่อออกจากงาน ดังต่อไปนี้

(๑) เงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๑ เท่ากับจำนวนที่ผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษาแล้วแต่กรณี ได้ส่งเงินสะสมตามมาตรา ๗๓ (๑) พร้อมทั้งดอกผลที่คำนวณได้ตามมาตรา ๕๖ (๑)

(๒) เงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ เท่ากับจำนวนที่โรงเรียนในระบบและกระทรวงศึกษาธิการได้ส่งเงินสมทบตามมาตรา ๗๓ (๒) และ (๓) โดยไม่รวมดอกผลตามมาตรา ๕๖ (๒)

ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาไม่มีสิทธิได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ ในกรณีออกจากงานโดยมีความผิด หรือก่อนมีเวลาทำงานครบสิบปี เว้นแต่เป็นการออกจากงานเพราะตายเจ็บป่วยหรือทุพพลภาพซึ่งแพทย์ที่ทางราชการรับรองได้ตรวจและแสดงความเห็นว่าไม่สามารถประกอบวิชาชีพต่อไปได้ หรือเพราะโรงเรียนในระบบเลิกกิจการ

ในกรณีที่ผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษามีเวลาทำงานเกินยี่สิบปีกองทุนสงเคราะห์อาจจ่ายเงินตอบแทนนอกเหนือจากเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ ก็ได้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

การนับเวลาทำงาน ให้เริ่มนับตั้งแต่วันที่หนึ่งของเดือนที่ผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษาได้ส่งเงินสะสมตามมาตรา ๗๓ (๑)

 

มาตรา ๗๗  ผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาซึ่งออกจากงานโดยไม่มีความผิดและมีเวลาทำงานไม่น้อยกว่าห้าปี แต่ไม่ถึงสิบปี อาจได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ ได้ภายใต้เงื่อนไข ดังต่อไปนี้

(๑) ยังไม่รับเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๑ และส่งเงินสะสมตามมาตรา ๗๓ (๑) เท่าจำนวนที่ส่งในเดือนสุดท้ายก่อนออกจากงานต่อไปจนครบสิบปี

(๒) ในการคำนวณเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ ให้คำนวณเฉพาะเงินที่โรงเรียนและกระทรวงศึกษาธิการส่งสมทบตามมาตรา ๗๓ (๒) และ (๓) จนถึงวันที่ผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษาออกจากงาน

(๓) ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขอื่นที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

 

มาตรา ๗๘  เมื่อผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษา ตายหรือสาบสูญเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่หรือทำงานให้แก่โรงเรียนในระบบ ให้กองทุนสงเคราะห์จ่ายเงินค่าทดแทนให้แก่คู่สมรสและทายาทโดยธรรมของผู้อำนวยการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาหรือบุคคลที่ผู้อำนวยการ ครูและบุคลากรทางการศึกษาระบุไว้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๗๙  เมื่อผู้อำนวยการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษา ประสบอันตรายเนื่องจากการปฏิบัติหน้าที่หรือทำงานให้แก่โรงเรียนในระบบ ให้จ่ายเงินสวัสดิการสงเคราะห์ให้ดังต่อไปนี้

(๑) ในกรณีที่ประสบอันตรายแก่กายหรือจิตใจจนถึงแก่ทุพพลภาพ ให้จ่ายให้เป็นเงินค่าทดแทน

(๒) ในกรณีที่ประสบอันตรายจนสูญเสียสมรรถภาพทางร่างกายหรือจิตใจให้จ่ายเป็นค่าฟื้นฟูสมรรถภาพภายหลังจากการรักษาด้วยวิธีทางการแพทย์ได้สิ้นสุดลงแล้วเพื่อให้สามารถประกอบอาชีพที่เหมาะสมได้

การจ่ายเงินตามวรรคหนึ่ง ให้จ่ายจากดอกผลของกองทุนสงเคราะห์ ตามมาตรา ๕๖ (๒) ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

 

มาตรา ๘๐  สิทธิการรับเงินจากกองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้เป็นสิทธิเฉพาะตัวไม่อาจโอนแก่กันได้ และไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี เว้นแต่เป็นการชำระหนี้ที่ผู้อำนวยการ ครูและบุคลากรทางการศึกษาเป็นหนี้กองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๘๑  ให้กองทุนสงเคราะห์จัดทำบัญชีของกองทุนสงเคราะห์ ให้เป็นไปตามมาตรฐานการบัญชีตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี

กองทุนสงเคราะห์ต้องเก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชี ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการบัญชี

 

มาตรา ๘๒  ให้กองทุนสงเคราะห์จัดทำงบการเงินส่งให้ผู้สอบบัญชีตรวจสอบภายในเก้าสิบวันนับแต่วันสิ้นปีบัญชี

วันเริ่มและวันสิ้นปีบัญชีของกองทุนสงเคราะห์ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์กำหนด

 

มาตรา ๘๓  ให้คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์แต่งตั้งบุคคลภายนอก ซึ่งเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาตเป็นผู้สอบบัญชีของกองทุนสงเคราะห์ทุกรอบปีบัญชี

 

มาตรา ๘๔  ให้ผู้สอบบัญชีมีหน้าที่ตรวจสอบสรรพสมุดบัญชีและเอกสารหลักฐานต่างๆ ที่เกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์ เพื่อการนี้ให้มีอำนาจสอบถามผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครูและบุคลากรทางการศึกษา กรรมการกองทุนสงเคราะห์ และผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ดำเนินการเกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์ และเรียกให้ส่งสรรพสมุดบัญชีและเอกสารหลักฐานต่างๆ ที่เกี่ยวกับกองทุนสงเคราะห์เป็นการเพิ่มเติมได้ตามความจำเป็น

 

มาตรา ๘๕  ให้ผู้สอบบัญชีจัดทำรายงานการสอบบัญชีที่แสดงความเห็นต่องบการเงินเสนอคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์เพื่อรับรองภายในหนึ่งร้อยห้าสิบวัน และให้คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์เสนอต่อรัฐมนตรีภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันสิ้นปีบัญชี

ให้กองทุนสงเคราะห์เผยแพร่รายงานประจำปี โดยแสดงรายละเอียดของงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีให้ความเห็นแล้ว

 

ส่วนที่ ๖

การคุ้มครองการทำงาน

                       

 

มาตรา ๘๖  กิจการของโรงเรียนในระบบไม่อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ กฎหมายว่าด้วยการประกันสังคม และกฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน แต่ผู้ปฏิบัติงานของโรงเรียนต้องได้รับประโยชน์ตอบแทนไม่น้อยกว่าที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน

การคุ้มครองการทำงาน การจัดให้มีคณะกรรมการคุ้มครองการทำงานและประโยชน์ตอบแทนขั้นต่ำของผู้ปฏิบัติงานของโรงเรียนในระบบ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด


 

ส่วนที่ ๗

การกำกับดูแล

                       

 

มาตรา ๘๗  ห้ามผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาใช้หรือยอมให้ผู้อื่นใช้อาคาร สถานที่ และบริเวณของโรงเรียนในระบบเพื่อการอันมิชอบด้วยกฎหมายหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชนหรือเป็นการอันไม่ควรแก่กิจการของโรงเรียนในระบบ

 

มาตรา ๘๘  ห้ามโรงเรียนในระบบทำหรือยินยอมให้บุคคลอื่นทำการใดอันอาจเป็นภัยต่อความมั่นคงหรือความปลอดภัยของประเทศหรือวัฒนธรรมของชาติหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน

 

มาตรา ๘๙  ห้ามโรงเรียนในระบบหยุดสอนติดต่อกันเกินเจ็ดวันอันมิใช่เป็นการหยุดตามปกติของโรงเรียน เว้นแต่มีเหตุจำเป็นอันไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ในกรณีเช่นนั้นให้แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้อนุญาตทราบพร้อมด้วยเหตุผลของการหยุดสอน

 

มาตรา ๙๐  ในกรณีที่มีภยันตรายหรือเหตุการณ์อันกระทบต่อสวัสดิภาพของนักเรียนหรือการจัดการศึกษาให้แก่นักเรียน ผู้อนุญาตจะสั่งให้โรงเรียนในระบบที่เกี่ยวข้องหยุดสอนตามเวลาที่กำหนดก็ได้

 

มาตรา ๙๑  ในกรณีที่ปรากฏว่าอาคาร สถานที่ หรือบริเวณของโรงเรียนในระบบมีสภาพขัดต่อสุขลักษณะหรืออนามัย ไม่มั่นคง หรือมีเหตุอื่นอันอาจเป็นภยันตรายแก่นักเรียนผู้อนุญาตมีอำนาจออกคำสั่งเป็นหนังสือให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการแก้ไขให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาอันสมควร

ในระหว่างที่ยังมิได้ดำเนินการแก้ไขตามวรรคหนึ่งให้แล้วเสร็จ ผู้อนุญาตจะสั่งให้โรงเรียนในระบบหยุดสอน โดยจะสั่งให้ดำเนินการอื่นใดอันจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการจัดการศึกษาให้แก่นักเรียนด้วยก็ได้

 

มาตรา ๙๒  ในกรณีที่อาคาร สถานที่ หรือบริเวณของโรงเรียนในระบบถูกทำลายหรือได้รับความเสียหายหรือมีเหตุจำเป็นอื่นที่ทำให้ไม่สามารถใช้ดำเนินกิจการเป็นโรงเรียนได้ ให้ผู้อำนวยการแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้อนุญาตทราบและดำเนินการแก้ไขให้แล้วเสร็จโดยเร็ว

ในระหว่างดำเนินการแก้ไขตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็นระยะเวลาในระหว่างเปิดภาคเรียนและต้องใช้เวลาในการดำเนินการแก้ไขเกินสามสิบวัน ผู้อำนวยการต้องจัดหาสถานที่แห่งอื่นเพื่อดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบเป็นการชั่วคราว แล้วแจ้งให้ผู้อนุญาตทราบภายในสามวันนับแต่วันที่จัดหาสถานที่ได้

ในกรณีที่ผู้อนุญาตเห็นว่าสถานที่ที่จะใช้เป็นการชั่วคราวไม่เหมาะสมหรือปลอดภัยสำหรับนักเรียน ให้แจ้งให้ผู้อำนวยการจัดหาสถานที่ใหม่ภายในเวลาที่กำหนด

 

มาตรา ๙๓  เมื่อความปรากฏต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือมีผู้ร้องเรียนว่าโรงเรียนในระบบก่อให้เกิดความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่ประชาชน มีพฤติการณ์อันเป็นภัยต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือมีการฝ่าฝืนพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีหน้าที่ดำเนินการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงโดยเร็ว แล้วรายงานผลการตรวจสอบต่อผู้อนุญาตเพื่อพิจารณาสั่งการตามอำนาจหน้าที่ต่อไป

 

มาตรา ๙๔  การโฆษณาของโรงเรียนในระบบต้องไม่เป็นเท็จ เกินความจริงหรือขัดต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน

ในกรณีที่ผู้อนุญาตเห็นว่าการโฆษณาของโรงเรียนในระบบฝ่าฝืนวรรคหนึ่งผู้อนุญาตมีอำนาจออกคำสั่งให้โรงเรียนในระบบปฏิบัติอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่าง ดังต่อไปนี้

(๑) หยุดการโฆษณา

(๒) แก้ไขการโฆษณาให้ถูกต้อง

(๓) โฆษณาเพื่อแก้ไขความเข้าใจผิดของประชาชนที่อาจเกิดขึ้นแล้วตามวิธีการที่ผู้อนุญาตกำหนด

ในกรณีที่โรงเรียนในระบบใดไม่ดำเนินการตามคำสั่งของผู้อนุญาต หรือฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ผู้อนุญาตกำหนดตามวรรคสอง ผู้อนุญาตมีอำนาจเพิกถอนใบอนุญาตจัดตั้งโรงเรียนในระบบนั้นได้ ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความร้ายแรงแห่งพฤติการณ์ที่กระทำผิด

 

มาตรา ๙๕  โรงเรียนในระบบใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้กฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ไม่ดำเนินกิจการให้เป็นไปตามที่ได้รับอนุญาต หรือจัดการศึกษาต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดไว้ ผู้อนุญาตมีอำนาจออกคำสั่งให้แก้ไขภายในเวลาที่กำหนด

โรงเรียนในระบบใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้อนุญาตมีอำนาจออกคำสั่งให้โรงเรียนในระบบงดรับนักเรียนใหม่ หรือให้หยุดดำเนินกิจการตามใบอนุญาตทั้งหมดหรือบางส่วนเป็นการชั่วคราว หรือสั่งการอย่างอื่นตามควรแก่กรณี ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความร้ายแรงแห่งพฤติการณ์ที่กระทำผิด

การสั่งการตามวรรคหนึ่งไม่กระทบถึงการดำเนินคดีกับผู้กระทำการอันกฎหมายบัญญัติเป็นความผิด

 

มาตรา ๙๖  ผู้อนุญาตมีอำนาจออกคำสั่งให้โรงเรียนในระบบอยู่ในความควบคุมของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชนหรือสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาที่มีเขตอำนาจเมื่อมีเหตุอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้

(๑) โรงเรียนในระบบไม่มีทุนเพียงพอที่จะดำเนินกิจการต่อไป

(๒) โรงเรียนในระบบฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัตินี้ และอาจทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่การดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบ

(๓) โรงเรียนในระบบฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อนุญาตหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งสั่งการตามพระราชบัญญัตินี้ และอาจทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่การดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบ

(๔) โรงเรียนในระบบไม่ปฏิบัติตามตราสารจัดตั้ง และอาจทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงแก่การดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบ

(๕) คณะกรรมการบริหาร กรรมการบริหาร ผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครู บุคลากรทางการศึกษา หรือนักเรียนของโรงเรียนในระบบกระทำการอันเป็นภัยอย่างร้ายแรงต่อความมั่นคงหรือความปลอดภัยของประเทศ ความสงบเรียบร้อย วัฒนธรรมของชาติ หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน

(๖) เมื่อมีกรณีตามมาตรา ๑๐๗ มาตรา ๑๐๘ มาตรา ๑๐๙ มาตรา ๑๑๐ หรือมาตรา ๑๑๑

(๗) กรณีอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

ให้แจ้งคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบให้คณะกรรมการบริหารของโรงเรียนในระบบทราบและปิดประกาศคำสั่งดังกล่าวไว้ที่หน้าประตูโรงเรียนในระบบด้วย

 

มาตรา ๙๗  เมื่อได้มีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖ แล้ว ให้ผู้อนุญาตแต่งตั้งคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบขึ้นคณะหนึ่ง ประกอบด้วยประธานกรรมการและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งมีความรู้ความสามารถและประสบการณ์ในด้านการศึกษาและด้านอื่นที่เกี่ยวข้องอีกไม่เกินหกคน เพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนคณะกรรมการบริหารและดำเนินกิจการของโรงเรียนในระบบเป็นการชั่วคราวในระหว่างที่โรงเรียนในระบบอยู่ในความควบคุม

เมื่อแต่งตั้งคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบแล้ว ให้ผู้อนุญาตรายงานให้คณะกรรมการทราบ

 

มาตรา ๙๘  เมื่อได้มีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖ แล้ว ผู้รับใบอนุญาตผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครู บุคลากรทางการศึกษา เจ้าหน้าที่ และผู้ปฏิบัติงานอื่นของโรงเรียนในระบบต้องปฏิบัติหน้าที่ในโรงเรียนนั้นตามที่คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบมอบหมายและต้องจัดการตามสมควรเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อย และดูแลรักษาทรัพย์สินของโรงเรียนในระบบ

ผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ และผู้จัดการ ต้องส่งมอบทรัพย์สินพร้อมด้วยสรรพสมุดบัญชีเอกสาร และสิ่งอื่นเกี่ยวกับทรัพย์สินและหนี้สินของโรงเรียนในระบบตลอดจนหลักฐานเกี่ยวกับนักเรียนทั้งหมดของโรงเรียนในระบบนั้นให้แก่คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

 

มาตรา ๙๙  ผู้อนุญาตอาจสั่งให้ข้าราชการกระทรวงศึกษาธิการไปปฏิบัติงานในโรงเรียนในระบบระหว่างเวลาที่อยู่ในความควบคุมของคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบได้ตามความจำเป็นโดยให้ถือว่าเป็นการปฏิบัติราชการตามปกติ

 

มาตรา ๑๐๐  เมื่อคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบเห็นว่าเหตุแห่งการสั่งให้ควบคุมโรงเรียนในระบบได้ล่วงพ้นหรือได้รับการแก้ไขหรือปรับปรุงแล้ว ให้คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบเสนอความเห็นต่อผู้อนุญาต

ในกรณีที่ผู้อนุญาตเห็นสมควรยกเลิกคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบ ให้ออกคำสั่งยกเลิกและแจ้งให้คณะกรรมการบริหารทราบพร้อมทั้งปิดประกาศคำสั่งดังกล่าวไว้ที่หน้าประตูโรงเรียนในระบบแล้วรายงานให้คณะกรรมการทราบ และให้คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบส่งมอบทรัพย์สินและเอกสารหลักฐานที่ได้รับมอบตามมาตรา ๙๘ วรรคสอง คืนให้แก่โรงเรียนในระบบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่มีคำสั่งยกเลิกการควบคุมโรงเรียนในระบบ

 

มาตรา ๑๐๑  ค่าใช้จ่ายในการดำเนินกิจการระหว่างการควบคุมโรงเรียนในระบบรวมทั้งเงินค่าตอบแทนในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบ ให้จ่ายจากเงินของโรงเรียนในระบบตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการกำหนด

ในกรณีที่โรงเรียนในระบบมีเงินไม่พอจ่ายตามวรรคหนึ่ง โรงเรียนในระบบมีสิทธิกู้ยืมเงินจากกองทุนตามมาตรา ๔๙ มาสมทบจ่ายได้

 

มาตรา ๑๐๒  เมื่อคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบเห็นว่าโรงเรียนในระบบที่ถูกควบคุมไม่สมควรดำเนินกิจการต่อไปไม่ว่าด้วยเหตุใด ให้รายงานผู้อนุญาตเพื่อพิจารณาสั่งการต่อไป

 

มาตรา ๑๐๓  เมื่อผู้อนุญาตได้รับรายงานตามมาตรา ๑๐๒ แล้ว ให้ผู้อนุญาตมีอำนาจสั่งให้คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบดำเนินการควบคุมต่อไปตามเวลาที่กำหนดหรือจะสั่งเพิกถอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบก็ได้

 

มาตรา ๑๐๔  ในการปฏิบัติหน้าที่ ให้คณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา และมีอำนาจเช่นเดียวกับพนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา ๑๒๘

 

ส่วนที่ ๘

จรรยา มรรยาท วินัย และหน้าที่

                       

 

มาตรา ๑๐๕  ผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ ผู้บริหาร ผู้จัดการ ครู และบุคลากรทางการศึกษาที่ไม่อยู่ในบังคับของกฎหมายว่าด้วยสภาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้มีจรรยา มรรยาท วินัย และหน้าที่ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

 

ส่วนที่ ๙

การโอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบ

                       

 

มาตรา ๑๐๖  ผู้รับใบอนุญาตผู้ใดประสงค์จะโอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบให้บุคคลอื่น ให้ยื่นคำขอต่อผู้อนุญาตตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกำหนด

เมื่อผู้อนุญาตเห็นว่าผู้รับโอนมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๒ แล้วแต่กรณี ให้อนุญาตโดยเร็ว

 

มาตรา ๑๐๗  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตตายหรือเป็นคนสาบสูญ และทายาทมีความประสงค์จะดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบต่อไป ให้ทายาทซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ หรือในกรณีที่มีทายาทหลายคน ให้ทายาทด้วยกันนั้นตกลงตั้งทายาทคนหนึ่งซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ ยื่นคำขอรับโอนใบอนุญาตต่อผู้อนุญาตภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ผู้รับใบอนุญาตตายหรือสาบสูญหรือภายในระยะเวลาที่ผู้อนุญาตขยายเวลาตามความจำเป็นถ้ามิได้ยื่นคำขอภายในเวลาที่กำหนด ให้ผู้อนุญาตมีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไปเสียจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่โดยไม่มีผู้ใดได้รับข่าวเกี่ยวกับผู้รับใบอนุญาตเป็นเวลาเกินสามสิบวัน ทายาทของผู้รับใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งมีสิทธิยื่นคำขออนุญาตทำหน้าที่แทนผู้รับใบอนุญาตจนกว่าศาลจะมีคำสั่งให้ผู้รับใบอนุญาตเป็นคนสาบสูญหรือผู้รับใบอนุญาตตายหรือปรากฏตัว

เมื่อยื่นคำขอรับโอนใบอนุญาตตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้ว ให้ผู้ยื่นคำขอมีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกับผู้รับใบอนุญาตไปพลางก่อนจนกว่าผู้อนุญาตจะไม่อนุญาตให้โอนใบอนุญาต

 

มาตรา ๑๐๘  เมื่อมีกรณีตามมาตรา ๑๐๗ วรรคหนึ่ง หรือกรณีผู้รับใบอนุญาตได้ไปเสียจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ตามมาตรา ๑๐๗ วรรคสอง เป็นเวลาถึงหนึ่งปี ถ้าทายาทไม่ประสงค์จะดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบนั้นต่อไป ให้ทายาทยื่นคำขอเลิกกิจการโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๑๑๔ หรือโอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบให้บุคคลอื่นตามมาตรา ๑๐๖ ทั้งนี้ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ผู้รับใบอนุญาตตาย สาบสูญ หรือวันที่ครบหนึ่งปีที่ไปเสียจากภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ ถ้ามิได้ยื่นคำขอภายในเวลาที่กำหนด ให้ผู้อนุญาตมีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

 

มาตรา ๑๐๙  ในกรณีตามมาตรา ๑๐๗ ถ้าไม่มีทายาทคนใดมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ หรือในกรณีที่มีทายาทหลายคนแต่ไม่สามารถตกลงกันได้และทายาทยังประสงค์จะดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบต่อไป ให้ทายาทหรือผู้จัดการมรดกดำเนินการจัดตั้งนิติบุคคลที่มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๒ เพื่อยื่นคำขอรับโอนใบอนุญาตต่อผู้อนุญาตภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่จัดตั้งนิติบุคคล โดยให้นำความในมาตรา ๑๐๗ วรรคสาม มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม ถ้ามิได้ยื่นคำขอภายในเวลาที่กำหนด ให้ผู้อนุญาตมีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

 

มาตรา ๑๑๐  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นบุคคลธรรมดาและขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ ให้ผู้รับใบอนุญาตโอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบให้ผู้มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๑ หรือมาตรา ๒๒ แล้วแต่กรณี ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามดังกล่าว

ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นนิติบุคคลและขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๒๒ นิติบุคคลนั้นต้องแก้ไขให้ถูกต้องภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามดังกล่าว

ถ้าผู้รับใบอนุญาตไม่อาจดำเนินการภายในเวลาที่กำหนดตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง แล้วแต่กรณีให้ผู้อนุญาตสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

 

มาตรา ๑๑๑  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นนิติบุคคลและสิ้นสภาพนิติบุคคลหรือล้มละลายให้ผู้อนุญาตมีคำสั่งควบคุมโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๙๖

 

มาตรา ๑๑๒  ในระหว่างที่ไม่มีผู้ปฏิบัติหน้าที่ผู้รับใบอนุญาตตามหมวดนี้ ให้ผู้อำนวยการมีอำนาจหน้าที่และความรับผิดชอบเช่นเดียวกับผู้รับใบอนุญาต

 

ส่วนที่ ๑๐

การเลิกกิจการและการชำระบัญชี

                       

 

มาตรา ๑๑๓  โรงเรียนในระบบเลิกกิจการ เมื่อ

(๑) ผู้รับใบอนุญาตหรือทายาท แล้วแต่กรณี ได้รับอนุญาตให้เลิกกิจการโรงเรียนในระบบ หรือ

(๒) ผู้รับใบอนุญาตถูกเพิกถอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนในระบบ

 

มาตรา ๑๑๔  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตหรือทายาท แล้วแต่กรณี ไม่ประสงค์จะดำเนินกิจการโรงเรียนในระบบต่อไป ให้ยื่นคำขอเลิกกิจการโรงเรียนในระบบพร้อมด้วยเหตุผลต่อผู้อนุญาตล่วงหน้าไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยยี่สิบวันก่อนสิ้นปีการศึกษา

ในกรณีที่มีเหตุพ้นวิสัยที่โรงเรียนในระบบจะดำเนินกิจการต่อไปได้ ผู้รับใบอนุญาตหรือทายาทแล้วแต่กรณีจะขออนุญาตเลิกกิจการโรงเรียนในระบบโดยยื่นคำขอล่วงหน้าน้อยกว่าระยะเวลาที่กำหนดตามวรรคหนึ่งก็ได้

ในการอนุญาตตามคำขอตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง ผู้อนุญาตจะกำหนดมาตรการหรือเงื่อนไขให้โรงเรียนในระบบต้องปฏิบัติเพื่อคุ้มครองหรือเพื่อประโยชน์ในการจัดการศึกษาของนักเรียนในโรงเรียนนั้นก่อนอนุญาตให้เลิกกิจการโรงเรียนในระบบตามที่เห็นสมควรก็ได้

 

มาตรา ๑๑๕  เมื่อโรงเรียนในระบบเลิกกิจการตามมาตรา ๑๑๓ ให้คณะกรรมการบริหารหรือคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนในระบบ แล้วแต่กรณี แต่งตั้งผู้ชำระบัญชีเพื่อชำระบัญชีของโรงเรียนในระบบ และให้นำความในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยการชำระบัญชีห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด และบริษัทจำกัด มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในระหว่างการชำระบัญชี ให้ถือว่าโรงเรียนในระบบนั้นยังคงตั้งอยู่ตราบเท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชี

เมื่อได้ชำระบัญชีตามวรรคหนึ่งแล้ว ถ้ามีทรัพย์สินเหลืออยู่ ให้คืนแก่ผู้รับใบอนุญาต

 

มาตรา ๑๑๖  ก่อนได้รับอนุญาตให้เลิกกิจการโรงเรียนในระบบ ให้ผู้รับใบอนุญาตผู้อำนวยการ และผู้จัดการมีหน้าที่ส่งมอบเอกสารหลักฐานตามมาตรา ๓๙ (๔) และ (๕) และเอกสารอื่นที่คณะกรรมการกำหนดให้แก่ผู้อนุญาต

ในกรณีที่ผู้อนุญาตเห็นว่าเอกสารหลักฐานที่ส่งตามวรรคหนึ่งยังไม่ครบถ้วน ให้ผู้อนุญาตมีอำนาจสั่งให้บุคคลตามวรรคหนึ่งส่งเพิ่มเติมจนครบถ้วนภายในเวลาที่กำหนดได้และเพื่อประโยชน์แห่งการนี้ให้ถือว่าบุคคลดังกล่าวยังคงมีหน้าที่ตามวรรคหนึ่งต่อไปจนกว่าจะส่งเอกสารหลักฐานครบถ้วน

เมื่อโรงเรียนในระบบเลิกกิจการแล้วและมีความจำเป็นต้องออกหนังสือรับรองผลการศึกษาของนักเรียน ให้ผู้อนุญาตมีอำนาจออกให้แทนโรงเรียนในระบบได้

ให้ผู้อนุญาตดำเนินการช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนในระบบที่เลิกกิจการตามควรแก่กรณี

 

ส่วนที่ ๑๑

การอุทธรณ์

                       

 

มาตรา ๑๑๗  ในกรุงเทพมหานคร ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ประกอบด้วยปลัดกระทรวงศึกษาธิการ เป็นประธานกรรมการ ผู้แทนสำนักงานอัยการสูงสุด เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน และประธานกรรมการเขตพื้นที่การศึกษาในกรุงเทพมหานครคนหนึ่งซึ่งคณะกรรมการแต่งตั้ง เป็นกรรมการ และให้ปลัดกระทรวงศึกษาธิการแต่งตั้งผู้อำนวยการสถานศึกษาของรัฐในกรุงเทพมหานคร เป็นเลขานุการคนหนึ่งและผู้ช่วยเลขานุการคนหนึ่ง

ในจังหวัดอื่นแต่ละจังหวัดนอกจากกรุงเทพมหานคร ให้มีคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ประกอบด้วย ผู้ว่าราชการจังหวัดหรือรองผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดมอบหมายเป็นประธานกรรมการ ผู้แทนสำนักงานอัยการจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดและประธานกรรมการเขตพื้นที่การศึกษาในจังหวัดนั้นคนหนึ่งซึ่งผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งเป็นกรรมการ และให้ผู้ว่าราชการจังหวัดแต่งตั้งผู้อำนวยการสถานศึกษาของรัฐในจังหวัดนั้นเป็นเลขานุการคนหนึ่งและผู้ช่วยเลขานุการคนหนึ่ง

ให้นำความในมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับกับการประชุมของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์โดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๑๘  ผู้ซึ่งต้องปฏิบัติตามคำสั่งหรือได้รับผลกระทบจากคำสั่งของผู้อนุญาตผู้ใดไม่พอใจในคำสั่งดังกล่าว ให้มีสิทธิยื่นอุทธรณ์เป็นหนังสือต่อคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ได้ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคำสั่งจากผู้อนุญาตหรือวันที่ทราบคำสั่ง แล้วแต่กรณี

คำวินิจฉัยของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ให้เป็นที่สุด

 

มาตรา ๑๑๙  การยื่นอุทธรณ์ การรับอุทธรณ์ วิธีพิจารณาอุทธรณ์ และกำหนดเวลาพิจารณาอุทธรณ์ ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

การอุทธรณ์ไม่เป็นการทุเลาการปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อนุญาต เว้นแต่ประธานกรรมการของคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์จะมีคำสั่งให้ทุเลาการปฏิบัติตามคำสั่งเพื่อรอคำวินิจฉัยอุทธรณ์ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด

 

หมวด ๓

โรงเรียนนอกระบบ

                       

 

มาตรา ๑๒๐  การจัดตั้งโรงเรียนนอกระบบ ต้องได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาต

ประเภทและลักษณะของโรงเรียนนอกระบบ รวมทั้งการจัดการเรียนการสอนและหลักสูตรของโรงเรียนนอกระบบ ให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

 

มาตรา ๑๒๑  การขอรับใบอนุญาต และการออกใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนนอกระบบให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง โดยผู้ขอรับใบอนุญาตจะต้องแนบรายละเอียดเกี่ยวกับกิจการของโรงเรียนนอกระบบมาพร้อมกับคำขอและอย่างน้อยต้องมีรายการ ดังต่อไปนี้

(๑) ชื่อ ประเภท และลักษณะของโรงเรียนนอกระบบ

(๒) ที่ตั้ง และแผนผังแสดงบริเวณและอาคารของโรงเรียนนอกระบบ

(๓) หลักสูตร วิธีการเรียนการสอน และการวัดและประเมินผลการศึกษา

(๔) หลักเกณฑ์การคิดค่าธรรมเนียมการศึกษา และค่าธรรมเนียมอื่น รวมทั้งหลักเกณฑ์ในการเพิ่มค่าธรรมเนียมดังกล่าว

(๕) รายการอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว ผู้ได้รับอนุญาตจะเปลี่ยนแปลงรายการตามวรรคหนึ่งไม่ได้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผู้อนุญาต

ให้ผู้อนุญาตพิจารณาคำขออนุญาตให้แล้วเสร็จภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขออนุญาต

 

มาตรา ๑๒๒  ให้ผู้รับใบอนุญาตจัดให้มีผู้บริหารคนหนึ่งเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบการบริหารงานของโรงเรียนนอกระบบให้เป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับของทางราชการและรายละเอียดตามมาตรา ๑๒๑ วรรคหนึ่ง โดยผู้รับใบอนุญาตซึ่งมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามวรรคสองจะเป็นผู้บริหารเองก็ได้ และให้ส่งหลักฐานการแต่งตั้งหรือการเข้าเป็นผู้บริหารแล้วแต่กรณี ให้ผู้อนุญาตทราบภายในสามสิบวันนับแต่วันแต่งตั้งหรือวันเข้าบริหาร

คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้บริหาร ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

 

มาตรา ๑๒๓  ให้โรงเรียนนอกระบบจัดให้มีครูหรือผู้สอนซึ่งมีคุณสมบัติเหมาะสมกับหลักสูตรและมีจำนวนที่เหมาะสมกับนักเรียน ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๑๒๔  คณะกรรมการจะกำหนดให้โรงเรียนนอกระบบบางประเภทหรือบางขนาดที่ผู้บริหารต้องจัดทำรายงานแสดงกิจการและงบการเงินของโรงเรียนนอกระบบเสนอต่อผู้อนุญาตทุกปีตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนดก็ได้

 

มาตรา ๑๒๕  การเก็บค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าธรรมเนียมอื่นในโรงเรียนนอกระบบต้องไม่มีลักษณะเป็นการแสวงหากำไรเกินควร เมื่อคำนึงถึงคุณภาพ มาตรฐานการศึกษา และสิทธิประโยชน์ที่นักเรียนได้รับ

 

มาตรา ๑๒๖  ในกรณีที่โรงเรียนนอกระบบประสงค์จะเลิกกิจการ ให้ผู้รับใบอนุญาตแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้อนุญาตทราบไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนวันที่ประสงค์จะเลิกกิจการและให้ใบอนุญาตนั้นสิ้นผลเมื่อถึงกำหนดเลิกกิจการ

เมื่อผู้อนุญาตตรวจพบว่าโรงเรียนนอกระบบแห่งใดหยุดดำเนินกิจการเกินเก้าสิบวันโดยไม่แจ้งเลิกกิจการตามวรรคหนึ่ง ผู้อนุญาตมีอำนาจสั่งเพิกถอนใบอนุญาตโรงเรียนนอกระบบดังกล่าวได้

 

มาตรา ๑๒๗  ให้นำบทบัญญัติดังต่อไปนี้ รวมทั้งบทกำหนดโทษที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับแก่โรงเรียนนอกระบบโดยอนุโลม

(๑) มาตรา ๒๑ มาตรา ๒๒ มาตรา ๒๘ มาตรา ๒๙ มาตรา ๓๓ และมาตรา ๔๓ วรรคหนึ่งและวรรคสาม และมาตรา ๔๘ (๓) (๔) และ (๕)

(๒) มาตรา ๗๓ มาตรา ๗๔ มาตรา ๗๕ มาตรา ๗๖ มาตรา ๗๗ มาตรา ๗๘ มาตรา ๗๙ และมาตรา ๘๐ สำหรับผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษา

(๓) บทบัญญัติส่วนที่ ๖ ส่วนที่ ๗ ส่วนที่ ๘ ส่วนที่ ๙ และส่วนที่ ๑๑ ของหมวด ๒

 

หมวด ๔

พนักงานเจ้าหน้าที่

                       

 

มาตรา ๑๒๘  ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจเข้าไปในโรงเรียนในระหว่างเวลาทำการ และมีหนังสือเรียกผู้ซึ่งเกี่ยวข้องมาให้ถ้อยคำ ส่งเอกสาร หรือวัตถุที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณา

การเข้าไปในโรงเรียนตามวรรคหนึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ต้องแสดงบัตรประจำตัวแก่ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องและให้ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องอำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ตามสมควร

บัตรประจำตัวพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

 

มาตรา ๑๒๙  ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่และกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ตามมาตรา ๑๑๗ เป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา

 

หมวด ๕

บทกำหนดโทษ

                       

 

มาตรา ๑๓๐  ผู้ใดจัดตั้งโรงเรียนในระบบโดยไม่ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๑๘ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๓๑  ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๙ วรรคสาม มาตรา ๒๖ วรรคหนึ่ง หรือมาตรา ๒๘ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๒ โรงเรียนในระบบใดจัดการเรียนการสอนผิดไปจากรายละเอียดที่ระบุไว้ตามมาตรา ๒๐ (๒) หรือเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผิดไปจากอัตราที่ระบุไว้ตามมาตรา ๒๐ (๓) หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๒๐ วรรคสอง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๓  โรงเรียนในระบบใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๒๙ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๔  ผู้รับใบอนุญาตผู้ใดไม่แต่งตั้งผู้อำนวยการหรือไม่แจ้งตามมาตรา ๓๗ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๕  ผู้รับใบอนุญาตจัดตั้งโรงเรียนในระบบผู้ใดแต่งตั้งผู้ไม่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๓๗ วรรคสอง เป็นผู้อำนวยการ หรือแต่งตั้งผู้ไม่มีคุณสมบัติตามมาตรา ๓๘ วรรคสอง เป็นรองผู้อำนวยการหรือยินยอมให้ผู้ไม่ได้รับแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการหรือรองผู้อำนวยการปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการหรือรองผู้อำนวยการ แล้วแต่กรณี ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปีหรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๓๖  ผู้อำนวยการผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๓๙ (๔) หรือ (๕) ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๗  ผู้ใดปลอมเอกสารหลักฐานตามมาตรา ๓๙ (๔) หรือ (๕) ขึ้นทั้งฉบับหรือแต่ส่วนหนึ่งส่วนใด เติมหรือตัดทอนข้อความ หรือแก้ไขด้วยประการใดๆ ในเอกสารหลักฐานดังกล่าว หรือประทับตราปลอมหรือลงลายมือชื่อปลอมในเอกสารหลักฐานนั้น หรือทำหรือให้คำรับรองเอกสารหลักฐานดังกล่าวเป็นเท็จ ทั้งนี้ โดยประการที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน ถ้าได้กระทำเพื่อให้ผู้หนึ่งผู้ใดหลงเชื่อว่าเป็นเอกสารหลักฐานที่แท้จริง ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หกเดือนถึงห้าปี หรือปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทถึงหนึ่งแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ในกรณีที่ผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นผู้อำนวยการ ผู้กระทำต้องระวางโทษเป็นสองเท่าของโทษที่กำหนดไว้ตามวรรคหนึ่ง

ผู้ใดใช้หรืออ้างเอกสารหลักฐานที่ตนรู้อยู่แล้วว่าเกิดจากการกระทำความผิดตามวรรคหนึ่งต้องระวางโทษดังที่บัญญัติไว้ในวรรคหนึ่ง

ถ้าผู้กระทำความผิดตามวรรคหนึ่งเป็นผู้ใช้หรืออ้างเอกสารหลักฐานอันเป็นความผิดตามวรรคสามด้วยให้ลงโทษตามวรรคสามแต่กระทงเดียว

 

มาตรา ๑๓๘  โรงเรียนในระบบใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๔๒ วรรคหนึ่ง หรือไม่จัดทำเอกสารเป็นภาษาไทยตามมาตรา ๔๓ วรรคหนึ่ง หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๔๓ วรรคสอง หรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนดตามมาตรา ๔๓ วรรคสาม ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๓๙  ผู้จัดการผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๔๖ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๔๐  โรงเรียนในระบบใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๔๖ วรรคสอง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๔๑  ผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครู หรือบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา ๘๗ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๔๒  โรงเรียนในระบบใดฝ่าฝืนมาตรา ๘๘ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท

 

มาตรา ๑๔๓  โรงเรียนในระบบใดฝ่าฝืนมาตรา ๘๙ หรือผู้อำนวยการผู้ใดไม่แจ้งให้ผู้อนุญาตทราบตามมาตรา ๙๒ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๔๔  ผู้รับใบอนุญาตผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อนุญาตตามมาตรา ๙๑ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาท

 

มาตรา ๑๔๕  ผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ ผู้จัดการ ครู บุคลากรทางการศึกษา เจ้าหน้าที่หรือผู้ปฏิบัติงานอื่นของโรงเรียนในระบบผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๙๘ วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๔๖  ผู้รับใบอนุญาต ผู้อำนวยการ หรือผู้จัดการผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๙๘ วรรคสอง มาตรา ๑๑๖ วรรคหนึ่ง หรือวรรคสอง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งแสนบาทและปรับอีกวันละห้าพันบาทตลอดระยะเวลาที่ยังฝ่าฝืน

 

มาตรา ๑๔๗  ผู้ใดจัดตั้งโรงเรียนนอกระบบโดยไม่ได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๑๒๐ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๔๘  โรงเรียนนอกระบบใดจัดการเรียนการสอนผิดไปจากรายละเอียดที่ระบุไว้ตามมาตรา ๑๒๑ (๓) หรือเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผิดไปจากหลักเกณฑ์ที่ระบุไว้ตามมาตรา ๑๒๑ (๔) หรือไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๒๑ วรรคสอง ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๔๙  ผู้รับใบอนุญาตผู้ใดไม่แต่งตั้งผู้บริหารตามมาตรา ๑๒๒ วรรคหนึ่ง หรือแต่งตั้งผู้ไม่มีคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๑๒๒ วรรคสอง หรือยินยอมให้ผู้ไม่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้บริหารปฏิบัติหน้าที่ผู้บริหาร แล้วแต่กรณี ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๕๐  โรงเรียนนอกระบบใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๒๓ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๕๑  ผู้บริหารผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา ๑๒๔ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองหมื่นบาท

 

มาตรา ๑๕๒  ผู้ใดขัดขวาง ไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง หรือไม่อำนวยความสะดวกแก่พนักงานเจ้าหน้าที่หรือกรรมการควบคุมโรงเรียนซึ่งปฏิบัติการตามมาตรา ๑๒๘ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน หรือปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

มาตรา ๑๕๓  ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตเป็นนิติบุคคลกระทำความผิดและถูกลงโทษตามพระราชบัญญัตินี้ กรรมการหรือผู้จัดการหรือผู้รับผิดชอบในการดำเนินการของนิติบุคคลนั้นต้องรับโทษจำคุกหรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับตามที่กฎหมายกำหนดสำหรับความผิดนั้นๆ ด้วย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนมิได้มีส่วนในการกระทำความผิดของนิติบุคคลนั้น

 

มาตรา ๑๕๔  บรรดาความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ที่มีโทษปรับสถานเดียวให้ผู้อนุญาตมีอำนาจเปรียบเทียบได้

เมื่อผู้อนุญาตได้ทำการเปรียบเทียบกรณีใด และผู้ต้องหาได้ชำระค่าปรับตามคำเปรียบเทียบภายในสามสิบวันแล้ว ให้คดีนั้นเป็นอันเลิกกัน

 

บทเฉพาะกาล

                       

 

มาตรา ๑๕๕  ให้โอนบรรดากิจการ ทรัพย์สิน หนี้สิน สิทธิ ภาระผูกพันทั้งปวง เงินและรายได้ของเงินทุนหมุนเวียนเพื่อวิทยาคารสงเคราะห์สำหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามภาคใต้ในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยเงินทุนหมุนเวียนเพื่อวิทยาคารสงเคราะห์สำหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามภาคใต้ พ.ศ. ๒๕๓๒ และเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาการศึกษาโรงเรียนเอกชนในสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการว่าด้วยเงินทุนหมุนเวียนเพื่อพัฒนาการศึกษาโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๔๕ ไปเป็นของกองทุนส่งเสริมโรงเรียนในระบบตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๑๕๖  ให้โอนบรรดากิจการ ทรัพย์สิน หนี้สิน สิทธิ ภาระผูกพันทั้งปวง เงินและรายได้ของกองทุนสงเคราะห์ครูใหญ่และครูโรงเรียนเอกชนที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ ไปเป็นของกองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๑๕๗  ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการการศึกษาเอกชนและคณะกรรมการคุ้มครองการทำงานตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน และคณะกรรมการคุ้มครองการทำงานตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ต้องไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๕๘ ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการควบคุมโรงเรียนตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าผู้อนุญาตจะมีคำสั่งให้เพิกถอนใบอนุญาตหรือให้เลิกการควบคุม

 

มาตรา ๑๕๙  ให้โรงเรียนที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ ซึ่งมีอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นโรงเรียนในระบบหรือโรงเรียนนอกระบบแล้วแต่กรณี ตามพระราชบัญญัตินี้ และให้ถือว่าผู้รับใบอนุญาตเป็นผู้แทนของนิติบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการจัดทำตราสารจัดตั้งของโรงเรียนในระบบตามมาตรา ๑๘ วรรคสอง ให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันและดำเนินการให้มีคณะกรรมการบริหารตามมาตรา ๓๐ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

ผู้รับใบอนุญาตจะต้องดำเนินการเกี่ยวกับที่ดินและทรัพย์สินที่เกี่ยวกับการจัดการศึกษาของโรงเรียนในระบบอย่างใดอย่างหนึ่งดังนี้

(๑) โอนที่ดิน เงินและทรัพย์สินอื่นๆ แก่โรงเรียนให้เพียงพอในการดำเนินการเรียนการสอนตามเกณฑ์มาตรฐานขั้นต่ำที่กำหนดไว้สำหรับหลักสูตรที่เปิดทำการสอน และตามที่ได้รับอนุญาตตามบัญชีทรัพย์สินที่ผู้รับใบอนุญาตจัดทำขึ้นโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการบริหารภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เว้นแต่มีเหตุจำเป็น และผู้อนุญาต อนุญาตให้ขยายเวลาออกไปตามควรแก่กรณี ทั้งนี้ จะต้องไม่เกินหนึ่งปี หรือ

(๒) ทำหนังสือส่งมอบการครอบครองและยินยอมให้ใช้ที่ดินและสิ่งก่อสร้างตามบัญชีที่ผู้รับใบอนุญาตจัดทำขึ้นให้แก่โรงเรียนเพื่อใช้ในการดำเนินกิจการโรงเรียนต่อไปโดยมีเงื่อนไขว่าผู้รับใบอนุญาตจะต้องไม่กระทำการอันใดอันเป็นการเพิ่มภาระแก่ที่ดิน และอสังหาริมทรัพย์ในที่ดินเกินกว่าที่เป็นอยู่ แล้วแจ้งให้ผู้อนุญาตทราบเพื่อแจ้งไปยังสำนักงานที่ดินที่โรงเรียนตั้งอยู่เพื่อให้เจ้าพนักงานที่ดินรับทราบและแจ้งให้แก่ผู้ที่จะมาทำนิติกรรมเกี่ยวกับที่ดินนั้นได้รับทราบถึงการมีสิทธิในการใช้ที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ในที่ดินที่เป็นที่ตั้งของโรงเรียนภายในเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

ในกรณีที่มีหนี้สินหรือภาระผูกพันอยู่กับทรัพย์สินที่มอบสิทธิการครอบครองให้แก่โรงเรียนตาม (๒) ซึ่งผู้รับใบอนุญาตแจ้งว่าเป็นหนี้สินที่เกิดจากหรือเกี่ยวกับการดำเนินงานของโรงเรียนให้โรงเรียนรับโอนมาเฉพาะหนี้สินที่เกิดจากการดำเนินงานของโรงเรียนโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการบริหาร แล้วให้แจ้งผู้อนุญาตทราบภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไม่ปฏิบัติตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้วแต่กรณี ให้ผู้อนุญาตสั่งเพิกถอนใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนโดยแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ถูกเพิกถอนทราบและให้นำความในมาตรา ๙๘ มาตรา ๙๙ และมาตรา ๑๐๐ มาใช้บังคับโดยอนุโลม

การดำเนินการตามมาตรานี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการกำหนด

 

มาตรา ๑๖๐  ในระหว่างที่ยังไม่มีคณะกรรมการบริหารตามมาตรา ๓๐ ให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการอำนวยการตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการบริหารไปพลางก่อนจนกว่าจะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๑๖๑  ในระหว่างที่ยังไม่มีคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์ตามมาตรา ๖๑ ให้คณะกรรมการการศึกษาเอกชนตามมาตรา ๑๕๗ ปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์จนกว่าจะมีคณะกรรมการกองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งต้องไม่เกินหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

ให้คณะกรรมการการศึกษาเอกชนตามมาตรา ๑๕๗ แต่งตั้งข้าราชการของกระทรวงศึกษาธิการคนหนึ่งปฏิบัติหน้าที่ผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ไปพลางก่อนจนกว่าจะมีการแต่งตั้งผู้อำนวยการกองทุนสงเคราะห์ตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งต้องไม่เกินหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๖๒  ให้ผู้ซึ่งปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้จัดการ ครูใหญ่ และครูตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ อยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ปฏิบัติหน้าที่ผู้จัดการ ผู้อำนวยการ ผู้บริหาร ครู ผู้สอน หรือบุคลากรทางการศึกษา แล้วแต่กรณี ตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ให้ผู้อำนวยการ และครู ดำเนินการเพื่อขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบวิชาชีพควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยสภาครูและบุคลากรทางการศึกษาให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๖๓  ให้ครูใหญ่และครูซึ่งมีสิทธิได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ เมื่อออกจากงานตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ ยังคงมีสิทธิได้รับเงินทุนเลี้ยงชีพประเภท ๒ และได้รับสิทธิประโยชน์เช่นเดิมต่อไปตามพระราชบัญญัตินี้

 

มาตรา ๑๖๔  ผู้ซึ่งขอรับใบอนุญาตให้จัดตั้งโรงเรียนก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับให้ดำเนินการต่อไปจนกว่าจะแล้วเสร็จ โดยให้ถือว่าเป็นการดำเนินการตามพระราชบัญญัตินี้ ทั้งนี้ ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๖๕  บรรดาคำร้องใดที่ได้ยื่นไว้ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับให้ดำเนินการต่อไปตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ จนกว่าจะแล้วเสร็จ ทั้งนี้ ต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๖๖ ในระหว่างที่ยังมิได้ออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นำกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศที่ออกตามพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ มาใช้บังคับโดยอนุโลม เท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัตินี้

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์

นายกรัฐมนตรี

 

[เอกสารแนบท้าย]

 

๑.  อัตราค่าธรรมเนียม

 

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

 

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่กฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติได้กำหนดหลักการบริหารและการจัดการศึกษาของโรงเรียนเอกชนให้มีฐานะเป็นนิติบุคคลและมีคณะกรรมการบริหาร เพื่อทำหน้าที่บริหารและจัดการศึกษาโรงเรียนเอกชนให้มีความเป็นอิสระโดยมีการกำกับติดตาม การประเมินคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาเช่นเดียวกับสถานศึกษาของรัฐ นอกจากนี้ เพื่อให้เอกชนมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา โดยรัฐพร้อมให้การสนับสนุนด้านเงินอุดหนุน และสิทธิประโยชน์อย่างอื่นรวมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนด้านวิชาการ ให้แก่สถานศึกษาของเอกชน สมควรปรับปรุงแก้ไขบทบัญญัติในพระราชบัญญัติโรงเรียนเอกชน พ.ศ. ๒๕๒๕ ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น  จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ

๒๓ มกราคม ๒๕๕๑

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕/ตอนที่ ๗ ก/หน้า ๒๙/๑๑ มกราคม ๒๕๕๑

พระราชบัญญัติ

ยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

พ.ศ. ๒๕๕๐

                       

 

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑  พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓  ให้ยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราซึ่งจัดตั้งตามมาตรา ๔ แห่งพระราชกำหนดจัดสรรทุนสำรองเงินตราเกินจำนวนธนบัตรออกใช้ พ.ศ. ๒๔๙๘

 

มาตรา ๔  ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราซึ่งได้ยุบเลิกไปตามความในมาตรา ๓ ให้ถือว่ายังคงตั้งอยู่ตราบเท่าเวลาที่จำเป็นเพื่อการชำระบัญชี

 

มาตรา ๕  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้งบุคคลขึ้นคณะหนึ่งจำนวนไม่เกินเจ็ดคนเป็นคณะกรรมการผู้ชำระบัญชีของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราซึ่งอย่างน้อยต้องประกอบด้วยผู้แทนกระทรวงการคลัง ผู้แทนสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน และผู้แทนธนาคารแห่งประเทศไทย

ให้คณะกรรมการผู้ชำระบัญชีดำเนินการชำระบัญชีทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราให้แล้วเสร็จภายในเก้าสิบวันนับแต่วันถัดจากวันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้งคณะกรรมการผู้ชำระบัญชี

 

มาตรา ๖  ให้คณะกรรมการผู้ชำระบัญชีได้รับเงินค่าตอบแทนตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกำหนด โดยจ่ายจากทรัพย์สินของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

 

มาตรา ๗  ภายใต้บังคับมาตรา ๘ ให้นำบทบัญญัติหมวด ๕ ลักษณะ ๒๒ ในบรรพ ๓แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาใช้บังคับแก่อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการผู้ชำระบัญชีของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา โดยอนุโลม

 

มาตรา ๘  ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยมีอำนาจดำเนินคดีแทนทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราสำหรับคดีที่ค้างพิจารณาอยู่ในศาลก่อนหรือในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับและให้โอนสิทธิและความรับผิดของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราที่เกิดจากคดีดังกล่าวไปเป็นของธนาคารแห่งประเทศไทย

 

มาตรา ๙  ให้โอนเงินของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราให้แก่ธนาคารแห่งประเทศไทย เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับบำนาญและสวัสดิการของพนักงานของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ทั้งนี้ ตามจำนวนที่คณะกรรมการผู้ชำระบัญชี และธนาคารแห่งประเทศไทยจะได้ตกลงกัน

 

มาตรา ๑๐  เมื่อเสร็จการชำระบัญชีแล้ว ให้คณะกรรมการผู้ชำระบัญชีปฏิบัติดังต่อไปนี้

(๑) เสนอรายงานการชำระบัญชีภายในสิบสี่วันนับแต่วันที่เสร็จการชำระบัญชีต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังเพื่อพิจารณาอนุมัติและเสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อทราบแล้วประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป ทั้งนี้ ให้ถือว่าวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นวันถึงที่สุดแห่งการชำระบัญชี

(๒) โอนทรัพย์สินที่ยังคงเหลือให้แก่กระทรวงการคลัง ส่วนเงินที่ยังคงเหลือให้นำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน ทั้งนี้ ต้องกระทำโดยไม่ชักช้า

(๓) มอบสมุด บัญชี และเอกสารทั้งหมดของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราให้แก่กระทรวงการคลังภายในสิบสี่วันนับแต่วันถึงที่สุดแห่งการชำระบัญชีและให้กระทรวงการคลังเก็บรักษาไว้สิบปีนับแต่วันดังกล่าว

สมุด บัญชี และเอกสารที่มอบให้แก่กระทรวงการคลังตามวรรคหนึ่ง (๓) ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตรวจดูได้โดยไม่ต้องเรียกค่าธรรมเนียม

 

มาตรา ๑๑  พนักงานของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ถ้าสมัครใจจะโอนไปปฏิบัติงานกับธนาคารแห่งประเทศไทย และได้แจ้งความจำนงเป็นหนังสือต่อผู้บังคับบัญชาภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ให้โอนพนักงานผู้นั้นไปเป็นพนักงานของธนาคารแห่งประเทศไทยโดยให้ได้รับเงินเดือน สิทธิ และประโยชน์ต่าง ๆ เท่าที่เคยได้รับอยู่เดิมจนกว่าจะได้มีการบรรจุและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง แต่จะแต่งตั้งให้ได้รับเงินเดือนต่ำกว่าเงินเดือนที่ได้รับอยู่เดิมไม่ได้

การโอนพนักงานตามวรรคหนึ่ง ให้ถือว่าเป็นการให้ออกจากงานเพราะเลิกหรือยุบตำแหน่งโดยให้มีสิทธิได้รับบำเหน็จหรือบำนาญ เงินชดเชย และผลประโยชน์ตามระเบียบทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ว่าด้วยการช่วยเหลือสวัสดิการพนักงานทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

 

มาตรา ๑๒  ให้พนักงานของทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราซึ่งมีสิทธิได้รับบำนาญและสวัสดิการตามระเบียบทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ว่าด้วยการช่วยเหลือสวัสดิการพนักงานทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา รับเงินบำนาญและเงินสวัสดิการจากธนาคารแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่าบำนาญและสวัสดิการที่เคยได้รับอยู่เดิม

 

มาตรา ๑๓  เพื่อประโยชน์ในการคำนวณเงินตราต่างประเทศเป็นเงินตราไทย บรรดาบทบัญญัติแห่งกฎหมายที่อ้างถึงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราที่ทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราประกาศกำหนดให้ถือว่าอ้างถึงอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศ

 

มาตรา ๑๔  ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้

 

 

ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ

พลเอก สุรยุทธ์ จุลานนท์

นายกรัฐมนตรี

 

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันธนาคารแห่งประเทศไทยได้ทำหน้าที่ดำเนินการรักษาเสถียรภาพของค่าเงินบาท จึงไม่มีความจำเป็นต้องมีทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา เพื่อทำหน้าที่ดังกล่าวอีกต่อไป สมควรยุบเลิกทุนรักษาระดับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราและกำหนดวิธีจัดการทรัพย์สิน จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้

 

 

 

 

 

 

 

วัชศักดิ์/ผู้จัดทำ

๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๐

 

 

--------------------------------------------------------------------------------

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๔/ตอนที่ ๔๐ ก/หน้า ๑/๘ สิงหาคม ๒๕๕๐

พระราชบัญญัติ

ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้ง

สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา

พ.ศ. ๒๕๕๐

ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร.

ให้ไว้ ณ วันที่ ๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๐

เป็นปีที่ ๖๒ ในรัชกาลปัจจุบัน

 

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

 

โดยที่เป็นการสมควรมีพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา

 

พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๑ มาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๕ และมาตรา ๗๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย

 

จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

 

มาตรา ๑  พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๕๐”

 

มาตรา ๒[๑]  พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

 

มาตรา ๓  ให้ยกเลิก

(๑) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. ๒๕๔๑

(๒) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๒

(๓) พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๓

 

มาตรา ๔  ในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

“ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง” หมายความว่า ผู้มีสิทธิเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภาแล้วแต่กรณี

“ผู้สมัคร” หมายความว่า ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“ผู้ได้รับการเสนอชื่อ” หมายความว่า ผู้ได้รับการเสนอชื่อเพื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา

“วันเลือกตั้ง” หมายความว่า วันที่กำหนดให้เป็นวันเลือกตั้งตามพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหรือสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“วันสรรหา” หมายความว่า วันที่กำหนดให้เริ่มการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาตามประกาศคณะกรรมการการเลือกตั้ง

“คณะกรรมการสรรหา” หมายความว่า คณะกรรมการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ

“เขตเลือกตั้ง” หมายความว่า ท้องที่ที่กำหนดเป็นเขตเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งหรือแบบสัดส่วน หรือเขตเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา แล้วแต่กรณี

“หน่วยเลือกตั้ง” หมายความว่า ท้องถิ่นที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้ง

“ที่เลือกตั้ง” หมายความว่า สถานที่ที่กำหนดให้ทำการลงคะแนนเลือกตั้ง และให้หมายความรวมถึงบริเวณที่กำหนดขึ้นโดยรอบที่เลือกตั้ง

“จังหวัด” หมายความรวมถึง กรุงเทพมหานคร

“กลุ่มจังหวัด” หมายความว่า กลุ่มจังหวัดตามที่คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดสำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน

“อำเภอ” หมายความรวมถึง เขตและกิ่งอำเภอ

“ตำบล”หมายความรวมถึง แขวง

“ศาลากลางจังหวัด” หมายความรวมถึง ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

“ที่ว่าการอำเภอ” หมายความรวมถึง สำนักงานเขตและที่ว่าการกิ่งอำเภอ

“เทศบาล” หมายความรวมถึง เมืองพัทยา

“สำนักงานเทศบาล” หมายความรวมถึง ศาลาว่าการเมืองพัทยา

 

มาตรา ๕  ให้ประธานกรรมการการเลือกตั้งรักษาการตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

หมวด ๑

การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ส่วนที่ ๑

บททั่วไป

                       

มาตรา ๖  ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งจัดให้มีการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ซึ่งเป็นการลงคะแนนเลือกตั้งผู้สมัครรับเลือกตั้งเท่าจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีได้ในเขตเลือกตั้งนั้น

(๒) การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ซึ่งเป็นการลงคะแนนเลือกพรรคการเมืองที่จัดทำบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งในแต่ละเขตเลือกตั้ง โดยเลือกพรรคการเมืองใดพรรคการเมืองหนึ่งเพียงพรรคการเมืองเดียว

 

มาตรา ๗  เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) กำหนดวันรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง ซึ่งต้องกำหนดให้มีการเริ่มรับสมัครไม่เกินยี่สิบวันนับจากวันที่พระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรใช้บังคับ และต้องกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่าห้าวัน

(๒) กำหนดวันที่พรรคการเมืองจะยื่นบัญชีรายชื่อผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ซึ่งต้องกำหนดให้เป็นวันก่อนวันรับสมัครเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งตาม (๑) และกำหนดวันรับสมัครไม่น้อยกว่าห้าวัน

(๓) จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งที่แต่ละจังหวัดจะพึงมี และจำนวนเขตเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งของแต่ละจังหวัด ซึ่งจะต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับอำเภอหรือเขตพื้นที่ที่อยู่ในเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

(๔) กำหนดเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบสัดส่วน ซึ่งจะต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับจังหวัดที่อยู่ภายในเขตเลือกตั้งแต่ละกลุ่มจังหวัด

ในกรณีที่มีการประกาศพระราชกฤษฎีกาให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งแทนตำแหน่งที่ว่าง ให้นำความใน (๑) มาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๘  ในการดำเนินการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไป ถ้าคณะกรรมการการเลือกตั้งเห็นว่ามีกรณีอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งนั้นมิได้เป็นไปโดยไม่สุจริตและเที่ยงธรรม ให้ประกาศผลการเลือกตั้งว่าผู้ใดได้รับเลือกตั้งภายในเจ็ดวันทำการนับแต่วันเลือกตั้ง แต่ถ้าเห็นว่าเป็นกรณีที่มีเหตุอันสงสัยว่ามีกรณีไม่สุจริตและเที่ยงธรรมในเขตเลือกตั้งใด จะยังไม่ประกาศผลสำหรับเขตเลือกตั้งนั้นก็ได้ แต่ต้องสอบสวนและวินิจฉัยให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันเลือกตั้ง ทั้งนี้ การประกาศผลการเลือกตั้งไม่มีผลกระทบกระเทือนการดำเนินการของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามหมวด ๑ การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ส่วนที่ ๑๐ การดำเนินการกรณีการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม และส่วนที่ ๑๑ การคัดค้านการเลือกตั้ง

 

มาตรา ๙  ในกรณีที่คณะกรรมการการเลือกตั้งสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจออกประกาศให้ย่นหรือขยายระยะเวลาหรืองดเว้นการดำเนินการที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งตามที่บัญญัติในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้เฉพาะในการเลือกตั้งนั้น เพื่อให้เหมาะสมและจำเป็นแก่การดำเนินการเลือกตั้งให้เป็นไปโดยรวดเร็ว สุจริต และเที่ยงธรรมได้

ส่วนที่ ๒

เขตเลือกตั้ง หน่วยเลือกตั้ง และที่เลือกตั้ง

                       

มาตรา ๑๐  ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้งไว้ทุกจังหวัด เพื่อให้ประชาชนได้ทราบล่วงหน้า

การแบ่งเขตเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งจะต้องกำหนดตามหลักเกณฑ์ที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและจะต้องกำหนดพื้นที่ในแต่ละเขตเลือกตั้งให้ติดต่อกันและมีจำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งใกล้เคียงกัน โดยถือเกณฑ์ดังนี้

(๑) ให้รวมอำเภอต่าง ๆ เป็นเขตเลือกตั้ง โดยคำนึงถึงพื้นที่ที่ติดต่อใกล้ชิดกันความสะดวกในการคมนาคมระหว่างกัน และการเคยอยู่ในเขตเลือกตั้งเดียวกัน ถ้าการรวมอำเภอในลักษณะนี้จะทำให้มีจำนวนราษฎรมากหรือน้อยเกินไป ให้แยกตำบลของอำเภอออกเพื่อให้ได้จำนวนราษฎรพอเพียงสำหรับการเป็นเขตเลือกตั้ง แต่จะแยกหรือรวมเฉพาะเพียงบางส่วนของตำบลไม่ได้

(๒) ในกรณีที่การกำหนดพื้นที่ตามเกณฑ์ใน (๑) จะทำให้จำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งมีจำนวนไม่ใกล้เคียงกันหรือไม่มีสภาพเป็นชุมชนเดียวกัน ให้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งตามสภาพของชุมชนที่ราษฎรมีการติดต่อกันเป็นประจำในลักษณะที่เป็นชุมชนเดียวกันหรือใกล้เคียงกันและสามารถเดินทางติดต่อกันได้โดยสะดวก โดยจะต้องทำให้จำนวนราษฎรมีจำนวนใกล้เคียงกันมากที่สุด

เมื่อได้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดการแบ่งเขตเลือกตั้ง ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งให้กระทำได้เฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้งในจังหวัด

ในกรณีที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดเขตเลือกตั้งในคราวนั้น โดยถือเขตเลือกตั้งที่มีการประกาศกำหนดไว้ตามมาตรานี้ เว้นแต่มีกรณีจำเป็นที่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งตามวรรคสาม

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแทนตำแหน่งที่ว่างในระหว่างอายุของสภาผู้แทนราษฎรให้ใช้เขตเลือกตั้งในคราวที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปของตำแหน่งที่ว่างนั้นโดยมิให้นำการเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งในระหว่างอายุของสภาผู้แทนราษฎรตามวรรคสามมาใช้บังคับ

 

มาตรา ๑๑  ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งสำหรับการเลือกตั้งแบบสัดส่วนให้เป็นไปตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญไว้ เพื่อให้ประชาชนได้ทราบล่วงหน้า

การแบ่งเขตเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้รวมจังหวัดต่าง ๆ เป็นเขตเลือกตั้งจะแยกหรือรวมเฉพาะเพียงบางส่วนของจังหวัดมิได้ และจะต้องกำหนดพื้นที่ในแต่ละเขตเลือกตั้งให้ติดต่อกันและมีจำนวนราษฎรในแต่ละเขตเลือกตั้งใกล้เคียงกัน โดยคำนึงถึงความสะดวกในการคมนาคมระหว่างกัน

เมื่อได้ดำเนินการแบ่งเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนแล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดการแบ่งเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วน ทั้งนี้ การเปลี่ยนแปลงเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนให้กระทำได้เฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงจำนวนราษฎรในจังหวัด อันทำให้จำนวนราษฎรของแต่ละกลุ่มจังหวัดมีจำนวนไม่ใกล้เคียงกัน

ในกรณีที่มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการเลือกตั้งทั่วไปให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดเขตเลือกตั้งแบบสัดส่วนในคราวนั้น โดยถือเขตเลือกตั้งที่มีการประกาศกำหนดไว้ตามมาตรานี้

 

มาตรา ๑๒  เมื่อมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งตามมาตรา ๑๕ กำหนดหน่วยเลือกตั้งที่จะพึงมีในแต่ละเขตเลือกตั้ง โดยคำนึงถึงความสะดวกในการเดินทางมาใช้สิทธิเลือกตั้งของราษฎร

การกำหนดหน่วยเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้

(๑) ให้ใช้เขตหมู่บ้านเป็นเขตของหน่วยเลือกตั้ง เว้นแต่ในกรณีที่มีผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนน้อยจะรวมหมู่บ้านที่อยู่ติดกันตั้งแต่สองหมู่บ้านขึ้นไปเป็นหน่วยเลือกตั้งเดียวกันก็ได้ สำหรับในเขตเทศบาล เขตกรุงเทพมหานคร หรือเขตชุมชนหนาแน่น อาจกำหนดให้ใช้เขตชุมชน แนวถนน ตรอก ซอย คลอง หรือแม่น้ำ เป็นเขตของหน่วยเลือกตั้งก็ได้ และ

(๒) ให้ถือเกณฑ์จำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งหน่วยละแปดร้อยคนเป็นประมาณ แต่ถ้าเห็นว่าไม่เป็นการสะดวกหรือไม่ปลอดภัยในการไปลงคะแนนของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อาจกำหนดจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งมากกว่าจำนวนดังกล่าวก็ได้ หรือจะกำหนดหน่วยเลือกตั้งเพิ่มขึ้นโดยให้มีจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งน้อยกว่าจำนวนดังกล่าวก็ได้

ให้ดำเนินการประกาศหน่วยเลือกตั้งไม่น้อยกว่ายี่สิบวันก่อนวันเลือกตั้ง โดยให้ปิดประกาศไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเทศบาล ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน และเขตชุมชนหนาแน่นที่เห็นสมควรในกรณีจำเป็น อาจให้จัดทำแผนที่สังเขปแสดงเขตของหน่วยเลือกตั้งไว้ด้วยก็ได้

การเปลี่ยนแปลงเขตของหน่วยเลือกตั้ง ให้กระทำได้โดยประกาศก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบวัน เว้นแต่ในกรณีเกิดเหตุจลาจล อุทกภัย อัคคีภัย เหตุสุดวิสัย หรือเหตุจำเป็นอย่างอื่นจะประกาศเปลี่ยนแปลงก่อนวันเลือกตั้งน้อยกว่าสิบวันก็ได้ และให้นำความในวรรคสามมาใช้บังคับโดยอนุโลม

 

มาตรา ๑๓ ในการกำหนดหน่วยเลือกตั้งตามมาตรา ๑๒ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งที่คณะกรรมการการเลือกตั้งแต่งตั้งตามมาตรา ๑๕ กำหนดที่เลือกตั้งของแต่ละหน่วยเลือกตั้งไว้ด้วย และให้นำความในมาตรา ๑๒ วรรคสามและวรรคสี่ มาใช้บังคับโดยอนุโลมกับการประกาศกำหนดที่เลือกตั้งและการเปลี่ยนแปลงที่เลือกตั้ง

ที่เลือกตั้งตามวรรคหนึ่งต้องเป็นสถานที่ที่ประชาชนเข้าออกได้สะดวก เพื่อการลงคะแนนเลือกตั้ง มีความเหมาะสม มีขนาดพอสมควร และควรตั้งอยู่ในย่านกลางของหน่วยเลือกตั้ง พร้อมทั้งให้มีป้ายหรือเครื่องหมายอื่นใดเพื่อแสดงขอบเขตบริเวณของที่เลือกตั้งไว้ด้วย ตามลักษณะของท้องที่และภูมิประเทศในการลงคะแนนเลือกตั้งของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ในท้องที่ใดถ้าเห็นว่าจะเป็นการอำนวยความสะดวกแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง หรือเพื่อความปลอดภัยของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง อาจประกาศกำหนดที่เลือกตั้งนอกเขตของหน่วยเลือกตั้งก็ได้ แต่ต้องอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับหน่วยเลือกตั้งนั้น

 

มาตรา ๑๔ การลงคะแนนเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบสัดส่วน ให้ใช้หน่วยเลือกตั้งและที่เลือกตั้งตามที่กำหนดไว้สำหรับการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง

 

ส่วนที่ ๓

เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง

                       

มาตรา ๑๕  ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแต่ละครั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจแต่งตั้งบุคคลเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหนึ่งคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการรับสมัครเลือกตั้งแบบแบ่งเขตเลือกตั้ง และดำเนินกิจการที่จำเป็นเกี่ยวกับการเลือกตั้งให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้

(๒) คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งไม่น้อยกว่าห้าคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการกำหนดหน่วยเลือกตั้ง ที่เลือกตั้ง การจัดทำบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้ง การเพิ่มชื่อ และการถอนชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้ง รวมทั้งมีหน้าที่ในการกำกับดูแลการลงคะแนนเลือกตั้ง การนับคะแนนเลือกตั้ง และการประกาศผลการนับคะแนนเลือกตั้ง

การแต่งตั้งผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งและคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา

เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการเลือกตั้ง ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจแต่งตั้งหรือมอบหมายให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งหรือคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ คณะบุคคล หรือบุคคลใด เป็นผู้ช่วยเหลือการปฏิบัติงานในการเลือกตั้งได้ตามสมควร

 

มาตรา ๑๖  ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งบุคคลเป็นเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ดังต่อไปนี้

(๑) ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้งหนึ่งคน มีหน้าที่อำนวยความสะดวกช่วยเหลือ และให้คำแนะนำในการตรวจสอบเอกสารและการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง รวมทั้งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยตามคำสั่งของคณะกรรมการการเลือกตั้ง

(๒) คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งไม่น้อยกว่าเก้าคน มีหน้าที่เกี่ยวกับการลงคะแนนเลือกตั้งในที่เลือกตั้งและนับคะแนนเลือกตั้งของหน่วยเลือกตั้งแต่ละแห่ง

ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ของรัฐทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยและสนับสนุนในการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้งและคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง

 

มาตรา ๑๗  คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งตามมาตรา ๑๖ (๒) ให้ประกอบด้วยประธานกรรมการหนึ่งคนและกรรมการไม่น้อยกว่าแปดคน ซึ่งแต่งตั้งจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น

ในกรณีที่กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งมีจำนวนไม่ถึงเก้าคน ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งให้ได้จำนวนตามมาตรา ๑๖ (๒)

ในวันเลือกตั้ง ถ้าถึงเวลาเปิดการลงคะแนนเลือกตั้งแล้วมีกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมาปฏิบัติหน้าที่ไม่ถึงเก้าคน ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งที่อยู่ในขณะนั้นแต่งตั้งผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งจนครบเก้าคน แต่ถ้าไม่มีกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมาปฏิบัติหน้าที่เลย ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งแต่งตั้งบุคคลอื่นเป็นกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งเพื่อปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

 

มาตรา ๑๘  พรรคการเมืองที่ส่งผู้สมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดประสงค์จะส่งตัวแทนไปประจำอยู่ ณ ที่เลือกตั้งเพื่อสังเกตการณ์การลงคะแนนเลือกตั้งและการนับคะแนนเลือกตั้ง ให้ยื่นหนังสือแต่งตั้งตัวแทนของตนต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้งก่อนวันเลือกตั้งไม่น้อยกว่าสิบห้าวัน ทั้งนี้ ให้แต่งตั้งได้ที่เลือกตั้งละหนึ่งคน

ตัวแทนพรรคการเมืองตามวรรคหนึ่ง ต้องอยู่ในที่ซึ่งจัดไว้ ณ ที่เลือกตั้งซึ่งสามารถมองเห็นการปฏิบัติงานได้ และต้องปฏิบัติตามระเบียบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนด

ในกรณีที่มีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนความในวรรคสอง ให้คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งมีคำสั่งให้ตัวแทนพรรคการเมืองนั้นออกไปจากที่เลือกตั้งและให้เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยประจำหน่วยเลือกตั้งดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามคำสั่ง

 

มาตรา ๑๙  นอกจากที่บัญญัติไว้โดยเฉพาะในพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญนี้แล้ว ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งมีอำนาจกำหนดวิธีปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง คณะกรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย

 

มาตรา ๒๐  ห้ามมิให้กรรมการการเลือกตั้ง เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง กรรมการการเลือกตั้งประจำเขตเลือกตั้ง ผู้อำนวยการประจำหน่วยเลือกตั้ง กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย หรือผู้ที่ได้รับแต่